به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، روز ۵ شنبه مصادف با ۵ مارس ۲۰۲۶ سرگئی لاوروف وزیرخارجه روسیه در میزگرد با سفیران کشورها با موضوع حل بحران اوکراین، به مساله تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران هم پرداخت، مسالهای که برای روس ها کمی از پرونده اوکراین ندارد!
این جلسه که با حضور شیخ نشینهای عرب کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز همراه بود حواشی قابل توجهی در کانال های تلگرامی خبری در ایران داشت که نکته جالب توجه آن این بود که بخشی از گفتههای وزیر خارجه روسیه در هیچ یک از خبرگزاریهای رسمی ایران منتشر نشد. جایی که او اعراب را تحقیر میکند و در پاسخ به درخواست کمک کشورهای عربی می گوید: آیا آنچه ایالات متحده و اسرائیل انجام دادند را محکوم کردید؟
او با کنایه به سیاست یک بام دو هوایی اعراب خلیج فارس به آنها می گوید چرا کشتار کودکان را محکوم نکردید؟
بخشی از گفتههای لاوروف در این نشست در کانالهای خبری تلگرام به این شرح است؛
به تازگی سفیران شیخنشینهای عرب حاشیه خلیج فارس در مسکو، با وزیر خارجه روسیه دیدار کردند و از او درخواست کردند تا روسیه با استفاده از نفوذ خود به ایران فشار بیاود و حملات به این کشورها متوقف شود.
بسیاری از پادشاهیهای عرب علناً اعلام کردند که نباید اوضاع را به سمت راهحل نظامی سوق داد و اجازه استفاده از حریم هوایی خود را نخواهند داد.
اما وقتی همه چیز شروع شد، با وجود درخواستهای مکرر شما از ایالات متحده و اسرائیل، آیا اقدامات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم کردید؟ آیا بمباران ۱۷۰ دختر مدرسهای را محکوم کردید؟
من شنیدهام که کشورهای شما - به گمانم حتی بحرین - در حال برنامهریزی برای ارائه قطعنامهای به شورای امنیت سازمان ملل با لحنی مشابه آنچه شما اشاره کردید، هستند. این قطعنامه حملات ایران را محکوم میکند، بدون اینکه کلمهای در مورد اقدامات ایالات متحده و اسرائیل بگوید.
ما خواستار یک جبهه متحد برای پایان دادن به این جنگ هستیم. صرفاً گفتن اینکه ایران حق پاسخ مؤثر ندارد، به این معنی است که شما ایالات متحده و اسرائیل را به ادامه این کار تشویق میکنید. این با منطق مغایرت دارد.
در بخشی دیگر از اظهارات او در این نشست آمده است: بسیاری از پادشاهیهای عرب با وجود تاکید بر پرهیز از راه حل نظامی و عدم اجازه برای استفاده از حریم هوایی خود، اقدامات ایالات متحده و اسرائیل از جمله بمبارانها را محکوم نکردند. او با اشاره به احتمال ارائه قطعنامهای در شورای امنیت علیه ایران بدون اشاره به اقدامات آمریکا و اسرائیل، تاکید کرد که محروم کردن ایران از حق پاسخ موثر به معنای تشویق طرف مقابل به ادامه روند فعلی است و با منطق مغایرت دارد.
باورم این است که این کار باعث جدایی دیگری در این سازمان خواهد شد. البته آمریکا از این ایده حمایت خواهد کرد؛ چون با منطقشان همخوانی دارد. آنها میخواهند کار حکومت ایران را تمام کنند.
به گزارش خبرآنلاین وزیر خارجه روسیه که ظاهرا به دنبال تسویه حساب با آمریکا است خطاب به این سفیران گفت: سال گذشته آمریکا قطعنامهای را در شورای امنیت درباره اوکراین پیشنهاد داد که خواهان توقف فوری این درگیریها بود. این ذات این قطعنامه بود؛ بیایید همان قطعنامه را در شورای امنیت تصویب کنیم.
این بخش از گفتههای وزیر خارجه روسیه ظاهرا در بخش پرسش و پاسخ صورت گرفته است که در رسانههای ایران چندان توجهی به آن نشده چراکه اصل سخنرانی او در این نشست با حضور شیخ نشینهای عربی مهم تر از حاشیه آن جلوگر شد.
لاوروف در این نشست که با نشست های قبلی برای حل بحران اوکراین انجام می شود بسیار متمایز بود با اشاره به اقدامات ناتو در مساله اوکراین و مشابهت سازی اقدامات این پیمان در خاورمیانه همسو با آمریکا و اسرائیل خطاب به سفرای حاضر خصوصا اعراب گفت که آن ها به دنبال سیاست تفرقه بینداز و حکومت کن هستند.
خبرآنلاین اصل این نشست و اظهارات او را به نقل از وب سایت وزارت خارجه روسیه راستی آزمایی کرده است که در ادامه میخوانیم:
او در مقدمه این نشست خطاب به حاضران گفت: تردیدی وجود ندارد که یکی از اهداف تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، ایجاد اختلاف بین کشورهای منطقه، بین کشورهای خلیج فارس - ایران و همسایگان عرب آن - بوده است.
وی افزود: این در حالی است که تا همین اواخر، روند مثبتی از عادیسازی روابط بین ایران و همسایگان عرب آن در سالهای اخیر مشاهده شده بود.
وی در عین حال تصریح کرد: در داخل خود آمریکا هم در مورد اهداف واقعی عملیات علیه ایران اختلاف نظر وجود دارد.
لاوروف خاطرنشان کرد: با این وجد، غرب، همانطور که این وضعیت با تجاوز علیه ایران اکنون ثابت کرده است، بر اساس اصل «یا با ما یا علیه ما» عمل میکند.
وی ادامه داد: البته محور این اقدامات «تفرقه بینداز و حکومت کن» است. در این مورد، احتمالاً میتوان گفت: «تفرقه بینداز، در مقابل هم قرار بگیر و حکومت کن.»
وضعیت مرتبط با ایران که پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل ایجاد شده است، همراه با پیامدهای بزرگی برای هر چیزی است که زمانی جهانی شدن برای رفاه بشریت نامیده میشد.
وی تصریح کرد: تجاوز نظامی به ایران همراه با پیامدهای منفی برای کل جهان، برای ثبات جهانی، برای اقتصاد جهانی، برای هر چیزی است که زمانی جهانی شدن برای رفاه تمام بشریت نامیده میشد. همه اینها نابود شده است. غیرنظامیان در حال رنج کشیدن هستند.
او خطاب به سفرای عرب گفت: من شکی ندارم که یکی از اهداف این عملیات بود که یا غرش شیر یا خشم حماسی نامیده شده است. اهداف آن در حال حاضر مورد بحث است. تعداد زیادی از چهرههای سیاسی، از جمله در ایالات متحده، برای درک هدف این عملیات تلاش کردهاند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در بیانیهای عمومی ادعا کرد که آیتالله علی خامنهای را از بین برده است، زیرا در غیر این صورت خامنهای او را از بین میبرد. چند ساعت بعد، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، گفت که ایالات متحده به دنبال سازماندهی قتل آیتالله علی خامنهای نبوده است. ما این را به کنگره و نظام سیاسی ایالات متحده که برای مدیریت حوادثی از این نوع طراحی شده است، واگذار میکنیم تا تصمیم بگیرند که ایالات متحده در این عملیات به دنبال چه چیزی است.
لاوروف با تاکید بر اینکه شکی ندارم که یکی از اهداف، ایجاد تفرقه بین کشورهای این منطقه، یعنی کشورهای خلیج فارس، ایران و همسایگان عرب آن بود گفت: روند مثبتی برای بازگرداندن روابط آنها به حالت عادی تا همین اواخر در حال افزایش بوده است. عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران روابط خود را عادی کردند و همه به آن توجه کردند. روسیه در تسهیل این نتیجه پیشگام بود.
او با اشاره به تلاش روسیه برای امنیت خلیج فارس گفت: در واقع، ما سالهاست که یک دستور کار وحدتبخش را ترویج میکنیم. بیش از دو دهه است که ما رویدادهایی را با هدف ایجاد حمایت برای توسعه یک مفهوم امنیت جمعی برای خلیج فارس برگزار کردهایم - مفهومی که شامل همه کشورهای ساحلی و همسایگان کلیدی آنها باشد و همانطور که در ابتدا پیشبینی میکردیم، پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل را نیز در بر بگیرد، شفافیت را تضمین کند، اقدامات اعتمادساز را ترویج دهد و گامهای مشخصی برای استفاده از ثروت این منطقه برای رفاه مردم آن بردارد.
متاسفانه، این مفهوم هرگز به مرحله اجرا نرسید. غرب تمام تلاش خود را برای جلوگیری از هرگونه دستور کار مثبت در خلیج فارس انجام داده است. همانطور که تجاوز علیه ایران اکنون روشن کرده است، آنها بر اساس یک اصل ساده "یا با ما هستید یا علیه ما" عمل میکنند - "یا با ما هستید یا علیه ما هستید." و کلید همه اینها، مثل همیشه، "تفرقه بیندازید و حکومت کنید" است. در این مورد خاص، شاید بتوان گفت "تفرقه بیندازید، در مقابل هم قرار بگیرید و حکومت کنید."
وزیر خارجه روسیه با بیان اینکه من این را با احساس عمیقی از پشیمانی میگویم، زیرا ما در مورد دوستان نزدیک خود صحبت میکنیم بیان کرد: همه کسانی که از تجاوز ایالات متحده و اسرائیل رنج میبرند، شرکای استراتژیک ما هستند. ما با آنها گفتگو را حفظ میکنیم و هر کاری که از دستمان بربیاید، در کنار دیگر اعضای صلحدوست جامعه بینالمللی، از جمله در شورای امنیت سازمان ملل و مجمع عمومی، انجام خواهیم داد تا به ایجاد فضایی کمک کنیم که در آن این نوع عملیات کاملاً غیرممکن شود.
من نمیتوانم با اطمینان بگویم که چنین فشار اخلاقی و سیاسی چقدر مؤثر خواهد بود، اما باید تمام تلاش خود را بکنیم تا اطمینان حاصل کنیم که صدای اکثریت قریب به اتفاق کارآموزان به گوش جهانیان خواهد رسید.
لاوروف در واکنش به مواضع اخیر دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) مبنی بر آمادگی برای فعالسازی بند دفاع جمعی در ارتباط با ایران گفت: این اظهارات نشان میدهد که چگونه ناتو مدتهاست به امور اوکراین کشیده شده است و اکنون به جنگی که توسط ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران آغاز شده است، کشیده میشود.
وی افزود: دبیرکل ناتو شهادتها و اظهارات بسیار شیوایی ارائه میدهد؛ این اظهارات نشان میدهد که منافع این اتحاد «هر کجا که بگویند» است.
در بخش پرسش و پاسخ در این نشست آنچه که در وب سایت وزارت امور خارجه روسیه آمده است به این شرح است:
*** کشورهای ما و کشورهای عربی خلیج فارس با تجاوز ایران مواجه هستند. این تجاوز تهدیدی برای زیرساختهای غیرنظامی ما محسوب میشود. در طول هفته گذشته، افراد زیادی کشته شدهاند. ما میدانیم که شما رابطه استراتژیک ویژهای با ایران دارید. بنابراین، امیدواریم که روسیه نقش بیشتری ایفا کند و برای توقف تجاوز علیه کشورهای ما، به ایران فشار وارد کند.شما گفتید که همه میدانند کشورهای ما طرف این درگیری نیستند. ما به دنبال ایران نبودیم. من میخواهم پیامی از کشورهایمان به شما برسانم که روسیه در این مورد مواضع قویتری دارد و میتواند به پایان دادن به تجاوز علیه کشورهای ما کمک کند. ما همچنین با روسیه روابط استراتژیک داریم و مایلیم فشار بر ایران را افزایش دهیم تا این تجاوز فوراً پایان یابد. این امر همچنین به توقف درگیری در سراسر منطقه کمک خواهد کرد.
گروه کشورهای عربی که شما از طرف آنها صحبت میکنید، واقعاً هشدارهایی دادند. بسیاری از پادشاهیهای عرب علناً اعلام کردند که مسائل نباید به راهحل نظامی کشیده شوند و آنها حریم هوایی خود را برای استفاده در دسترس قرار نمیدهند. اما وقتی همه چیز با وجود تماسهای مکرر شما با ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد، آیا آنچه را که ایالات متحده و اسرائیل شروع به انجام آن کردند محکوم کردید؟ آیا مرگ ۱۷۰ دختر مدرسهای را محکوم کردید؟
من معتقدم که ما باید یک موضع واحد اتخاذ کنیم. ما مخالف رنج کشورهای خلیج فارس هستیم که شما از طرف آنها صحبت میکنید. ما معتقدیم که این هیچ مزیت نظامی برای همکاران عرب ما فراهم نمیکند. بسیار بعید است که ایران از این امر چیزی از نظر سیاسی به دست آورد. در واقع کاملاً برعکس است.
اما ما همچنین نمیتوانیم منطقی را بپذیریم که بر اساس آن اقدامات ایران غیرقابل قبول تلقی شود در حالی که هر کاری که ایالات متحده و اسرائیل انجام میدهند غیرقابل بحث است. آیا منظور من را میفهمید؟ واضح است و در ظاهر نهفته است.
ما خواستار توقف فوری تجاوز هستیم. اگر صدایتان را به این فراخوان اضافه کنید، صمیمانه از شورای همکاری خلیج فارس و همه کشورهای حاضر در اینجا سپاسگزار خواهیم بود.
هر اتفاقی که میافتد ناشی از.... میتوان گفت ایران به گونهای واکنش نشان داد که هیچکس انتظارش را نداشت. من با این موافقم. کشوری در بحبوحه مذاکرات جاری مورد حمله خائنانه قرار گرفت. آنها موافقت کرده بودند که به مذاکرات ادامه دهند. من با بدر بن حمد البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، صحبت کردم. او از دیدن این که وقایع در لحظهای به این سمت کشیده شدهاند که به گفته او، راهحلهایی شناسایی شده بود، شوکه شد.
بنابراین، بله، ما با همه کشورهای خلیج فارس که از آنچه اتفاق میافتد رنج میبرند، ابراز همبستگی میکنیم. ما خواستار یک جبهه متحد برای پایان دادن به این جنگ هستیم. صرفاً گفتن اینکه ایران حق انجام هیچ کاری را به طور مؤثر ندارد، به معنای تشویق آشکار ایالات متحده و اسرائیل به ادامه کارهایی است که انجام میدهند. این بیمعنی است. بیایید گرد هم آییم و خواستار پایان دادن به همه خصومتها شویم، و این کار را با توقف کامل حملاتی که منجر به تلفات غیرنظامیان و تخریب زیرساختهای غیرنظامی میشود، همانطور که در بسیاری از کشورهای عربی اتفاق میافتد، آغاز کنیم.
ما شاهدیم که چگونه اقتصاد جهانی - حداقل برای مدت قابل توجهی - یکی از موتورهای اصلی رشد خود را از دست میدهد و چگونه یک پالایشگاه نفت در حال نابودی است. دیدن همه اینها وحشتناک است.
شنیدهام که کشورهای شما، به گمانم حتی بحرین، قصد دارند قطعنامهای را در شورای امنیت سازمان ملل متحد در راستای خطوطی که شما اشاره کردید، ارائه دهند. این قطعنامه تجاوز ایران را محکوم میکند بدون اینکه کلمهای در مورد اقدامات ایالات متحده و اسرائیل بگوید. این فقط باعث تفرقه کشورها میشود. مطمئنم آمریکاییها از چنین ابتکاری استفاده خواهند کرد. این کاملاً با منطق آنها مطابقت دارد، یعنی اینکه این رژیمی که حق وجود ندارد باید نابود شود.
در سال ۲۰۲۵، آمریکاییها قطعنامهای در مورد اوکراین به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه کردند که صرفاً خواستار پایان دادن به درگیری در اسرع وقت بود. نکات دیگری نیز وجود داشت، اما این پیام کلیدی بود. بیایید همان نوع قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را تصویب کنیم. ما کاملاً از آن حمایت خواهیم کرد. فکر میکنم این منصفانه خواهد بود.
*** آقای وزیر، شما به چالشهای ایجاد شده در اثر تشدید تنشها در منطقه خلیج فارس اشاره کردید. از همبستگی و اعتماد شما سپاسگزاریم، زیرا اکنون تلفات زیادی در کشورهای منطقه، کشورهای خلیج فارس ثبت شده است. از ابراز تسلیت شما به قربانیان سپاسگزاریم. آقای وزیر، شما همچنین در مورد مفهوم امنیت جمعی روسیه در منطقه خلیج فارس صحبت کردید. این مفهوم چند سال پیش مطرح شد و در چند سال گذشته برای گسترش بیشتر مورد بحث قرار گرفته است. این ابتکار به صورت جامع تدوین شده است و نه تنها به تقویت قدرت نظامی در خلیج فارس، بلکه به امنیت انرژی و امنیت در سایر مناطق نیز مربوط میشود. آقای وزیر، میتوانید در مورد این مفهوم بیشتر برای ما توضیح دهید؟ آیا هنوز فرصتی برای بازگشت به آن و اجرای اقدامات آن وجود دارد؟
کاملاً حق با شماست. این موضوع سالهاست که مورد بحث قرار گرفته است. ما رویدادهایی را که به عنوان «مسیر دوم» شناخته میشوند، راهاندازی کردیم به این امید که به آماده شدن برای تماسهای رسمی بین دولتی، حداقل با شروع از کارشناسان، کمک کند. مؤسسات تحقیقاتی ما چندین بار، از جمله اخیراً، با یکدیگر ملاقات کردند.
از آنجایی که علاقه وجود دارد و موضوع به طور فزایندهای اهمیت پیدا میکند، از همکارانم میخواهم مطالبی را که جوهره پیشنهاد ما را نشان میدهد و همچنین مطالب اضافی که واکنشهای شرکتکنندگان در این کنفرانسهای تحقیقاتی را نشان میدهد، منتشر کنند.
ایده اصلی بسیار ساده است. ترجیح میدهم حتی از سازمان امنیت و همکاری اروپا که در برخی از محافل علوم سیاسی به یک اصطلاح توهینآمیز تبدیل شده است، نام نبرم. با این حال، در آن زمان ایده تقریباً مشابه ابتدای فرآیند هلسینکی بود: گرد هم آمدن و بحث در مورد مشکلات موجود. هر کشور شرکتکننده تهدیدات یا خطرات امنیتی خود را از نظر خود بیان میکرد. سپس میتوانیم با توافقی در مورد شفافیت در فعالیتهای نظامی شروع کنیم؛ شفافیت و شاید محدودیتهایی در تعداد رزمایشهایی که هر کشور در امتداد ساحل خلیج فارس انجام میدهد. این شامل بازدیدهای متقابل پرسنل نظامی و پروژههای مشترک اقتصادی و تجاری خواهد بود.
ما مطالب مفصلی را منتشر خواهیم کرد. متأسفانه، اکنون از آن فاصله زیادی داریم. همکاران آمریکایی ما و حتی بیشتر از آن اسرائیل علناً اعلام میکنند که این رژیم نامشروع است. این قضاوت آنهاست که مستقیماً با نظر همه اعضای سازمان ملل مخالف است. دولت جمهوری اسلامی ایران عضو کامل سازمان ملل متحد است. باید به تمام حقوق آن، از جمله حق تعیین سرنوشت خود، احترام گذاشته شود تا هیچ کس به نمایندگی از مردم ایران تصمیم نگیرد. برخی از سیاستمداران آمریکایی میگویند که آنها همه را در آنجا، تقریباً ۵۰ نفر، کشتهاند و هیچ کس دیگری باقی نمانده است که بتواند فوراً قدم پیش بگذارد و کشور را رهبری کند، بنابراین بگذارید مردم ایران تصمیم بگیرند. این به سختی قابل توضیح است. آنها سعی میکنند به نمایندگی از مردم ایران تصمیم بگیرند...
من بسیار امیدوارم که خونریزی پایان یابد و با حفظ این رویکرد که اساساً به معنای گفتن این است که دولت ایران و سیستم، سازمان و کشور ایران حق وجود ندارند، پایان نیابد. چه کسی این حق را داده است؟ احتمال کمی وجود دارد که این امر با درک بیهودگی چنین ماجراجوییهای بیملاحظهای در آینده و با درک این واقعیت که باید به توافقهایی پایدار، مبتنی بر احترام متقابل و بر اساس اصل امنیت غیرقابل تقسیم دست یافت، پایان یابد. همیشه فرصتی وجود دارد. در حال حاضر این فرصت بسیار کم است. اما ما از تلاشهای خود برای ترویج این مفهوم دست نخواهیم کشید. همانطور که در روسیه میگوییم، چکیدن آب میتواند سنگ را از جا بکند.
۳۱۵/۴۲