ایران و گروه پنج به علاوه یک به دنبال دستور کار مشترک

نمایندگان ایران و شش کشور، از روز شنبه 26 فروردین 1391 مذاکرات خود را به منظورحل و فصل اختلاف های موجود دراستانبول آغازکردند. همه قرائن و شواهد نشان می دهد دو طرف برای رسیدن به یک راه حل مشترک بطور جدی وارد گفتگو ی سازنده شده اند . اما به سه دلیل عمده اول بی اعتمادی متقابل، دوم پیچیدگی و تعدد موضوعات مورد اختلاف؛ سوم جوسازی رسانه های خبری غرب، جوسنگینی را برمذاکرات حاکم کرده است که انتظار نمی رود دردو دورگفت وگوهای استانبول به نتیجه قابل توجهی برسند. با این وجود نباید این نشست مهم را از پیش شکست خورده دانست. زیرا مشخص است که این امید وجود دارد که گفت وگوهای استانبول زمینه مساعدی را برای رسیدن به نقشه راه جدیدی فراهم سازد . دیپلمات های غربی درباره خوشبینی از اینکه ایران احتمالا در نهایت آماده گفتگو برای مهار برنامه انرژی هسته ای خود به منظور کاهش فشارها شده است، هشداردادند.
مقامات غربی اعلام کرده اند اولویت اصلی آنها متقاعد کردن تهران به توقف غنی سازی اورانیوم با درصد بالاست که ازسال دوهزاروده آغاز شده است. آنها می گویند ایران درباره توقف غنی سازی اورانیوم بیست درصد تاحدی انعطاف پذیری نشان داده است اما هنوز آماده توقف تولید اورانیوم بیست درصدی نیست.
در نقطه مقابل ایران در درجه اول می خواهد گروه پنج به علاوه یک ، حق ایران را در ادامه غنی سازی اورانیوم درایران به رسمیت بشناسد و برای اعتماد سازی نشان دهد که آماده است در برابر همکاری ایران درهرسطحی متناسب با آن، اقدام های اعتماد سازمتقابل انجام دهد. بویژه ارائه جدولی برای نشان دادن روند کاهش تحریم ها علیه ایران راهگشا خواهد بود .
درحال حاضراوباما رئیس جمهوری آمریکا که خود را برای مبارزات انتخاباتی ماه نوامبر آینده آماده می کند برای رسیدن به راه حلی مقدماتی با ایران بی تابی می کند. به نظر تحلیل گران سیاسی اوباما برای آنکه اثبات کند مسیری که دراجرا راهبرد" فشارومذاکره" درتعامل با ایران درپیش گرفته است، اشتباه نبوده براینکه در مذاکرات جاری به یک نقطه امیدوار کننده برسد ، تاکید دارد .
اما درسوی دیگر ماجرا ایران هم با تاکید بر حفظ موضع قاطع خود در باره متوقف نکردن غنی سازی در طول چهار ده ماهی که از مذاکرات قبلی گذشت نه تنها نرمشی در مواضع خود نشان نداد بلکه با غنی سازی اورانیوم به میزان بیست درصد برای تامین نیازهای دارویی خود، نشان داد که خلف وعده درباره ندادن اورانیوم ازسوی روسیه و فرانسه نمی تواند پیشرفت های هسته ای ایران را متوقف کند. با این حال طرف ایرانی نیز از ادامه تحریم های وسیعی که جریان رشد اقتصادی این کشور را کند کرده است ،خشنود نیست و دقیقا به همین دلیل به دنبال راهکاری برای رسیدن به یک راه حل همه جانبه است که هردو طرف برنده آن باشند. به منظور رسیدن به چنین هدفی اقای جلیلی مذاکره کننده ارشد ایرانی قبل ازسفر به استانبول اعلام کرد ایران با پیشنهاد های جدیدی راهی گفتگو ها می شود.
دو طرف در استانه گفتگوهای روزشنبه اشاراتی را درباره نیات خود بیان کرده اند مبنی بر اینکه می خواهند به دیپلماسی شانسی واقعی بدهند. میشل من سخنگون اشتون گفت:
« ما امیدواریم دور اول مذاکرات از طریق فرآیندی ثابت به فضایی سازنده با نتایجی ملموس منتهی شود.» علی اکبر صالحی وزیر امور خارجه ایران نیز در مقاله ای در واشنگتن پست نوشت:
« ایران امیدواراست همه طرف ها به گفتگویی جامع متعهد باشند و مذاکره کنندگان برای اعتماد سازی مجدد با جدیت تلاش کنند.»
برای از بین بردن جو بی اعتمادی موجود در گام اولیه غرب باید نشان دهد به واقع به دنبال راه حلی مشترک و نه تحمیل یکطرفه خواسته های خود به ایران است. برای ایران نیز ادامه غنی سازی در ایران به منظور حفظ چرخه کامل سوخت هسته ای اهمیت اساسی دارد و به نظر می رسد در صورتی که تضمین های کافی از سوی طرف مقابل برای ایجاد همکاری متقابل ببیند، آماده برای کاهش غنی سازی در ایران بر اساس مدالیته جدید خواهد بود .
دراین حالت پیچیدگی های موجود به سادگی قابل حل و فصل در کمترین زمان ممکن خواهند بود . به شرط آنکه صهیونیست ها و جریان رسانه ای وابسته به آنها یکبار برای همیشه اجازه دهند بدور از جو سازی های مرسوم راه حلی همه جانبه برای دور بعدی گفت و گوها در بغداد مورد توافق قرار گیرد.
رژیم تل آویو و رسانه های گروهی وابسته به آن در طول ده سال گذشته مرتبا هر زمان که راه حلی برای خروج از بن بست پیشنهاد می شد به تکاپو می افتادند تا با طرح انواع اتهام ها جو مذاکرات را مسموم سازند. زیرا اسرائیل نمی خواهد غرب با ایران درزمینه همکاری درباره تولید انرژی هسته ای به تفاهم برسد . آنها به بهانه ایران هراسی به دنبال گرفتن تضمین های امنیتی برای خودشان هستند .
اکنون باید دید گروه پنج به علاوه یک می تواند خود را از جو رسانه های گروهی لابی اسرائیل رها کرده و به راستی دنبال راهکاری اجرایی برای تفاهم متقابل باشند؟