به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۶۱ تا ۶۳ سوره شعرا ما را به حساسترین صحنه تقابل حق و باطل میبرد؛ جایی که بنیاسرائیل در برابر دریای پیش رو و لشکر فرعون در پشت سر قرار گرفتهاند.
بنابر روایت فارس، ترس و اضطراب، فضای روانی جمع را فرا گرفته است. یاران موسی با نگاه انسانی و محاسبهگرانه فریاد میزنند که قطعاً گرفتار خواهیم شد. این واکنش، تصویر روشنی از ایمانهای ناپخته است؛ ایمانی که تا وقتی راه فرار و محاسبه عقلانی وجود دارد، پابرجاست، اما در بنبستها دچار لرزش میشود.
در این نقطه، پاسخ موسی جلوهای از ایمان توحیدی ناب است، پاسخی که نه از تحلیل نظامی میآید و نه از پیشبینیهای ظاهری، بلکه از یقین به همراهی خداوند سرچشمه میگیرد. موسی اعلام میکند که پروردگار با اوست و راه را نشان خواهد داد. این جمله، عصاره توکل و اعتماد مطلق به وعده الهی است.
فرمان الهی و شکافتهشدن دریا
آیات ۶۳ تا ۶۵ از مداخله مستقیم قدرت الهی سخن میگوید. خداوند به موسی فرمان میدهد عصای خود را به دریا بزند. دریا شکافته میشود و هر بخش آن همچون کوهی عظیم در دو سوی راه میایستد. قرآن در این توصیف، عظمت صحنه را چنان تصویر میکند که مخاطب احساس میکند با رخدادی فراتر از قوانین عادی طبیعت روبهروست.
این شکافتهشدن، صرفاً یک معجزه فیزیکی نیست؛ بلکه نشانهای است از گشایش راه برای مؤمنان در سختترین بنبستها. راهی که برای اهل ایمان باز میشود، همان راهی است که لحظاتی بعد به محل هلاکت دشمن تبدیل خواهد شد.
تعقیب کورکورانه و سرنوشت فرعون
در آیات ۶۶ تا ۶۸، فرعون و سپاهیانش بدون تأمل و عبرت، وارد همان مسیری میشوند که برای نجات موسی و یارانش گشوده شده بود.غرور، قدرتطلبی و کینه، چشم عقل آنان را بسته است. آنان گمان میکنند این راه نیز فرصتی دیگر برای پیروزی است، در حالی که حقیقت، کاملاً وارونه است.
وقتی بنیاسرائیل از دریا عبور میکنند، فرمان الهی صادر میشود و امواج دوباره به هم میپیوندند. فرعون و لشکریانش غرق میشوند؛ پایانی قاطع برای سالها ظلم، تحقیر و استکبار. قرآن این صحنه را نشانهای روشن میداند، اما بلافاصله یادآور میشود که بیشتر مردم از این نشانهها عبرت نمیگیرند.
نشانهای برای همه تاریخ
آیات ۶۹ تا ۷۵ نگاه مخاطب را از یک واقعه تاریخی فراتر میبرد و آن را به عنوان الگویی همیشگی معرفی میکند. این داستان فقط روایت نجات یک قوم و نابودی یک طاغوت نیست، بلکه سنتی الهی را آشکار میسازد، یعنی پیروزی نهایی از آن حق است، هرچند در مقطعی، باطل خود را مسلط و پیروز نشان دهد.
قرآن با تکرار تأکید بر عزیز و رحیم بودن خداوند، این پیام را منتقل میکند که قدرت الهی با رحمت همراه است؛ رحمتی که شامل حال مؤمنان میشود و در عین حال، عدالتش گریبان ظالمان را میگیرد.
ابراهیم(ع) و بازتعریف ایمان
از آیه ۷۶ به بعد، مسیر آیات به سوی گفتار حضرت ابراهیم تغییر میکند؛ گویی قرآن میخواهد ریشههای این ایمان استوار را به ما نشان دهد. ابراهیم از بیزاری خود نسبت به بتها سخن میگوید و خالق حقیقی را معرفی میکند؛ خدایی که میآفریند، هدایت میکند، روزی میدهد، شفا میبخشد و مرگ و حیات در اختیار اوست.
این بخش، مکمل داستان موسی است. اگر در ماجرای دریا، نتیجه ایمان را میبینیم، در سخنان ابراهیم، مبانی فکری و اعتقادی ایمان تبیین میشود. ایمانی که انسان را در لحظه خطر نجات میدهد، ریشه در شناخت درست خداوند دارد.
دعای ابراهیم و افق آینده مؤمنان
آیات ۸۲ و ۸۳ با دعای عمیق و انسانساز ابراهیم پایان مییابد. او از خداوند طلب آمرزش، حکمت و پیوستن به صالحان میکند. این دعا نشان میدهد که حتی پیامبری بزرگ مانند ابراهیم نیز خود را بینیاز از رحمت الهی نمیبیند.
پیام پایانی این آیات روشن است: نجات، پیروزی و آرامش، محصول ایمان آگاهانه و توکل واقعی است. همانگونه که دریا برای موسی راه شد و برای فرعون قبر، تاریخ نیز همواره چنین داوریای را تکرار خواهد کرد.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۷۰ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.