به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از عصر ایران - الناز چراغی: ترامپ در حالی به سابقه ۵۱ ساله چالش ایران و آمریکا میپردازد که جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ رسما تأسیس شده و هنوز ۴۸ ساله نشده. با احتساب پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ هم ۵۰ روز اضافه می شود. پس این عدد ۵۱ لغزش زبانی است یا منظور خاصی دارد؟
اگر لغزش زبانی نباشد و تعمدی باشد این احتمال مطرح میشود که منظور ترامپ صرفا جمهوری اسلامی نباشد، بلکه بخشی از تاریخ روابط ایران و آمریکا در دوران حکومت پهلوی را نیز در نظر داشته باشد؛ بهویژه حوادثی مانند ترور مستشاران آمریکایی در دهه ۱۳۵۰.
البته احتمال لغزش زبانی یا اشتباه در محاسبه نیز وجود دارد. پرسش مهم این است که آیا ترامپ آگاهانه به سالهای پیش از انقلاب اشاره میکند و میخواهد مسئولیت تاریخی اقدامات گروههای مسلح در دوران شاه را نیز در چارچوب تقابل کنونی با ایران مطرح کند، یا عدد ۵۱ صرفا یک اشتباه لفظی است؟ از یک کارشناس تاریخ و روابط بینالملل پرسیدیم پشت این عدد چه معنای تاریخی و سیاسی احتمالی وجود دارد.
امیر علی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا، در این باره اظهار داشت: میخواهم درباره ریشههای تاریخی تنش میان ایران و آمریکا و احتمال وقوع جنگ در شرایط فعلی توضیحی داشته باشم. برخی تحلیلگران معتقدند، یکی از زمینههای اختلاف ایران و آمریکا به تحولات نفتی دهه ۱۳۵۰ بازمیگردد. پس از جنگ رمضان (جنگ اعراب و اسرائیل در اکتبر ۱۹۷۳)، کشورهای عربی صادرکننده نفت، صادرات نفت به برخی کشورهای غربی را تحریم کردند. درنتیجه، قیمت نفت بهشدت افزایش یافت و تقریبا چهار برابر شد. در آن مقطع، شاه ایران نیز از افزایش قیمت نفت حمایت میکرد؛ موضوعی که نارضایتی شرکتهای بزرگ نفتی آمریکایی و کشورهای صنعتی غرب را به دنبال داشت. حتی گفته میشود شاه در برابر فشارها و تهدیدهای غرب مواضع محکمی اتخاذ کرده بود. به همین دلیل، برخی معتقدند که از همان زمان، کشورهای غربی بهتدریج حمایت خود را از شاه کاهش دادند و زمینههای سقوط حکومت او فراهم شد. البته این فقط یکی از تحلیلها درباره عوامل وقوع انقلاب اسلامی است و نمیتوان آن را تنها علت سقوط حکومت پهلوی دانست.
کارشناس بینالملل در ادامه گفت: از سوی دیگر، تحلیل دیگری نیز وجود دارد. در دهه ۱۳۵۰، گروههایی مانند سازمان مجاهدین خلق و برخی جریانهای چریکی، اقداماتی مسلحانه علیه مستشاران و نظامیان آمریکایی مستقر در ایران انجام دادند و تعدادی از اتباع آمریکایی را ترور کردند. به نظر میرسد ترامپ نیز در برخی اظهارات خود به این سابقه تاریخی و کشته شدن آمریکاییها در ایران اشاره میکند.
ابوالفتح در پایان گفت: حالا پرسش اصلی این است: آیا این دو موضوع تاریخی، یعنی اختلافات نفتی دوران شاه و کشته شدن اتباع آمریکایی در دهه ۱۳۵۰، در محاسبات و مواضع کنونی دولت آمریکا و ترامپ درباره ایران تأثیرگذار هستند و در این زمینه باید گفت درباره شرایط فعلی روابط تهران و واشنگتن ابهامهای زیادی وجود دارد. تا همین چند هفته پیش، بسیاری تصور میکردند حمله نظامی آمریکا به ایران ممکن است هر لحظه اتفاق بیفتد و حتی برخی از احتمال اقدام نظامی در روزهای آینده صحبت میکردند؛ اما اکنون به نظر میرسد که دو طرف تا حدودی از مواضع جنگطلبانه فاصله گرفتهاند.
۲۵۹






نظر شما