خبرآنلاین - مهسا مژدهی: در آستانه برگزاری کنگره نهم حزب کارگران در کره شمالی، کیم جونگ اون در صدد است تا چهرهای تازه از حکومتی مخوف و کشوری که در تاریکی و سکوت فرو رفته است، نشان دهد. پس از سالها جستجو برای بقا، در زمانهای که فقر و قحطی سراسر کره شمالی را نوردیده بود، پیونگیانگ حالا نمایشی از قدرت و موفقیت اجرا میکند. رهبر ۴۲ ساله این کشور، در آستانه مهمترین واقعه سیاسی در کشور و در شرایطی که طی دو سال گذشته شریک مسکو در جنگ با اوکراین بوده، مایل است تا دستاوردی به جز قتل سیاستمداران، حذف شهروندان از عرصه جهانی و گرسنگی و البته آزمایشهای موشکی داشته باشد.
خطر در کمین مسئولان است
هفته گذشته کیم جونگ اون رهبر کره شمالی، در جریان بازدید از افتتاح یک مجتمع ماشینآلات صنعتی، معاون نخستوزیر خود را برکنار کرد و در یک انتقاد نادر و بسیار علنی از مقامهای اداری، علیه مسئولان ناکارآمد در کشورش سخن گفت. خبرگزاری دولتی کی سی ان آی روز سهشنبه ۲۰ ژانویه گزارش داد که معاون نخستوزیر یانگ سونگ هو در همان لحظه برکنار شد و کیم در سخنرانی خود مقامهایی را که بیمسئولیت، گستاخ و ناکارآمد هستند، مورد انتقاد قرار داد. کیم گفته است: رفیق معاون نخستوزیر، لطفا قبل از آنکه دیر شود، خودتان استعفا دهید.
کره شمالی، که تحت تحریمهای فراوان بهخاطر برنامههای تسلیحاتی خود قرار دارد، مدتهاست با اقتصاد دولتی فلجشده و کمبود مزمن غذا دستوپنجه نرم میکند. کیم در سالهای اخیر به طور معمول مسئولان تنبل را بهخاطر مدیریت ضعیف سیاستهای اقتصادی سرزنش کرده است، اما چنین برکناری علنی بسیار نادر به حساب میآید. در همان مراسم اون خواستار تحول سریع در عقبماندگی چندصدساله اقتصاد شد و گفت که باید اقتصادی مدرن و پیشرفته ساخته شود که آینده کشور را تضمین کند. رهبر کرهشمالی اما توضیح نداد که کشوری که درگیر تحریم و قحطی بوده و تنها ارتباطش با روسیه و چین است، چطور میتواند شاهد تحولی سریع در اقتصاد خود باشد.
با توجه به سابقه کیم در برکناری یا برخورد خشونتآمیز با کسانی که دیگر به کارش نمیآیند، اتفاقی که در مجتمع ماشین آلات صنعتی رخ داد به معنای یک زنگ خطر جدی برای مقامات این کشور، به ویژه کسانی است که در حوزه اقتصادی فعالاند.
مقاماتی که کیم را راضی نمیکنند
کره شمالی مدتهاست که اولویت خود را به برنامههای نظامی و هستهای ممنوعه داده و به نیازهای مردم خود بهطور کامل رسیدگی نکرده است. این کشور به شدت در برابر بلایای طبیعی، از جمله سیل و خشکسالی، آسیبپذیر است، زیرا زیرساختها بهشدت کم و جنگلها تخریب شده و دههها سوءمدیریت دولتی بر آن تأثیر گذاشته و شهروندان را به زحمت انداخته است.
لوموند نوشته است: مجتمع جدید ماشینآلات بخشی از یک کمربند تولید ماشینآلات بزرگ است که شمال شرق را به وونسان در جنوب متصل میکند و به گفته یانگ مو-جین از دانشگاه مطالعات کره شمالی، حدود ۱۶ درصد از تولید کل ماشینآلات کره شمالی را تشکیل میدهد. به نظر میرسد که یکی از برنامههای کیم برای آیندهای روشن، سرمایهگذاری انسانی و شاید مالی بر روی همین مجتمع است. ماه گذشته، کیم به مردم کره شمالی قول داد شر را ریشهکن کند و در جلسه بزرگی با ارشدترین مقامات پیونگیانگ، مسئولان تنبل را سرزنش کرد. رسانههای دولتی جزئیات خاصی ارائه نکردند، اما گفتند حزب حاکم اخیرا تخلفات متعدد انضباطی که اصطلاحی برای فساد به شمار میرود را شناسایی کرده است.
سیانان در گزارشی نوشته است سرزنش و برکناری علنی مقامات، سبک مدیریتی آشنای کیم است. با این کار، احتمالا او قصد داشته تنش شدید میان مقامات ارشد ایجاد کند و آنها را تحت فشار بگذارد تا پیش از برگزاری کنگره نتایج بهتری ارائه دهند.
نقشه راه جدید ترسیم میشود
کره شمالی در پنج سال آینده چه وضعیتی خواهد داشت؟ این سوالی است که در کنگره نهم حزب که در هفتههای آتی برگزار خواهد شد، به آن جواب میدهند. در واقع این کنگره نگاهی به دستاوردهای پنج سال گذشته و ترسیم راههایی برای آینده است. کیم جونگ اون احتمالا در تصمیمی شخصی تلاش کرده است تا برای خود دستاوردهایی دست و پا کرده و در کنگره نهم با پروندهای سرشار از اعدام و مرگ بر اثر سیل و گرسنگی و بیماری به جلسه نرود. در واقع کنگره، یکی از بزرگترین نمایشهای تبلیغاتی کره شمالی است و هدف آن مرور پروژههای گذشته، تعیین اولویتهای سیاسی و اقتصادی جدید و جابهجایی مقامات است.
طبق پیشبینی ناظران در طول کنگره، رهبر کره شمالی احتمالا سیاست همکاری با روسیه، چین و دیگر کشورها را عاملی معرفی خواهد کرد که باعث میشود توسعه اقتصادی تدریجی حاصل شود. موضوع دیگری که کارشناسان را کنجکاو کرده این است که آیا کم جونگ اون، به مذاکره با آمریکاییها برای حل و فصل دههها اختلاف و برطرف شدن تحریمها نگاهی دارد یا نه؟ از آنجایی که کیم در دور نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ با او دیدارهایی داشت و تصاویر باشکوهی گرفت، بعید نیست که او اینبار هم مشتاق امتحان کردن شانس خود باشد.
بسیاری از ناظران معتقدند دونالد ترامپ اساسا مردان مستبد و سیاستمدارانی چون کیم را به دیگر سیاستمداران و حامیان دموکراسی ترجیح میدهد. همین روحیه باعث شده تا برخی امیدواریها در مورد اینکه روابط واشنگتن و پیونگیانگ شاید اینبار کار کند؛ به وجود بیاید. هر چند این امیدها بسیار کمرنگ به نظر میرسند.
آیا کره شمالی پنج سال آینده را هم در انزوا خواهد گذراند؟ پاسخ به این سوال بسیار دشوار است. پیونگیانگ علاقه وافری به سورپرایز کردن جهان دارد، حتی اگر این غافلگیری با نحوه اعدام مقامات یا تعداد کشته شدگان بر اثر کرونا یا گرسنگی باشد. این کشور طی دو سال گذشته با شرکت سربازان خشنش در جنگ روسیه با اوکراین و همراهی با مسکو، نشان داد که مایل است خود را بازتعریف کند. روابط مسکو و پیونگیانگ هرگز تا امروز به این اندازه نزدیک نبوده است و همین نزدیکی اندک امیدواریهایی را برای شهروندان فقیر کره شمالی به ارمغان آورده است. پولی که روسها بابت هر سرباز کره شمالی به پیونگیانگ پرداخت میکنند، اگر صرف توسعه نظامی و بلندپروازیهای موشکی و هستهای نشود، میتواند در بهبود اندک شرایط کمکحال مردم عادی بوده یا به توسعه صنعت بیانجامد. اما همه اینها تنها به تصمیم شخص کیم جونگ اون بستگی دارد که هیچگونه مخالفتی را برنتابیده و میلی به مشورت ندارد.
۳۱۲/۴۲