اما اگر بخواهیم چند محور عمده از ماجرای جدید عربستان و قطر استخراج کنیم، این نکات قابل توجه هستند: بسیاری از اقدامات تخریبی و ناهنجار ساز در خاورمیانه قطر و سعودی در کنار هم بوده اند/ تروریست پرورها در سوریه به زمین سفت رسیدند در خلیج فارس به جان هم افتادهاند/ بحران قطری-سعودی دستپخت جدید آمریکا برای منطقه است که با سفر ترامپ به ریاض کلید خورد/ این دملی چرکین میان ریاض و دوحه بوده که با نقش آفرینی آمریکا سر باز کرد/ آمریکا با قرارداد تسلیحاتی اخیر ژئوپولتیک منطقه را بهم زده/ اختلاف قطر و عربستان هیج ارتباطی به ایران ندارد/ برخی اقدامات قطر به هیچ عنوان قابل دفاع نیست/
نصرت الله تاجیک سفیر سابق ایران در اردن در گفتگو با «نسیم آنلاین» با اشاره به افزایش مشکلات و بالا گرفتن نزاع سیاسی میان عربستان سعودی و قطر اظهار داشت: قبل از بررسی ریشه و دلایل وقوع چنین مشکلاتی میان دولتهای منطقه باید به نقش منفی آمریکا و سفر دونالد ترامپ به ریاض که ارمغان آور چنین مشکلاتی بوده اشاره داشت. ایالات متحده به دلیل تداخل نامناسب که برآمده از منافع اقتصادی آنها است ژوپولوتیک و توان ژئوپولوتیکی منطقه را ازبین برده و در واقع این موضوع بستر و دلیل اصلی اینگونه نزاعهای سیاسی و درگیری ها میان دولت ها است.
تاجیک با بیان اینکه سعودی ها بعد از آغاز خیزش های منطقه غرب آسیا برای هدایت و دفع ترکش های آن به ریاض سلسله اقدامات نامناسب و نامتعارفی را در منطقه صورت دادند گفت: یکی از مشخص ترین اقدامات ریاض برای مدیریت بهار عربی ایجاد بحران و جنگ نیابتی در سوریه بوده است. پروژهای مشترک که از سوی ریاض، آنکارا و دوحه هدایت و مدیریت شده است و سران این سه کشور با هماهنگی کامل و تقسیم کار معین آن را جلو بردند.
پرونده سوریه بستر اختلافات میان قطر و عربستان
سفیر سابق ایران در اردن با بیان اینکه مشکلات موجود میان طرف قطری و سعودی ریشه در گذشته دارد تاکید کرد: بعد از آغاز بحران سوریه و طی مسیر و زمانی معین در یک مقطعی واشنگتن از اقدامات قطر ناراضی شد که این نارضایتی به برخی اقدامات غیر قابل کنترل قطر برمیگشت. به همین دلیل پرونده سوریه و بحران تروریستی خلق شده در غرب اسیا به عربستان سعودی واگذار شد که این موضوع آغاز اختلافات جدی عربستان و قطر بود.
وی در ادامه افزود: این مشکلاتی که عنوان شد علاوه بر دغدغه های برآمده از عدم توازن جغرافیایی میان ریاض و دوحه است. وقتی ترامپ آن حجم از تسلیحات را به ریاض و دولت سعودی تزریق میکند طبیعتا واکنش کشورهای همسایه و منطقه را در پی دارد که در این میان قطر به دلیل همسایگی و وابستگی و مسئله جغرافیایی بیش از سایر کشور ها واکنش نشان داد.
تاجیک با بیان اینکه باید در نظر داشت این اولین بار نیست که شاهد وقوع یک نزاع سیاسی میان این دو کشور هستیم گفت: شاید منشاء ایدئولوژیک آل سعود و حکام قطر یک چشمه باشد اما بعد از بهار عربی هر یک از دولتها از لحاظ دیدگاه سیاسی توان و حمایت خود را بر دو نحله سیاسی جدا قرار دادند. سعودی ها توان خود را بر حمایت از تکفیریها گذاشتند و قطریها نیز از اخوانی ها و داعشی ها حمایت کردند. در نتیجه اختلافات مذکور و افزایش مشکلات باعث شد تا مناسبات میان قطر و عربستان به شکل فعلی در بیاید.
جایگاه ایران در نزاع سیاسی میان دوحه و ریاض
سفیر سابق ایران در اردن با اشاره به اینکه در چند روز اخیر دلایل مختلفی برای واکنشهای ریاض و دوحه از جمله حمایت قطر از ایران عنوان شد تاکید کرد: در میان دلایلی که عنوان شده و در برخی رسانه ها نیز منعکس شد اعلام مواضع قطر در حمایت از ایران در برخورد با سعودی ها بیش از علل واقعی بروز چنین وضعیتی دست به دست شد که باید در اینجا با صراحت عنوان کنم اختلافات موجود میان دوحه و ریاض هیچ ارتباطی به ایران نداشته و ندارد.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: اگر مشکلات میان تهران و ریاض را کنار بگذاریم و به عنوان یک بیطرف به اقدامات قطر و عربستان بنگریم میتوان گفت بدون شک برخی اقدامات قطر به هیچ عنوان قابل دفاع نیست. قطری ها سلسله اقداماتی را در دستور کار قرار دادند که بسیار بزرگتر از قواره سیاسی، بین المللی و جغرافیایی آنها بوده است که در مقابل آن بیتجربگی و اقدامات نپخته سران ریاض اوضاع را به حالت کنونی درآورد.
گاوآهن پدرخوانده تروریسم در زمینی سفت
تاجیک برای تشریح ساده وضعیت حاکم میان عربستان و قطر با اشاره به ضرب المثلی گفت: اگر بخواهیم واقع بینانه به این اختلافات بنگریم باید گفت گاوها به زمین سفت خوردهاند. این ضرب المثلی است که از قدیم الایام در خصوص اینگونه رفتارها و واکنشها عنوان میشود. وقتی گاوآهن به زمین سفت برخورد میکند گاوها شروع میکنند همدیگر را شاخ میزنند. وضعیت عربستان و قطر وشرکای منطقهای و فرامنطقهای آنها در بحران سوریه مانند گاوآهن به سنگ خورده است که حالا برای دفع فشارها و مدیریت شرایط یکدیگر را شاخ میزنند. این در حالی است که آنها بر سر موضوع سوریه با یکدیگر هم موضع بوده و برای مدیریت پروژه سوریه تقسیم کار کرده بودند اما وقتی واقعیت میدانی سوریه مشاهده کردند و در حوزه دیپلماسی به سنگ خوردند برای کاهش فشار و دفع حملات داخلی و خارجی به جان یکدیگر افتاده و همدیگر را میزنند.
منبع: نسیم آنلاین 16.3.96
نظر شما