-
از بانکمحوری به تأمین مالی متوازن/ ضرورت بازتعریف نقش بازار پول و سرمایه
اقتصاد کلاندومین همایش سالانه بازار سرمایه از این جهت اهمیت داشت که در آن، مسئولان ارشد اقتصادی کشور از زوایای مختلف به جایگاه بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد و ضرورت حمایت از توسعه آن پرداختند. سخنان رئیسجمهور، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار نشان داد که اهمیت بازار سرمایه و نقش آن در عبور اقتصاد ایران از محدودیتهای موجود، به موضوعی جدی در سطح سیاستگذاری اقتصادی تبدیل شده است.
-
چرا محاصره اقتصادی فقط پشت مرز نیست؟
اقتصاد کلاناما در شرایطی که مسیرهای تجارت ایران تحت فشار قرار گرفتهاند، آیا سازوکارهای داخلی برای کاهش زمان و هزینه تجارت بازآرایی شدهاند یا همان موانعی که در شرایط عادی هم برای بازرگان مشکل ایجاد میکردند، حالا به عاملی برای تشدید فشار تبدیل شدهاند؟
-
تاملی در باب گزارش راهبردی «ایران ۲۰۳۵؛ نقطه انتخاب» / متافیزیکِ انتخاب و شورش علیه اکنونِ ابدی
اقتصاد کلانوالتر بنیامین جایی نوشته بود که فرشته تاریخ، رو به گذشته دارد و طوفانی که ما آن را «پیشرفت» مینامیم، او را به عقب میراند در حالی که ویرانهها پیش پایش انباشته میشوند.
-
بودجه هیلی؛ وعده کاهش هزینه زندگی در سایه محدودیتهای مالی بریتانیا
جهاناز تعلیق تعرفه واردات بیش از ۱۰۰ قلم کالا تا کمکهزینه انرژی و افزایش مالیات بانکها؛ منتقدان میپرسند این سیاستها تا چه اندازه از بار معیشتی مردم میکاهد؟
-
بحران نظام بانکی ایران؛ مسئلهای فراتر از کمبود نقدینگی و سرمایه
اقتصاد کلانسلامت نظام بانکی با ثبات اقتصادی، کنترل تورم، تأمین مالی تولید و اعتماد عمومی پیوند دارد. در ایران که تأمین مالی بنگاهها عمدتاً از مسیر بانکهاست، ناترازی میتواند تخصیص منابع را مختل، تأمین مالی سالم را محدود و فشار تورمی را تشدید کند؛ بنابراین اصلاح نظام بانکی باید در اولویت باشد.
-
ابهامات حقوقی مسدودسازی حسابهای بانکی؛ نقد و بررسی مرز اجرای قانون و حقوق مالی شهروندان
بازرگانیمسدودسازی حساب بانکی و توقیف اموال، اگر بر مبنای قانونی و برای هدفی مشخص انجام شود، میتواند ابزاری برای اجرای عدالت و وصول مطالبات باشد. اما وقتی محدودیتها طولانی میشوند، علت آنها روشن نیست یا رفعشان با تأخیر همراه است، پرسش مهمی مطرح میشود: چه کسی از حقوق صاحب دارایی محافظت میکند و چه نهادی پاسخگوی خسارتهای احتمالی است.
-
چالش ناترازی انرژی و مدیریت شبکه برق و گاز کشور در آستانه فصل سرما
انرژیهمه از کمبود برق میگویند، اما مسئله زمستان فقط کمبود نیروگاه نیست؛ مسئله، شبکهای است که باید همزمان با کمبود برق و کمبود گاز کنار بیاید، بیآنکه سازوکار روشنی برای مدیریت این دو ناترازی در اختیار داشته باشد. تابستان، خاموشی به ابزار مهار کمبود برق تبدیل میشود و زمستان، وقتی گاز به اندازه کافی در دسترس نیست، همان ابزار قرار است بار دیگری را هم به دوش بکشد. پرسش اینجاست که آیا میتوان با همان منطق تابستان، از زمستان عبور کرد؟
-
بانکها در تله فروش اجباری اموال؟/ خطر تشدید ناترازی
اقتصاد کلانناترازی بانکها لزوماً به معنای بیشتر بودن بدهیها از ارزش واقعی داراییها نیست؛ عدم تناسب سررسید داراییها و بدهیها، ضعف نقدشوندگی و کسری سرمایه نیز میتوانند از عوامل اصلی آن باشند. ازاینرو، وجود دارایی بهتنهایی نشانه سلامت مالی بانک نیست
-
از توتال تا طالبان؛ چه کسی اولویتهای دیپلماسی اقتصاد انرژی ایران را جابهجا کرد؟
اقتصاد کلانزنگنه، نماینده اصولگرای مجلس، با افتخار از توافق اولیه برای اختصاص ۱۱۰ هکتار از اراضی منطقه آزاد چابهار به افغانستان خبر داده است؛ طرحی که به گفته او به بازرگانان افغان اجازه میدهد «سرزمینی متعلق به خودشان» در کنار دریای عمان داشته باشند.
-
تاملی در جامعهشناسی اقتصادیِ فرسایش قدرت خرید در ایران
سقوط ارزش پول؛ رانتخواران علیه حقوقبگیران
اقتصاد کلانتورم در ایران دیگر فقط به معنای گرانشدن کالاها نیست؛ فرسایش قدرت خرید، الگوی مصرف، روابط اجتماعی و حتی توان خانوارها برای برنامهریزی آینده را نیز دستخوش تغییر کرده است.
-
رویکردی متفاوت به توسعه و پساجنگ
اقتصاد کلانطرح ایده «پساجنگ و توسعه» از این منظر قابل توجه است که جنگ، با وجود همه خسارتهای انسانی، اجتماعی و اقتصادی، میتواند نظمهای تثبیتشده را با پرسشهای تازه مواجه کند و زمینهای برای بازاندیشی در مسیر توسعه فراهم آورد.
-
مدیریت ذخایر راهبردی کالاهای اساسی و لجستیک تجاری؛ از ذخیرهسازی دفاعی به سکوی صادرات غیرنفتی
اقتصاد کلاندر سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، مدیریت ذخایر راهبردی کالاهای اساسی ایران دستخوش یک تغییر پارادایمی شده است: گذار از انبارداری دفاعی و هزینه امنیتی صرف، به سوی دارایی راهبردی زنجیره تأمین و سکوی صادرات غیرنفتی.
-
تعرفه ۱۰۰ درصدی خودرو؛ عدول از قانون یا تصمیمی علیه مردم؟
بازرگانیشنیدهها حکایت از آن دارد که دولت درصدد است تعرفه واردات خودرو را بهصورت یکنواخت و ۱۰۰ درصدی تعیین کند؛ تصمیمی که در صورت اجرا، با حکم قانون ساماندهی صنعت خودرو درباره نحوه تعیین حقوق ورودی خودروهای سواری، محل تأمل جدی است.
-
۱۴۰۵؛ سال بازگشت بزرگ بورس و پول حقیقی
بازار مالیبازار سرمایه در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با ثبت بازدهیهای کمسابقه، ورود گسترده پول حقیقی و رشد درآمد شرکتها، نشانههایی جدی از آغاز دورهای تازه در بازار سهام را به نمایش گذاشته است.
-
سایهروشنهای پلاک ۱۷ در خیابان چارترهاوس
چگونه امپراتوری «کمیابی و انحصار» در برابر درخشش شیشهای آزمایشگاهها به چالش کشیده شد
اقتصاد کلاندر چندقدمی طاق نصرت «ادمیرالتی آرچ» در قلب لندن، یادمانها و تندیسهای برنزی بازمانده از عصر امپراتوری هنوز با شهر سخن میگویند.
-
درسهای «جهش به جلو» چین مائو برای ایران
اقتصاد کلانطرح تبدیل هر خانه به یک واحد تولیدی و تبدیل جوانان به تولیدکنندگان خرد توسط دبیر شورای عالی امنیت ملی، در نگاه نخست میتواند جذاب و حتی امیدبخش به نظر برسد؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد کشور با مسئله اشتغال، کاهش قدرت خرید، محدودیت سرمایهگذاری و دشواری ورود جوانان به بازار کار مواجه است. استفاده از ظرفیتهای خانوارها و تشویق فعالیتهای کوچک اقتصادی، فینفسه ایدهای نادرست نیست. دربرخی از موارد، بخشی از فرایند توسعه و کارآفرینی محسوب میشود.
-
نظارت شرعی و مسئولیت شورای فقهی؛ از انطباق قراردادها تا صیانت از عدالت در نظام بانکی
اقتصاد کلانولیالله سیف، رییس کل پیشین بانک مرکزی در نشست «تطبیق و نظارت شرعی» سیوششمین همایش بانکداری اسلامی سخنانی مهم پیرامون مسالهی نظارت شرعی و مسئولیت شورای فقهی داشت. این یادداشت در بردارندهی متن کامل سخنرانی وی در این نشست است که در پی میآید:
-
از سرمایه انسانی تا فناوری، نقشه راه حکمرانی هوشمند در توانیر
انرژیناترازی برق، رشد تقاضا، محدودیت منابع سرمایهای، فرسودگی بخشی از زیرساختها و پیچیدهتر شدن الگوی مصرف، صنعت برق را با مسئلهای فراتر از یک چالش فنی مواجه کرده است؛ مسئله امروز، کیفیت حکمرانی و توانایی نظام مدیریتی برای تصمیمگیری دقیق، بهموقع و مبتنی بر شواهد است.
-
آوار تورم روی دنیای کودکان
اقتصاد کلان-تورم بر روی طیف وسیعی از نیازهای کودکان و نوجونان اثرهای مخربی داشته و باعث شده کیفیت زندگی آنها در ایران بسیار پایین آمده و سبب ایجاد چالشهای عمیق برای آنها شده است.
-
مشکل بنزین، بنزین نیست/ نقد حقوقی یک چالش ملی
انرژیدر تصویب قوانین و سایر مقررات قبل از هرچیز باید شناخت دقیق و همه جانبه از سوژۀ قانون و مقررات وجود داشته باشد و متناسب با آن مقررات را وضع کرد.
-
دیوار همیشه کوتاه مردم در بحران بنزین
اقتصاد کلاننقدی آماری بر روایت «مصرف بالای بنزین ایرانیان» و سهمی که خودرو، فرسودگی ناوگان و زیرساخت حملونقل در این مسئله دارند.
-
چگونه میتوان اصلاحات را آغاز کرد و به سرانجام رساند؟
اقتصاد سیاسیدر پنج یادداشت گذشته، تلاش شد از زاویهای متفاوت به مسئله اصلاحات اقتصادی در ایران نگریسته شود. نقطه آغاز این بحث، این فرض بود که اقتصاد ایران بیش از آنکه از کمبود شناخت نسبت به مشکلات یا فقدان راهحلهای کارشناسی رنج ببرد، با ضعف در حکمرانی اصلاحات مواجه است.
-
آپارتاید نظام پرداخت کارکنان دولت؟
انرژیبسیاری از اهل فن در دولت ها و بیرون از آن، شهادت داده و می دهند یا تصدیق می نمایند که نظام پرداخت ایرانی جاری، نادرست و غلط است اما علیرغم این غلط بودن، مدل همان است که هست و راه همچنان چون همیشه، ادامه دارد.
-
بنزین؛ یک روایت و دوبحران
انرژی هر بار که مقامات کشور درباره بنزین صحبت میکنند، یک عدد در صدر خبرها مینشیند: «کسری». امسال هم اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، همین الگو را تکرار کرد. او گفت مصرف روزانه بنزین کشور بهطور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است که از این میزان حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در پالایشگاههای کشور تولید میشود و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین تأمین میشود. ریاضی سادهای که از این ارقام بیرون میآید، کسریای در حدود ۱۴ میلیون لیتر در روز است؛ یعنی چیزی نزدیک به ده درصد مصرف کل.
-
اصلاحات اقتصادی، بدون حکمرانی منسجم به مقصد نمیرسد
چرا هماهنگی میان سیاستهای مالی، پولی و ارزی یک ضرورت است؟
اقتصاد سیاسیدر چهار یادداشت گذشته، چهار رکن اساسی موفقیت اصلاحات اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا نشان داده شد که مشکل اصلی اقتصاد ایران، کمبود شناخت نسبت به راهحلها نیست، بلکه ضعف در حکمرانی اصلاحات است. سپس بر ضرورت ایجاد اجماع میان ارکان تصمیمگیری و جامعه تأکید شد. در ادامه، نقش ثبات و پیشبینیپذیری به عنوان شرط استمرار اصلاحات مورد بحث قرار گرفت و در نهایت، اهمیت اولویتبندی و ترتیب اصلاحات برای استفاده بهینه از منابع محدود تبیین شد.
-
چه باید کردهای عبور از تنگنای فعلی ایران
اقتصاد سیاسیدرباره وقایع اخیر جنگ، تفاهمنامه و نقض آن، شرایط سخت اقتصادی ناشی از تحریمهای اقتصادی و جنگ، ابتدا چند پیش فرض را بیان داشته و براساس این پیش فروض برساخته، راهکارهای عقلانی و توام با واقعگرایی برای عبور از این تنگنای اقتصادی و جنگ ارائه خواهد شد:
-
اصلاحات اقتصادی را از کجا باید آغاز کرد؟
اقتصاد سیاسیترتیب اجرای اصلاحات، به اندازه خود اصلاحات اهمیت دارد.
-
ابهامات برخورد قضایی با تراستیها
انرژیسخنان رئیس سازمان بازرسی کل کشور حاوی نکات جالبی از نفوذ و چپاول برخی افراد رانت خوار تحت عنوان تراستی از بودجه ملی فروش نفت بوده؛ هرچند این گزارش به مردم از منظری نیز قابل ملاحظه قاداست:
-
بدون ثبات و پیشبینیپذیری، اصلاحات به نتیجه نمیرسند
اقتصاد سیاسیدر دو یادداشت گذشته گفته شد که مسئله اصلی اقتصاد ایران، کمبود برنامههای اصلاحی نیست، بلکه ضعف در حکمرانی اصلاحات است. همچنین تأکید شد که اصلاحات اقتصادی، پیش از هر اقدام اجرایی، به اجماع میان ارکان تصمیمگیری، نهادهای کارشناسی و جامعه نیاز دارند. اما اگر فرض کنیم چنین اجماعی نیز شکل گرفته باشد، آیا موفقیت اصلاحات تضمین خواهد شد؟
-
از ناترازی انرژی تا تابآوری ملی
انرژیخاموشیها باردیگر به خانههای مردم و کارگاهها و کارخانههای صنعتی بازگشته است.