-
کشف ماهیهای ۱۳۰ ساله در رودخانه میسوری
طبیعتپژوهشی که به تازگی منتشر شده، طول عمر یکی از ماهیهای بومی آمریکای شمالی را به شکل چشمگیری تغییر داده است. محققان با استفاده از روش تاریخگذاری رادیوکربن ناشی از آزمایشهای هستهای، سن ماهی مکنده آبی را تأیید کردند و دریافتند این گونه نهتنها بیش از یک قرن زندگی میکند، بلکه با کاهش ورود نسلهای جوان به جمعیت خود نیز روبهروست. این یافته نگرانیها درباره آینده حفاظتی این ماهی را افزایش میدهد.
-
اگر زمین از چرخش بایستد، کدام مناطق آن هنوز قابل سکونت خواهند بود؟
طبیعتتصور کنید یک روز صبح از خواب بیدار شوید و ببینید خورشید دیگر در آسمان حرکت نمیکند. نه خبری از غروب است و نه طلوعی در کار خواهد بود. توقف چرخش زمین آبوهوا، اقیانوسها، حیات جانوری و حتی میدان مغناطیسی محافظ زمین را دگرگون میکند.
-
ژنی بهارثرسیده از نئاندرتالها ممکن است خطر ابتلا به اسکیزوفرنی را کاهش دهد
طبیعتپژوهش جدید نشان میدهد یک واریانت ژنتیکی بهارثرسیده از نئاندرتالها ممکن است با کاهش حدود ۱۰ درصدی احتمال ابتلا به اسکیزوفرنی ارتباط داشته باشد؛ بدون آنکه تأثیر معناداری بر هوش افراد بگذارد.
-
شتر خونآشام ۱۲ میلیون ساله در آمریکای شمالی کشف شد؛ نرهایی با دندانهای نیش بزرگ و خمیده
طبیعتبررسی دوباره بیش از ۱۰۰ قطعه فسیل در موزه تاریخ طبیعی آمریکا به شناسایی گونهای ناشناخته از شترهای باستانی انجامیده است که حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیون سال پیش در آمریکای شمالی زندگی میکرد. نرهای این گونه دندانهای نیش بزرگ و خمیدهای داشتند که احتمالاً برای رقابت و نمایش قدرت استفاده میشدند، نه شکار و خوردن گوشت.
-
راز تغییر الگوی بارش ایران؛ پای رودخانههای عظیم بخار آب در میان است
طبیعتادعای «دزدی ابرها» و دستکاری بارندگی از سوی کشورهای همسایه، بارها در دورههای خشکسالی مطرح شده است؛ اما فیزیک جو چنین امکانی را تأیید نمیکند. سامانههای بارشی عظیم تحت تأثیر جریانهای جوی و الگوهای اقلیمی حرکت میکنند و پدیدههایی مانند رودخانههای اتمسفری میتوانند حجم بزرگی از رطوبت را از مناطق گرمسیری به سوی ایران منتقل کنند.
-
قدمت فسیل مشهور کودک تاونگ ۴۰۰ هزار سال بیشتر از برآورد قبلی است
طبیعتپژوهش تازه دانشمندان نشان میدهد فسیل کودک تاونگ، یکی از مهمترین شواهد خاستگاه آفریقایی انسان، حدود سه میلیون سال قدمت دارد؛ یعنی نزدیک به ۴۰۰ هزار سال قدیمیتر از تخمینهای پیشین.
-
چرا طلا زنگ نمیزند؟ راز ماندگاری طلا در مقیاس اتمی
طبیعتطلا قرنها بدون آنکه مانند بسیاری از فلزات زنگ بزند یا بهراحتی کدر شود، درخشش خود را حفظ کرده است. حالا پژوهشگران با شبیهسازی رفتار اتمها و الکترونها دریافتهاند که اتمهای سطحی طلا میتوانند آرایش خود را تغییر دهند و مانعی در برابر واکنش با اکسیژن ایجاد کنند؛ سازوکاری که نهتنها راز مقاومت این فلز را روشنتر میکند، بلکه میتواند کاربردهای تازهای در صنایع شیمیایی داشته باشد.
-
همهچیز درباره نیروگاه هستهای و تولید انرژی اتمی
طبیعتنیروگاه هستهای یکی از تاسیسات تولید برق در جهان است که با استفاده از انرژی آزادشده در واکنشهای هستهای، انرژی الکتریکی تولید میکند. این نیروگاهها بدون سوزاندن مستقیم سوختهای فسیلی، مقدار زیادی برق را بهصورت پیوسته تولید میکنند و به همین دلیل در تامین انرژی بسیاری از کشورها نقش دارند.
-
تلاش دانشمندان برای رمزگشایی زبان پرندگان / آواز پرندگان فقط مجموعهای از صداهای تصادفی نیست
طبیعتجولی الی، پژوهشگر رفتارشناسی حیوانات مدعی شد که با کمک هوش مصنوعی و آزمایشهای رفتاری توانسته بخشی از الگوی ارتباطی سهرههای راهراه را رمزگشایی کند.
-
گربهها هنگام نیاز به کمک، با میوکردن و نگاهکردن توجه انسان را جلب میکنند
طبیعتپژوهشی جدید نشان میدهد گربههای خانگی هنگام ناتوانی در دسترسی به غذا، در حضور انسان بیشتر میو میکنند و نگاه خود را میان صاحبشان و خوراکی جابهجا میکنند؛ رفتاری که میتواند نشانهای از تلاش آنها برای درخواست کمک باشد.
-
راز علاقه پشهها به بعضی افراد؛ نقش تعیینکننده بوی پوست و باکتریها
طبیعتاگر پشهها در یک جمع فقط سراغ شما میآیند و دیگران را نادیده میگیرند، احتمالا پای ترکیبات شیمیایی پوست و باکتریهای ساکن آن در میان است. پژوهشی تازه نشان میدهد گونههای مختلف پشه، بر اساس بوی پوست انسان، میزبانهای متفاوتی را ترجیح میدهند.
-
گربهها در حضور انسان ۱۶ برابر بیشتر میومیو میکنند تا از او کمک بخواهند
طبیعتپژوهشی تازه نشان میدهد گربههای خانگی هنگام مواجهه با مشکلی که بهتنهایی قادر به حل آن نیستند، در حضور انسانها بسیار بیشتر میومیو میکنند؛ رفتاری که به گفته محققان، تلاشی برای جلب توجه و درخواست کمک از سرپرستشان است.
-
بررسی بقایای ۱۵۱۹ انسان در پرو؛ فقط ۱٫۶ درصد نشانههای خشونت داشتند
طبیعتپژوهشی باستانشناسی در شمال پرو نشان میدهد ساکنان باستانی دره «لامبایکه» با وجود برگزاری مراسم قربانی انسان، شواهد اندکی از خشونتهای روزمره میان آنها بر جای گذاشتهاند؛ از میان ۱۵۱۹ اسکلت بررسیشده، تنها ۲۵ مورد نشانههایی از آسیب ناشی از خشونت میانفردی داشتند.
-
نورمن بورلاگ؛ جوانی که با ۶۱ دلار از مزرعه راه افتاد، با نوبل صلح به خانه برگشت
طبیعتنورمن بورلاگ، دانشمند آمریکایی و برنده جایزه صلح نوبل سال ۱۹۷۰، زندگیاش را وقف مبارزه با گرسنگی کرد؛ مردی که با اصلاح گونههای گندم، به افزایش چشمگیر تولید غلات در مکزیک، هند و پاکستان کمک کرد و یکی از مهمترین چهرههای انقلاب سبز در کشاورزی جهان شد. اما داستان او از آزمایشگاههای مجهز و دانشگاههای مشهور آغاز نشد؛ از مزرعهای بدون برق و ماشینآلات در ایالت آیووا شروع شد؛ جایی که پسربچهای کنجکاو، همزمان با کار در مزرعه، کشتی میگرفت، از میان برف و کولاک به مدرسه میرفت و هنوز نمیدانست روزی نامش با نجات میلیونها انسان از گرسنگی گره خواهد خورد.
-
کشف حشرهای که روی تار عنکبوت زندگی میکند و مایعات بدن عنکبوت را میخورد
طبیعتمحققان در چین گونهای جدید از حشرات بسیار کوچک را شناسایی کردهاند که در تار عنکبوت زندگی میکند، از بقایای غذای عنکبوت تغذیه میکند و حتی هنگام پوستاندازی عنکبوت از مایعات بدن آن مینوشد.
-
افعی فلسارهای، مامبای سیاه و تایپان؛ خطرناکترین مارهای جهان را بشناسید
طبیعتقویترین زهر همیشه به معنای مرگبارترین مار نیست. برخی گونهها به دلیل نزدیکی به سکونتگاههای انسانی، رفتار تهاجمیتر یا دشواری دسترسی به درمان، قربانیان بیشتری میگیرند. از افعی فلسارهای و مامبای سیاه تا تایپان درونبومی، ۱۰ گونه مار در جهان وجود دارند که زهر آنها میتواند آسیبهای جدی و حتی مرگبار ایجاد کند.
-
کشف فسیل جغد ۴۷ میلیون ساله در آلمان با آخرین غذایی که خورده بود
طبیعتکشف فسیل تقریبا سالم جغدی کوچک در آلمان، با قدمت ۴۷ میلیون سال، سرنخ تازهای درباره زمان تبدیل شدن جغدها به پرندگانی شبزی در اختیار دانشمندان قرار داده است. بقایای آخرین وعده غذایی این پرنده نیز در معده آن حفظ شده است.
-
علم پشت ترافیکهای بارانی
چرا باران، خیابانها را قفل میکند؟ از لغزندگی تا اختلال در جریان حرکت خودروها
طبیعتبا شروع بارندگیها، خیابانهای شهرها دوباره با ترافیک سنگین و گرههای طولانی روبهرو شدهاند؛ اتفاقی که در نگاه اول شاید صرفاً نتیجه لغزندگی معابر و احتیاط رانندگان به نظر برسد، اما از دیدگاه علم حملونقل، ماجرا پیچیدهتر از اینهاست. باران با کاهش سرعت حرکت خودروها، افزایش فاصله ایمنی، محدود کردن دید رانندگان و برهم زدن نظم جریان ترافیک، ظرفیت عبور خودروها از معابر را کاهش میدهد؛ تغییری که در شبکه پرتراکم شهری، بهسرعت به ترافیک زنجیرهای و قفل شدن خیابانها منجر میشود.
-
محققان چینی دو شکاف عظیم در اعماق زمین در ایران کشف کردند
طبیعتپژوهشگران شواهدی از وجود دو شکاف عظیم در صفحه تکتونیکی عربستان (Arabian Plate) در زیر جنوب شرقی ایران کشف کردهاند. این شکافها در اثر فرورانش و برخورد بخشهای اقیانوسی و قارهای این صفحه با صفحات مجاور شکل گرفتهاند و احتمالاً در میلیونها سال آینده به یکدیگر متصل خواهند شد.
-
پشت پرده عددهای هواشناسی
احتمال بارندگی ۳۰ درصد یعنی چه؛ برداشت اشتباهی که خیلیها از پیشبینی هواشناسی دارند
طبیعتوقتی در پیشبینی هواشناسی با عبارت «۳۰ درصد احتمال بارندگی» روبهرو میشویم، ممکن است تصور کنیم قرار است ۳۰ درصد از روز باران ببارد یا بارش فقط بخش کوچکی از شهر را دربر بگیرد؛ اما هیچکدام از این برداشتها درست نیست. این عدد معنای مشخصی در علم هواشناسی دارد و حاصل تحلیل دادههای جوی و مدلهای پیشبینی است.
-
زبالههای پلاستیکی رنگ اقیانوس آرام را تغییر دادهاند
طبیعتزبالهدان بزرگ اقیانوس آرام، منطقهای وسیع میان هاوایی و کالیفرنیا، سالها است که بهدلیل انباشت حجم عظیمی از زبالههای پلاستیکی شناخته میشود. اکنون دانشمندان دریافتهاند که این آلودگی ممکن است علاوهبر آسیبرساندن به موجودات دریایی، بر رنگ آب اقیانوس نیز تأثیر بگذارد.
-
مردان ریشدار در نگاه دیگران مسنتر و مقتدرترند
طبیعتتصور رایج این است که ریش مردان را جذابتر و مردانهتر میکند؛ اما پژوهشهای علمی تصویر متفاوتی ارائه میدهند. در یک مطالعه، زنان چهره مردان بدون ریش را جذابتر ارزیابی کردند، درحالیکه مردان ریشدار در نگاه دیگران مسنتر، مقتدرتر و برخوردار از جایگاه اجتماعی بالاتری به نظر میرسیدند.
-
کشف نشانههای شیمیایی خون در فسیل ۱۱۵ میلیون ساله دایناسور
طبیعتپژوهشگران در استخوانهای یک دایناسور گوشتخوار که حدود ۱۱۵ میلیون سال پیش در برزیل زندگی میکرد، ساختارهای میکروسکوپی شبیه گلبولهای قرمز و نشانههای شیمیایی مرتبط با هموگلوبین پیدا کردهاند.
-
حیوانات هم دروغ میگویند/ بوچانگای دمچنگالی، پرندهای که با فریب غذا میدزدد
طبیعتپرندهای به نام بوچانگای دمچنگالی با تقلید صدای هشدار حیوانات دیگر، آنها را از محل غذا فراری میدهد و سپس غذایشان را میدزدد. این رفتار پرسشی مهم را درباره توانایی حیوانات در فریب آگاهانه مطرح کرده است. اینکه آیا این پرندگان واقعاً دروغ میگویند یا صرفاً از سازوکارهای طبیعی برای بقا استفاده میکنند؟
-
سگها به دلیل پیشینه اجتماعی و اهلیسازی هدفمند، بیشتر از گربهها از فرمان انسان پیروی میکنند
طبیعتتفاوت واکنش سگها و گربهها به دستورهای انسان، بیش از آنکه به میزان هوش آنها مربوط باشد، ریشه در تاریخ تکامل و شیوه اهلیشدن این دو حیوان دارد؛ سگها از اجدادی اجتماعی به وجود آمدهاند، درحالیکه گربهها بسیاری از ویژگیهای مستقل اجداد شکارچی خود را حفظ کردهاند.
-
خرس گریزلی سوار هواپیما شد و تعادلش را به هم زد / تصاویر رویداد
طبیعتیک خرس گریزلی به هواپیمایی کوچک نزدیک شد و با بالا رفتن از بال آن، تعادل هواپیما را به هم زد.
-
در جهان بیش از ۱۵ هزار گونه مورچه داریم / نقش ژنهای جهنده و سیارک نابودکننده دایناسورها در تنوع مورچهها
طبیعتپژوهشگران با بررسی ژنوم ۱۶۳ گونه مورچه دریافتهاند که عناصر متحرک DNA یا «ژنهای جهنده» ممکن است به تنوع این حشرات پس از انقراض دایناسورها کمک کرده باشند. این عناصر ژنتیکی با گسترش ژنهای گیرنده بو ارتباط دارند. مورچهها برای یافتن غذا، تشخیص اعضای کلونی و برقراری ارتباط به این گیرندهها وابستهاند. امروزه بیش از ۱۵ هزار گونه مورچه شناسایی شده است، اما دانشمندان هنوز نمیتوانند افزایش تنوع آنها را فقط به یک عامل نسبت دهند.
-
گونهای تازه از مگسهای شکارچی در هیمالیا پیدا شد / حشرهای که در شن تله میسازد
طبیعتدانشمندان گونهای تازه از مگسهای شکارچی را در دامنههای هیمالیا شناسایی کردهاند که لاروهایش برای شکار، گودالهایی قیفیشکل در شن میسازند. نخستین نمونههای لاروی این حشره در سال ۱۹۷۸ پیدا شده بودند، اما شناسایی دقیق آن تا کشف نمونههای بالغ در سال ۲۰۲۵ طول کشید.
-
کشف فسیل دوزیستی که احتمالاً تمام عمرش را در دریا گذرانده است
طبیعتکشف دو فسیل متعلق به یک دوزیست زرهپوش در چین نشان میدهد که این جانور حدود ۲۳۷ میلیون سال پیش احتمالاً تمام عمر خود را در محیط دریایی سپری میکرده است؛ یافتهای کمسابقه که شواهد تازهای درباره سازگاری دوزیستان با زندگی در آب شور ارائه میدهد.
-
دانشمندان برای نجات موز کاوندیش، آن را بارور کردند
طبیعتپژوهشگران هلندی با تولید نوعی موز کاوندیش بارور به نام «یلودیش»، مسیر تازهای برای اصلاح نژاد این میوه و پرورش گونههای مقاوم در برابر بیماریهای گیاهی گشودهاند؛ دستاوردی که میتواند به کاهش وابستگی صنعت موز به یک گونه آسیبپذیر کمک کند.