فهیمه حسنمیری: ورود گردوغبار از کشورهای همسایه به شهرهایی از ایران، نه تنها در سال 89 یک پدیده محیط زیستی دردسرساز برای ساکنان چند شهر ایران به شمار میرفت، بلکه در سالهای پیش هم مشکلاتی را به وجود آورده بود به طوری که در تیر ماه سال گذشته میزان غلظت گردوغبار در استان خوزستان بالغ بر هزار و 840 میکروگرم در متر مکعب ارزیابی شد که این میزان 7 برابر استاندارد مجاز است. شدت گرفتن این مساله که حتی تعطیلی چند روزه در برخی شهرها را به دنبال داشت و رسیدنش به پایتخت و چند شهرهای مرکزی، سبب شد قضیه جدیتر گرفته شود و برای اقدامات بیشتر در راستای حل این مشکل گامهایی برداشته شود. در همین زمینه و از آنجا که درصد زیادی از منشأ گردوغبار منطقه خارج از مرزهای ایران شناسایی شده است، تصمیم گرفته شد نشست کشورهای درگیر با گردوغبار اردیبهشت 89 در تهران برگزار شود.
پس از آن رئیس سازمان هواشناسی کشور از شناسایی شش کانون اصلی وقوع پدیده گردوغبار در منطقه و مهار یکی از این کانونها در کشور عراق با همکاری ایران خبر داد. بهرام صناعی با بیان این که عمده پدیده گردوغبار از کشورهای غرب ایران سرچشمه می گیرند، گفت: دولت عراق با تخصیص اعتبار 45 میلیون دلاری سعی در مهار یکی از کانونهای عمده گردو غبار دارد. وی با بیان این که هیاتی از مسئولان دخیل در این پدیده از ایران دیدن کرده و در جریان این پدیده در کشور قرار گرفتند، با اشاره به شناسایی کانونهای وقوع پدیده گردوغبار توسط ستاد خشکسالی کشور اظهار داشت: بر اساس تحقیقات به عمل آمده، 6 کانون اصلی شناسایی شد که همگی آنها در کشورهای غربی ایران بودند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: 4 کانون اصلی در عراق، یک کانون اصلی در سمت شرقی سوریه و کانون اصلی دیگر در عربستان قرار دارد، ضمن این که گاهی این پدیده از کشورهای اردن یا کویت سرچشمه میگیرد. وی با اعلام این که ایران زمینههای ترغیب و تشویق کشورهای همسایه برای کنترل و مهار پدیده گردوغبار را فراهم کرده است، ابراز امیدواری کرد با کمک این کشورها این پدیده مهار شود.
چیزی از این ابراز امیدواری نگذشته بود که روزنامه "پال تلگراف" در گزارشی نوشت: مناطق مرزی ایران به دلیل تسلیحات مورد استفاده آمریکا در عراق و افغانستان به اورانیوم ضعیف شده و دیگر ریزذرات خطرناک آلوده شدهاند و انتقال ویروس "اوراسل" از طریق گردوغبار به ایران یکی از دلایل گسترش برخی بیماریهای ناعلاج در این کشور است. "پیتر آیره"، نویسنده مطلب در ادامه نوشته بود: کودکانی که مرده به دنیا میآیند و تازه متولدین، قربانیان عمده این اقدامات بویژه تسلیحات تولید آمریکا هستند. گزارشها نشان میدهد که یک سوم بیماری کودکان در ایران مربوط به سرطان است و در سال 2010 بیماران سرطانی در ایران 65 درصد افزایش پیدا خواهد کرد و به 53 هزار نفر خواهد رسید که این آمار در سال 1996، 32 هزار نفر بوده است و ایران بالقوه بالاترین نرخ سرطانی در کودکان را در جهان دارد.
پس از این اظهارات نگرانکننده، مسوولان دست به کار شده و سازمان انرژی اتمی در زمینه آلوده بودن این ریزذرات به اورانیوم ضعیف شده تحقیقاتی انجام داده که وجود رادیواکتیو تأیید نشد. مهندس نادر جلالی، رئیس بخش استحصال آب مرکز تحقیقاتی کمآبی و خشکسالی از تحقیقات سازمان انرژی اتمی در زمینه آلوده بودن ریزذرات به اورانیوم ضعیف شده خبر داد و گفت: در این تحقیقات، وجود رادیواکتیو در ذرات گردوغباری که وارد کشور شده تأیید نشده است. وی در عین حال به جنگهای عراق اشاره کرد و یادآور شد: این کشور در سالهای اخیر تجربه سه جنگ (جنگ تحمیلی علیه ایران، جنگ خلیج فارس و اشغال عراق توسط آمریکا) را پشت سر گذاشته است که در زمان اشغال، آمریکا از بمبهای حاوی اورانیوم ضعیف شده استفاده میکرده و از آنجایی که مناطق بمباران شده در نزدیکی مرز ایران و عراق بوده است احتمال آلوده بودن این ذرات به اورانیوم وجود دارد.
اما پس از آن مجری طرح زمینشناسی پزشکی سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی، با تاکید بر بیماریزا بودن ریزذرات گردوغبار گفت: بر این اساس نصب سیستمهای تحقیقاتی در مناطق آسیبدیده از برنامههای سازمان زمینشناسی است.
فرح رحمانی با بیان این که طبق تحقیقات انجام شده یکی از عوامل بیماریزا در جوامع بشری وجود ریز ذرات گردوغبار است، از نصب دستگاههای تحقیقاتی در مناطق آسیبدیده از توفانهای گردوغبار در کشور خبر داد و اظهار داشت: به منظور بررسی اثرات توفانهای گردوغبار، سازمان زمینشناسی نصب و راهاندازی سیستمهای تحقیقاتی را در برنامه های کاری خود قرار داده است تا با استفاده از این دستگاهها مطالعات خود را روی این پدیده و شیوع بیماریهای احتمالی آغاز کند.
با همه این اوصاف، مرداد ماه بود که پس از چهار روز گفتوگو و بازدید از طرحهای بیابانزدایی سازمان محیط زیست، سند پیگیری راهکارهای اجرایی شدن مصوبات و تفاهمنامههای قبلی در زمینه گردوغبار بین هیاتهای ایرانی و عراقی به امضا رسید. اما از نظر کارشناسان با توجه به پیشینه عملکرد هیأت عراقی و عدم تعهد آنها به توافقهای گذشته اینگونه مصوبات نتیجه چندانی نخواهد داشت و شاید به همین دلیل بود که قائممقام و معاون محیطزیست انسانی سازمان محیط زیست اعلام کرد: ایران قرار نیست بودجه مورد نیاز عراق برای حل مشکل گردوغبار را تأمین کند اما از آنجایی که عراق برای تأمین اعتبار دچار مشکل است رئیسجمهوری پیشنهاد کرده ایران به عراق وام دهد تا اقدامات لازم برای حل معضل گردوغبار را آغاز کند.
با توجه به گوشزدهای مکرر پزشکان و متخصصان درباره به خطر افتادن سلامت مردم در اثر این گردوغبارها، حالا باید منتظر ماند و دید پیگیریهای لازم برای برطرف شدن این پدیده و برطرف کردن عوامل داخلی و خارجی آن صورت میگیرد یا به امضای توافقنامه و وام دادن بسنده میشود و تا بحرانی دوباره، این مساله به فراموشی سپرده خواهد شد.
42/44
نظر شما