این ترانهسرا و شاعر که در کافه خبر حضور یافته بود درباره تفاوتهای شاعر وترانهسرا گفت: «هر کدام اینها در تواناییهایی تبحر دارند که مختص به آنهاست. تواناییهای یک ترانه سرا این است که علاوه بر شناخت مدارهای روانی جامعه و مدارهایی که حس زیباشناسی جامعه بر آن استوار است، نگاهش به حوزه گستردهتری از مردم است.»
او یادآور شد: «ممکن است مدارهای کشف شده شاعر در شعر دغدغهها، انگیزهها، دلمشغولیهای قشر خاصی از جامعه باشد، ولی ترانه سرا با جمع انبوهی از مردم مواجه است. حتی گروههای مردم که در استادیومها احساسات نشان میدهند، احساسات آنها برای ترانه سرا هم مهم است. احساسات مشاغل پایین و مردم کوچه و بازار و قشرهای مختلف هم برایش مهم است، بنابراین مدارهای روانی جامعهاش خیلی گستردهتر و بازتر است؛ ولی شاعر تخصصیتر و موجزتر نگاه میکند، این فرق نگاه شان است.»
کاکایی درباره تفاوت ابزارهایی که یک ترانهسرا و یک شاعر استفاده میکند نیز توضیح داد: «شاعر تمام ظرفیتهای شعر اعم از تصویر، تفکر وظرفیت های زبان را در اختیار دارد و با اتمام این تواناییها به خلق شعر میپردازد، اما ترانهسرا مجبور است از اینها قطرهچکانی استفاده کند - یعنی از ظرفیتهای شعر به ندرت و در جایی که موثر است استفاده کند- لذا خلق یک ترانه به خاطر رعایت برخی نکات - که در شعر این نکات رعایت نمیشود - خیلی زیرکی بیشتری میخواهد. خودم وقتی غزل میگویم تا جایی که دستاندازی به تخیل و پیچیدگی تصویری باشد انجام میدهم، حتی اگر حرفی برای گفتن نداشته باشم، با تخیل و تصویرسازی و ترکیبهای کلامی میتوانم یک غزل خلق کنم، ولی وقتی میخواهم ترانه خلق کنم باید حرفی برای گفتن داشته باشم؛ زیرا ابزار و عناصر از دستم گرفته میشوند. به اعتقادم از سر تا ته ترانه باید حرفی گفته شود، از این جهت ترانه به شعر آزاد شبیه است. شاید به این دلیل، خیلی از ترانهسراها می خواهند ترانه بگویند؛ شعر آزاد و شکسته میگویند.»
او در عین حال بر این باور است که خیلی از شاعران اهل ترانه، وقتی میخواهند ترانه بگویند ترانه گفتنشان به سمت شعر کوتاه میرود؛ زیرا در شعر کوتاه مایههایی برای گفتن هست، شعر کوتاه دقیقا همان وضعیت را در شاعر ایجاد میکند که ترانه ایجاد میکند، تمام ابزارها را از تو میگیرند و میگویند باید در چند مصرع حرفی را بزنی که این حرف تمثیلی از خلق و ایجاد باشد؛ یعنی حرف نگفتهای در عالم باشد که تاثیر گذار یا نکته یابی معرفتی یا ذوقی باشد. من در ترانه خیلی به این نکات میرسم تا در غزل و مثنوی.
متن کامل این گفتگو را میتوانید در اینجا مطالعه کنید.
57244
نظر شما