'هیروگلیف در قرآن' در کتاب ماه دین

کتاب ماه دین، پرونده این شماره خود را به کتاب "هیروگلیف در قرآن" اختصاص داده است.

هیروگلیف در قرآن با نام اصلی «الهیرو غلیفیة تفسرالقرآن‌الکریم» سومین کتاب از مجموعه قرآنی است که انتشارات سخن منتشر کرده است. نویسنده این کتاب «سعد عبدالمطلب عدل» است و دکتر حامد صدقی و دکتر حبیب‌الله عباسی آن را به فارسی برگردانده‌اند. عنوان فرعی این کتاب، تفسیری نوین از حروف مقطعه است و حروف مقطعه قرآن که به تصریح اغلب مفسران و قرآن‌پژوهان از متشابهات آن است و به دیدگاه‌های متفاوت و متناقضی انجامیده، یکی از نمودهای برجسته ابهام هنری قرآن است که شرح و تفسیر آنها از سوی مفسران به خوانش برای کاوش و اکتشاف بدل شده است.

سعد عبدالمطلب‌العدل، نویسنده مصری‌تبار این کتاب بر آن است که «حروف مقطعه» نه حروف؛ که واژگانی هستند دارای معنایی متناسب با ساختار هر سوره؛ بدین معنا که قرآن کریم، دو معجزه را دربردارد؛ یکی برای اعجاز عرب‌ها و دیگری برای یهودیان عصر پیامبر(ص) یعنی قرآن و السبع‌المثانی. قرآن به زبان عربی است و اعجاز و اعجاب عرب‌ها را در پی داشت، اما حروف مقطعه (و به زعم نویسنده، کلمات هیروگلیفی) معجزهایی برای یهودیان بود؛ یعنی خداوند با زبان یهودیان مکه که هیروگلیف است، با پیامبر اسلام(ص) به گفت‌وگو پرداخته است.

آن چه در این پرونده می‌خوانیم، نخست بررسی کتاب «الهیرو غلیفیة تفسرالقرآن‌الکریم» و سپس دیدگاه‌هایی است که در جهان عرب در این‌باره وجود دارد. موافقان و مخالفان نگرگاه عدل، در نشریات عربی مقالات بسیاری به تحریر درآورده‌اند و از منظر زبان‌شناسی (زبان هیروگلیف) و دینی به پاسخ و یا تأیید دیدگاه‌های عدل پرداخته‌اند.

در چهار مقاله دیگر این پرونده، واکنش پاره‌ای از علمای عربستان سعودی و علمای الازهر به نویسنده و کتاب آمده است و پاسخ نویسنده به این دو طیف که می‌توانند نماینده دیدگاه بسیاری از دین‌مردان جهان‌عرب باشند. البته در میان این علمای دینی، برخی دیگر بر دیدگاه نویسنده صحه گذاردند؛ نگرش نوین وی را تحسین‌ کرده‌اند تا جایی که محمد رجب البیومی، دیباچه‌ای بر کتاب «الهیرو غلیفیة تفسرالقرآن‌الکریم» نوشته است.

کتاب «هیروگلیف در قرآن» نوشته سعد عبدالمطلب عدل، با استناد به منابع معتبر زبان مصرى کهن، مراحل تحول و تطور این زبان و تأثیر آن بر زبان‌هاى همسایه، از جمله زبان عربى و شبه جزیره را بررسى و سپس حروف مقطعه آغاز 29 سوره قرآن را بررسی می‌کند. این اثر دربردارنده هشت فصل است و در نهمین دوره جایزه کتاب فصل در حوزه ترجمه علوم قرآنى به عنوان اثر شایسته تقدیر شناخته شد. این جلسه نقد، با حضور دکتر حامد صدقى یکى از مترجمان و دکتر بخش‌على قنبرى به عنوان منتقد مورد نقد و بررسى قرارگرفت.

  دانلود