محسن پاک آیین
در تاریخ 30 شهریور سال جاری در نشست ویژه افغانستان که در حاشیه اجلاس سازمان ملل متحد در نیویورک برگزار شد، چند تن از وزرای امور خارجه کشورهای غربی از جمله وزیر امور خارجه آمریکا،از ضرورت تاسیس جاده ابریشم جدید در منطقه غرب آسیا و آسیای مرکزی سخن گفته و خاطر نشان کردند که منافع ما ایجاب می کند که این جاده جدید تاسیس گردد.پر واضح است که جاده ابریشم یک راه فرهنگی،تجاری و در یک محدوده جغرافیائی مشخص بوده و در طول قرون پیشین مناطق جنوبی و مرکزی آسیا را به یک دیگر متصل میکرده است.این جاده از چین آغاز و پس از عبور از هند،آسیای مرکزی،پاکستان،ایران،عراق،چند کشورخلیج فارس و ترکیه،به اروپا متصل می شده است.
ایران در این مسیر دارای یک نقش محوری و ویژه بوده و به عنوان پل ارتباطی آسیای مرکزی و قفقاز به خلیج فارس و پیونددهنده دو منبع انرژی در"دریای خزر" و "خلیج فارس" همواره اهمیت خاص داشته است.بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز نقش ایران در اتصال آسیا به اروپا و آفریقا با احداث خطوط استراتژیک ریلی و جاده ای غیرانکار بوده است.
بحث ایجاد یک جاده ابریشم جدید توسط آمریکا و چند کشور اروپائی که هیچگاه در محدوده جغرافیائی جاده ابریشم واقع نبوده اند،یک موضوع غیرقابل توجیه و درعین حال مشکوک است و دخالت کشورهای سلطه جو در منطقه را تداعی می کند. نکته قابل توجه اینکه آمریکا هدف از تاسیس جاده ابریشم جدید را حل مشکلات افغانستان و کمک به توسعه این کشور عنوان کرده است.
امروز دولتها و ملت های منطقه اتفاق نظر دارند که مشکلات اصلی مردم افغانستان به دلیل حضور نیروهای نظامی خارجی و بخصوص نظامیان آمریکائی است که در طی ده سال حضور در افغانستان،سوغاتی جز ناامنی،کشتار مردم غیر نظامی،نقض حقوق بشر،رشد تولید مواد مخدر و نهادینه شدن تروریسم برای مردم افغانستان تداشته اند. در این مقطع توسعه اقتصادی منطقه نیازی به تاسیس جاده ابریشم جدید آن هم توسط کشورهای فرامنطقه ندارد. جاده ابریشم قرن ها پیش تاسیس شده و همواره محور همکاری و توسعه در آسیا بوده و در این مقطع نیز قطعا پیشرفت اقتصادی در گرو ایجاد زمینههای جدید همکاری میان کشورهای منطقه خواهد بود.
طرح احداث جاده ابریشم جدید از سوی آمریکا ،حرکتی جز ادامه سیاست های سلطه جویانه این کشور در منطقه که موجب ناامنی و بی ثبایی افغانستان،عراق و بخش هائی از پاکستان شده نیست .در واقع توسعه اقتصادی منطقه ای، بهترین و باصرفهترین راه مقابله واقعی با تولید و توزیع مواد مخدر و تروریسم و اشاعه ناامنی است.
جاده ابریشم یک راه آسیائی است و کشورهای منطقه برای دست یافتن به شبکه ای از ارتباطات تجاری و ترانزیت ، برای گشایش بازارهای جدید برای مواد خام، انرژی و محصولات کشاورزی در سرتاسر آسیای جنوبی و مرکزی باید بدون وابستگی به غرب،همکاری های دوجانبه و چند جانبه خود را افزایش دهند.البته از سرمایه گذاری جامعه بین المللی در کشورهای منطقه و بخصوص افغانستان می توان استقبال کرد،مشروط بر اینکه فاقد انگیزه های سیاسی و اهداف سلطه طلبانه باشد.
نکته آخر اینکه ایجاد آیندهای با ثبات برای آسیای غربی و مرکزی در گرو همکاری همه کشورهای بازیگر در منطقه است.باید اختلافات موجود از طریق مذاکره و اقدامات دیپلماتیک مدیریت گردد و بازیگران منطقه ای،متحدانه تدابیر لازم را برای ایجاد توسعه و پیشرفت اتخاذ نمایند.26351
نظر شما