نمیتوان این حقیقت را نادیده گرفت که مذاکرات برای الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا نارضایتی و نگرانیهای زیادی را در فرانسه به همراه آورده است.اما این سوال در اینجا مطرح میشود که ناراحتی برای چه کسی؟
معمولا پاسخی که برای این پرسش ارائه میگردد آنست که اکثر فرانسویها مخالف الحاق ترکیه به اروپا هستند.اما موضوع به این سادگیها هم نیست.دقیقا همزمان با آغاز مذاکرات رسمی ترکیه با سران اروپایی در سال 2004 ،مرکز آمار IPSOS نظرسنجی را منتشر کرد که در آن 56 درصد فرانسویها به الحاق ترکیه به اروپا پاسخ منفی داده بودند.اما 63 درصد از همین شهروندان فرانسوی در نظرسنجی مشابهی اعلام کرده بودند در صورتی که ترکیه اصلاحات سیاسی و اقتصادی خود را ارتقا دهد، میتواند وارد ساختار اروپا شود.
با این اوصاف نارضایتی از سوی شهروندان فرانسوی و افکار عمومی امری منتفی است.این نگرانیها بیشتر از سوی جامعه روشنفکران اروپا نشأت میگیرد.قشر روشنفکر نگران آنست که با الحاق ترکیه، اروپا با معضلاتی از جمله افزایش جمعیت مسلمانان،مهاجرت و بیکاری روبرو شود.این نگرانیها کاملا طبیعی است و حتی این احتمال وجود دارد که به واقعیت تبدیل شود.
اما مرزهای اروپا نیز مسئلهای است که باید به عنوان عاملی تأثیرگذار بدان توجه کرد.تا کنون گسترش مرزهای اتحادیه بیشتر شامل کشورهایی شده است که در قلب این قاره قرار داشتهاند از جمله اسپانیا، اتریش و لهستان. شاید بتوان سرعت گسترش مرزهای اروپا را مورد انتقاد قرار داد اما نه ساختار آن را.این اولین باری است که کشوری به دور از قلب اروپا وارد این ساختار میشود.البته این نکته را نیز در نظر بگیریم که بخشهای قابل توجهی از ترکیه در اروپا قرار دارد.لذا این سوال در اینجا مطرح میشود که مرزهای واقعی اروپا کجاست؟
این پرسش و چالش موجود در الحاق ترکیه به اروپا سبب شده تا بسیاری از روشنفکران به جنبش فدرالیستهای اروپایی بپیوندند.فدرالیستها از ایده اروپای سیاسی دفاع میکنند و اینکه گسترش مرزهای سیاسی اروپا تضادی با الحاق ترکیه به اروپا ندارد.البته نمیتوان به آینده این اروپای سیاسی چندان امیدوار بود.اما بدون شک اروپا با این اقدام تاریخچه خود را به دست فراموشی میسپارند، چرا که هیچیک از معاهدات ماستریخت، نیس،آمستردام و یا حتی قانون اساسی اتحادیه اروپا الحاق ترکیه را پیشبینی نکرده بود.
سناریوهای زیادی را میتوان برای آینده پیشبینی کرد.اولین سناریو همان نظریه حفظ وضع موجود است: اینکه با الحاق ترکیه، روند اصلاحات در اروپا متوقف شده، پروژه اروپای بزرگ به فضای باز اقتصادی تبدیل،قاره سبز شکلی کنفدرالی یافته که در نهایت فاقد هویتی مشخص است. سناریو دیگر آنست که در صورت وجود شک و شبهه در خصوص تغییرات به وجود آمده در ترکیه این کشور نباید به اروپا ملحق شود.
در مجموع آنکه ما با این سناریوپردازیها هم خواهان الحاق این کشوریم و هم مخالف آنیم. اما در مجموع باید بگویم که ترکیه به لحاظ تاریخی جزیی از اتحادیه اروپاست، اراده این کشور برای زیستن در میان اروپاییها نیز پارامتر دیگری است که این کشور را به ساختارهای اروپا بیشتر نزدیک میکند.از سال 1999 یعنی با آغاز گفتگوهای الحاق ،ترکها کوشش فوقالعادهای را برای ایجاد تغییر در ساختارهای خود آغاز کردند تا خود را به استانداردهای اروپا نزدیک کنند.
به علاوه هویت اروپایی ترکیه نیز امری بدیهی است و الحاق این کشور به ساختارهای اروپایی سبب تغییر در ماهیت اروپا نخواهد شد.نقش این کشور با مراکش- که تمایل خود را برای الحاق به اروپا اعلام کرده بود-قابل مقایسه نیست.ترکیه به عنوان کشوری اروپایی در نظر گرفته میشود.
لذا این کشور میتواند وارد ساختار سیاسی اروپا شده و گامهای بلندتری برای جهانیشدن بردارد.در کنسرت جهانی ملتها و در مقابل بسیاری از قدرتهای بزرگ، ترکیه میتواند با الحاق خود جهتهای جدید به اروپا بدهد که از جمله آنها میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
پتانسیلهای جمعیتی: ترکیه دارای 70 میلیون جمعیت است که بخش قابل توجهی از آنها را جوانان تشکیل میدهند.
پتانسیلهای استراتژیک:ترکیه با دارا بودن 500 هزار سرباز به عنوان دومین نیروی ناتو در نظر گرفته میشود، از سویی جایگاه این کشور در آسیای میانه و قفقاز نیز مسئلهای که باید توجه بیشتری بدان کرد.
توسعه اقتصادی:ترکیه با رشد سالانه 7 درصدی تا قبل از آغاز بحران اقتصادی به "دراگون آسیا" شهرت یافته و در ردهای بالاتر از بلغارستان و رومانی قرار داشت.
و در نهایت آنکه در مشاجرات کنونی برای الحاق ترکیه به اروپا باید روشنفکران را متقاعد کنیم که ترکیه همه پارامترهای لازم برای الحاق به اروپا را داراست.
ترجمه: زهرا خدایی / لیبراسیون 23 نوامبر
نظر شما