ساعت دو صبح روز چهارشنبه بود که خبر آتش‌بس بین ایران و امریکا و اسراییل از رسانه‌ها داخلی و خارجی همزمان منتشر شد. رویدادی که دولت مسعود پزشکیان در تحقق آن نقش قابل تاملی داشت.

به گزارش خبرآنلاین  حسین سلاح‌ورزی رییس سابق اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفت‌وگو با «اعتماد» به بررسی عملکرد دولت پزشکیان در 40 روز گذشته می‌پردازد.

سلاح‌ورزی می‌گوید: در طول 40 روز جنگ همه‌جانبه و تجاوز گسترده امریکا و اسراییل (و حمایت برخی کشورها) علیه ایران، بسیاری تصور می‌کردند که زیرساخت‌ها و زنجیره تأمین به سرعت فلج شود؛ بنزین، برق، آب و غذا نایاب شود و کشور با قحطی و آشوب روزمره روبه‌رو شود. اما واقعیت، از نگاه منصفانه و واقع‌بینانه، داستان دیگری بود. 

او می‌افزاید: هم دولت در مدیریت امور روزمره عملکرد قابل قبولی داشت و هم مردم با همدلی و همراهی و تعاون و خویشتن‌داری، بار سنگینی را بر دوش کشیدند. دولت از همان ساعات اولیه، درس‌های جنگ ایران- عراق و تجربه جنگ ۱۲ روزه سال قبل را به کار بست. مخازن سوخت آسیب دیدند، پتروشیمی‌ها و برخی تأسیسات انرژی هدف قرار گرفتند، اما با اعمال سریع سهمیه‌بندی هوشمند و توزیع از انبارهای استراتژیک پراکنده، صف طولانی در پمپ‌بنزین‌ها شکل نگرفت و بنزین در دسترس ماند. 

سلاح‌ورزی در ادامه می‌گوید: شبکه برق هم، با وجود تهدید مستقیم، به لطف پراکندگی نیروگاه‌ها، مقاوم‌سازی و مدیریت مصرف، قطعی گسترده ندید؛ آب شهری و آب‌شیرین‌کن‌ها و تصفیه‌خانه‌ها هم تقریبا بدون اختلال جدی کار کردند. در بخش غذا و کالاهای اساسی، ذخایر انبارها (گندم، نهاده‌های دامی و اقلام استراتژیک) کافی بود و واردات از بنادر شمالی و جنوبی ادامه یافت.  بازار روزانه نه تنها فلج نشد، بلکه کالاهای ضروری «به وفور» در قفسه‌ها ماند و هر کمبود احتمالی سریع شناسایی و برطرف شد. 

رییس سابق اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با اشاره به آمار رسمی تورم می‌گوید: تورم اندکی افزایش یافت، اما کنترل قیمت‌ها و تثبیت بازار مانع از بحران اجتماعی شد. درآمد نفتی کوتاه‌مدت هم با جهش جهانی قیمت‌ها تا حدی جبران گردید. به عبارت روشن، پیش‌بینی «فلج شدن لجستیک و اداری کشور» محقق نشد. 

از نگاه سلاح‌ورزی، این تاب‌آوری، نتیجه برنامه‌ریزی عملیاتی (به‌ویژه وزارتخانه‌های اقتصادی) بود و نشان داد اقتصاد مقاومتی در عمل، حداقل در کوتاه‌مدت، جواب می‌دهد. اما نقاط ضعف هم وجود داشت. موفقیت بیشتر به ذخایر پیش‌ازجنگ تکیه داشت تا تولید جدید. 

او می‌افزاید: هزینه بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده سنگین است و اثرات بلندمدت (افت GDP، فشار بر ریال و تورم پساجنگ) همچنان باقی است. شفافیت کامل در اعلام آمار هم گاهی کم بود.

رییس سابق اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در ادامه یادآور می‌شود، در این میان، نقش مردم به همان اندازه مهم بود. برخلاف انتظار متجاوزان و برخی تحلیل‌گران که منتظر «هجوم به فروشگاه‌ها، احتکار گسترده و آشوب قحطی‌مانند» بودند، مردم ایران عمدتا با آرامش و همدلی و تعاون رفتار کردند. خریدهای هیجانی اولیه وجود داشت، اما به سرعت فروکش کرد و تبدیل به ذخیره‌سازی وحشت‌زا نشد. صف‌ها طولانی نشد، بازار سیاه شکل نگرفت و همسایگی و همکاری محلی (از تقسیم سهمیه تا کمک به نیازمندان و سالمندان) مشهود بود. 

او می‌گوید: این خویشتن‌داری جمعی، دقیقا همان چیزی بود که زنجیره تأمین را زنده نگه داشت و فشار بر دولت را کم کرد. مردم نشان دادند که در بحران «تعاون» هنوز یک ارزش زنده است، نه فقط شعار. سلاح ورزی تاکید می‌کند: در مجموع، عملکرد دولت در اداره امور روزمره «خوب و قابل قبول» بود؛ نه بی‌نقص، اما موثر و درس‌آموز. در کنار آن، همراهی مردم هم، بدون حرص و هجوم، بخش مهمی از این موفقیت بود. این تجربه ثابت کرد که تاب‌آوری واقعی، ترکیبی از برنامه‌ریزی دولتی و فرهنگ جمعی است. 

او در پایان می‌گوید: حالا که آتش‌بس برقرار شده، وقت آن است که همین درس‌ها را برای بازسازی و تقویت پایه‌های اقتصاد  به کار ببریم تا در آینده، هزینه چنین مقاومتی کمتر شود.

23302