دوشنبه 27 آذر 1396
دوشنبه 30 مرداد 1396 - 08:04:08 چاپ

چسب هل، آزمونی برای اقتصاددانان

اقتصاد > صنعت - حامدقدوسی*

«کسانی که خانم‌هایشان بعد از ازدواج کار می‌کنند مصداق بی‌غیرتی بوده و برداشتن (احتمالا یعنی استخدام) آن‌ها برای کارخانه ممنوع خواهد بود». این یکی از ده‌ها بند مقررات انضباطی عجیب منتسب به کارخانه چسب هل است که در روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی جنجالی شده و خوانندگان حتما دیده‌اند. خوش‌بختانه واکنش‌های فضای مجازی نهایتا منجر به تذکر از سمت اداره کار و فرمانداری تبریز شد و امید است که باعث تصحیح رفتار این کارخانه و واحدهای مشابه شود. 

به نظرم اقتصاددانان (خصوصا طرف‌داران اقتصاد آزاد) باید پیش از همه در اعتراض به این ماجرا پیش‌قدم می‌شدند ولی نشانه چندانی از آن ندیدیم. چرا از اقتصاددانان چنین انتظاری داشته و داریم؟ به دو دلیل اصلی که خیلی خلاصه بیان می‌شوند:

۱) در یک دهه اخیر روحیه افراطی حاکم در دهه شصت نهایتا ضد خود را پرورانده است و مفهوم «کارآفرین» را تا حد مقدس بودن و «نیاز به بوسیده شدن دستان آن‌ها» بالا برده است. اقتصاددانان هم تا حد خوبی در پروراندن این گفتمان شریک بوده‌اند. در اهمیت و ارزش کارآفرینان شکی نیست ولی از آن طرف باید این پیام را داد که «کارآفرین» بودن برای کسی مصونیت و یا موقعیت ویژه اجتماعی (ورای احترام معمول) نمی‌آورد. متاسفانه این طرف و آن طرف متونی دیده می‌شود که صاحب هل را «کارآفرین موفق» معرفی کرده و او را واجد این حق ویژه برای اداره «جزیره شخصی‌اش» می‌دانستند.

۲) اقتصاددانان بر مفهوم قراردادهای خصوصی، بهبود پارتو در شرایط مبادله «آزادانه» (به گیومه اطراف آزادانه توجه کنیم) ، عدم مداخله دولت در تنظیم روابط بین افراد خصوصی و نقش دولت در اعمال و اجرای قراردادها تاکید می‌کنند. شاید در جامعه ما کم‌تر قشری به اندازه اقتصاددانان چنین مفاهیمی را عمومی کرده و به بطن جامعه برده‌ است. ولی یک نقص این روی‌کرد این است که نقش شرایط نابرابر و قدرت نامتوازن بین طرفین قرارداد را کم‌تر مورد توجه  و تاکید قرار می‌دهد.

بلی، قوانین کارخانه هل (و احتمالا دهه‌ها واحد اقتصادی دیگر) بر اساس رابطه «آزادانه» نوشته است، ولی رابطه‌ای که یکی از طرفین آن احتمالا از فشار بیکاری قدرت چندانی برای تعیین شرایط قرارداد ندارد و مجبور می‌شود حتی تا پای ارضای ایگوی شخصی صاحب کار هم پیش برود.  

وقتی چنین نقدهایی را مطرح می‌کنیم گاهی با این واکنش از طرف دوستان دلسوز مواجه می‌شویم که «این نقد در اصل خود درست است ولی در فضای ضد تولیدی و ضد رقابتی کشور چنین نکاتی بیش‌تر دست‌مایه تضعیف بخش خصوصی می‌شود».

من چنین باوری ندارم، نمی‌شود یا نیازی نیست که صبر کرد تا اقتصاد کشور رونق بگیرد و بخش خصوصی پا بگیرد و بعد موضوعاتی مثل محیط‌زیست و روابط انسانی کار و حمایت از مصرف‌کننده و امثال آن را وارد کرد. رشد بخش خصوصی باید در یک بستر سالم و با اصول انسانی باشد و ما به عنوان اقتصاددان مجبوریم هر از چندی تصریح کنیم که قواعد نظام اقتصادی ما تحت چتر اصول زندگی متعادل و انسانی است و نه بالاسر آن. 

*اقتصاددان

3535

کلید واژه‌ها : اقتصاد ایران - صنعت -
48 دیدگاه
  • کریم
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 08:09:47
    پاسخ
    126 11

    صاحب این کارخانه رو باید به زندان انداخت چون هم به مردم بی احترامی کرده و هم به اسلام

    • بی نام
      دوشنبه 30 مرداد 1396 - 09:21:09
      25 3

      جالبه یک عده میگن تو این وضعیت بد اقتصادی ایجاد شغل کرده پس میتونه شرایط بذاره و هر کسی بیکاره باید این شرایط غیر انسانی قبول کنه. یعنی کار کردن به هر قیمتی.

    • بی نام
      دوشنبه 30 مرداد 1396 - 14:32:35
      31 0

      وقتی مدیریتها و پست های کلیدی و سطح بالا به اقازاده ها میرسد,ته بار هم که برده شدن برای 800 هزار تومان است,به ملت همیشه در صحنه میرسد

    • بی نام
      چهارشنبه 1 شهریور 1396 - 01:12:00
      4 0

      این دفعه،این دفعه،این دفعه

    • بی نام
      شنبه 4 شهریور 1396 - 13:30:38
      0 3

      اقتصاد یک کل به هم چسبیده است و نمیتوان به این شکل برش داد و بررسی کرد که حکایت همون شعر معروف فیل مولانا خواهد شد . اصل کار اونجایی خراب شد که اقتصاد این مملکت دولتی شد. اگر دولت به جای بنگاه داری به همون حکومت داری خودش بسنده میکرد دیگه احتیاجی به رقابت با بخش خصوصی نداشت و اون موقع بود که بر اساس یک نظام مالیاتی صحیح و شفاف مالیات دلالی و بازرگانی و امثالهم به درستی دریافت میشد و صاحبان سرمایه بر اساس یک منطق اقتصادی به این نتیجه میرسیدند که سود ده ترین و امن ترین فعالیت اقتصادی فعالیت تولیدی کال و خدمات است . و دیگه احتیاجی هم نبود که مثل الان بقول شما کارآفرینی دارای ارزشی فراتر از ارزش ذاتی خودش داشته باشه.

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 08:49:18
    پاسخ
    47 3

    موافقم

  • امین
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 08:50:21
    پاسخ
    81 1

    برده داری نوین

  • امین
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 08:53:59
    پاسخ
    22 0

    با سلام بنده هم با مطالب فوق موافقم و شاید با وجود نظارت صحیح براساس قانون کار و عدم اعمال سلیقه های قومی و مذهبی در محل کار بتوان بستر کار و تولید را در کشور با حمایت بانکها و با حذف شاید بیش از 90 از بخش نامه ها و ایین نامهای دست و پا گیر رونق و توسعه را در بسیاری از کارخانجات ایجاد کرد و این کاری است که در همه کشورهای پیشرفته صورت میگیره و باعث شده هم کارفرما و هم پرسنل طبق ضوابط و قوانین مشخص شده و بدون اعمال نظر ها ی شخصی و تغییر رویها گاها به صورت روزانه و فصلی به وظایف و مسولیتهایشان بپردازند و از این طریق میشود میزان ریسک سرمایه گزاری را در کشور کاهش داد و محصولاتی تولید کرد که هم رقابتی و هم قابل صادرات باشند. با تشکر

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 09:39:48
    پاسخ
    7 0

    رابطه کارگر و کارفرما و به قولی کارآفرین بر اساس مسائل اقتصادی تعریف می شود. این به اصطلاح کارآفرین موفق که نمی دانم چطور موفق شده در همه شئونات مردم دخالت می کند.این وضعیت برایم قابل پذیرش که نیست هیچ وقتی موشکافانه به اتفاق نگاه می کنم فاجعه بار و شروع انحطاط فرهنگی ست.

  • انسان
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 10:23:02
    پاسخ
    18 0

    اگر ما ایرانی ها یاد بگیریم که دین و باور هر کس مسله کاملا شخصی هستش و هیچ کس حق نداره باور خودش رو به بقیه اجبار کنه و به یقیه باورها توهین کنه یا به دیده ی تحقیر نگاه کنه اون موقع هست که میشیم یک انسان واقعی و جای تاسف داره وجود همچین آدم هایی با این روش آقای چسب هل .امیدوارم چشم این آقا باز بشه و انقدر زیر دستاشو آزار نده خدا به راه راست هدایتت کنه آقای کارخانه دار آقای هل

  • داریوش
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 10:29:15
    پاسخ
    16 1

    من یک پیشنهاد برای این آقای چسب هل دارم بجای چسب هل اسمشو بذاره چسب داعش . خیلی بهش میاد چسب داعش. و یک شعر رو تقدیم میکنم به این آقا : داعش کوچولو این مرد کوچک

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:12:28
    پاسخ
    44 1

    اصن این چسب و کسی استفاده هم می کنه؟

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:12:39
    پاسخ
    55 0

    بابا اشتغال زایی همراه با برده داری قشنگ

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:13:45
    پاسخ
    33 1

    این برده داری قشنگ

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:13:56
    پاسخ
    13 21

    اما می دونی مشکل چیه اگه ببنده ۳۰۰ نفر بیکار میشن

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:14:10
    پاسخ
    17 1

    واقعا نمی دونم اشتغال زایی کار درستیه یا چی

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:14:27
    پاسخ
    36 1

    کسایی که کار می کنن محتاجن واقعا

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:14:38
    پاسخ
    30 4

    اگه کسی محتاج نبود نمی موند واقعا

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:14:44
    پاسخ
    26 0

    این برده داری مدرن قشنگ

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:14:54
    پاسخ
    33 0

    خیلی خیلی ادم به درد می آد

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:15:02
    پاسخ
    13 0

    چرا اینکارو کردن اخه

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:15:14
    پاسخ
    11 0

    استفاده کلمه این دفعه ممنوع

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:15:26
    پاسخ
    15 0

    یک پا وایسادن چی

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:15:33
    پاسخ
    18 0

    ای بابا خیلی گناه دارن کسی که هست اونحا

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:15:43
    پاسخ
    11 2

    آدم ها محتاجن که هستند

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:16:05
    پاسخ
    20 2

    اگه کسی محتاج نبود اینکار و نمی کرد و برای این شخص کار نمی کرد

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:16:12
    پاسخ
    10 1

    واقعا ناراحت کنندس

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:20:14
    پاسخ
    11 1

    نمیشه اینو برکنار کرد؟

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:20:32
    پاسخ
    22 4

    متاسفانه نمیشه اینو بر کنار کرد چون این آقا مدیرعامل هستش یعنی صاحب این شرکته

    • بی نام
      سه شنبه 31 مرداد 1396 - 07:29:46
      16 1

      ولی میشه محصول این کارخانه را تحریم کرد تا ادب شود

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:20:42
    پاسخ
    14 1

    چسب هل کی فکرشو میکرد

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:21:11
    پاسخ
    17 2

    این آقای مدیرعامل باید برکنار بشن

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:21:31
    پاسخ
    19 0

    خیلی عجیبه و این افرای که نیازمندن و اینجا کار می کنن خیلی باید بهشون کمک کرد

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:21:38
    پاسخ
    19 0

    باید به این کارگرها کمک کرد

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:21:45
    پاسخ
    12 0

    این افراد محتاجن

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:21:56
    پاسخ
    31 0

    این آقای مدیرعامل باید بره پیش دکتر

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:25:34
    پاسخ
    6 2

    واقعا همینه

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:25:41
    پاسخ
    4 5

    یادداشت این اقا عالیه همیشه

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:25:48
    پاسخ
    6 2

    مرسی بابت این یادداشت

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 12:47:41
    پاسخ
    4 3

    خداوکیلی هرچی کاره این زنها گرفتن نصف مردان حقوق میگیرن و راضی هستند به این فکر نمیکنن که مردان نان آور هستند و باید کار داشته باشند.بعد زنها ازدواج هم نمیکنن میرن سرکار میگن خودمون حقوق داریم نیاز به همسر و حقوقش نداریم.

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 14:02:02
    پاسخ
    33 0

    یا رب روا مدار ...

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 14:04:51
    پاسخ
    9 0

    یک فکری هم به حال موسسه زبان گلدیس تبریز بکنید که اون خانم معروف کارفرما چیزی کم از این خلیل آقا نداره. اوضاع افتضاح تر از ایون چیزیه که فکر میکنین

  • بی نام
    دوشنبه 30 مرداد 1396 - 20:20:12
    پاسخ
    6 1

    باید مردم با نخریدن و ممنوعیت خرید اجناس چسب هل کرفرما را جریمه کنند حتی اگر در سوپر مارکت و یا فروشگاهی این چسب را دیدند آن فروشگاه را تحریم کنند این آقا باید قدرت افکار عمومی را درک کند

  • حسین
    سه شنبه 31 مرداد 1396 - 11:38:11
    پاسخ
    3 1

    هشتگ "خرید چسب هل را تحریم کنیم" در فضای مجازی باید پر بشه یا الله بجنبید

  • بی نام
    سه شنبه 31 مرداد 1396 - 22:09:46
    پاسخ
    6 0

    آدم رو یاد رمان های دیکنز و توصیف اون فضای کارخونه ها تو قرن 18 و 19 بریتانیا میندازه

  • بی نام
    سه شنبه 31 مرداد 1396 - 22:15:19
    پاسخ
    3 0

    میخوام صد سال سیاه شغل ایجاد نکنه،بردگی کردن رو شما شغل میگید؟این اقای وزیر کار کجا هستن که باید مدافع حقوق کارگر باشه؟والا مرگ بهتر از این کار ننگه برا این کارگرای بیچاره.

  • بی نام
    سه شنبه 31 مرداد 1396 - 22:15:29
    پاسخ
    2 0

    من یک سوال دارم، امیدوارم کسی‌ بدونه جوابشو: آیا تصویب و ابلاغ لایحه حقوق شهروندی که خیلی‌‌ها تلاش کردن براش، ولی‌ هنوز محقق نشده در آینده از این گونه روابط غیر منصفانه‌ کرگر/کارفرما یک نمونه هست فقط جلو گیری می‌کنه یا نه؟ اگر بله، آیا بهتر نیست این بحث رو به این سمت ببریم؟ به جای اینکه دوستان راه‌های مجازات این کارفرما رو برسی‌ کنن؟

  • مصطفی
    پنجشنبه 2 شهریور 1396 - 03:12:28
    پاسخ
    0 1

    اگه کارگر بخواد من با کله براش کار میکنم چون آدم مومنیه

ارسال دیدگاه

قوانین ارسال نظر
  • خبرآنلاین نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند
  • لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری کنید
  • اگرچه تلاش می‌شود نظرات ظرف 2ساعت تعیین تکلیف شوند اما نظراتی که پس از ساعت 19 نوشته شود حداکثر تا 9 صبح روز بعد منتشر می‌شوند
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

0/700

x