قرآن
-
از مصحف تا منابع اکوسیستم؛ دگرگونی در چرخه فراملی قرآن بریل
ادبیاتجریانیابی قرآن بریل میان کشورها سابقهای تقریباً همپای گسترش تولید آن دارد. در دورهای که امکان چاپ این مصحف تنها در معدودی از کشورها وجود داشت، خرید، واردات و بهویژه اهدای نسخه، طبیعیترین راه پاسخ به تقاضای کشورهایی بود که خود از چنین ظرفیتی برخوردار نبودند. نسخهای از قرآن بریل که در ۱۹۵۲ به مالزی راه یافت یا خرید مجموعههایی از اردن برای ایران در میانه دهه ۱۹۶۰، نمونههایی از همین الگوی دیرپا هستند: مصحف در نقطهای تولید میشد، مرز را پشت سر میگذاشت و در نقطهای دیگر در اختیار مخاطب قرار میگرفت. این الگو نهتنها از میان نرفته، بلکه همچنان یکی از رویههای فعال در چرخه فراملی قرآن بریل است.
-
فرمانده سپاه کرمان: دشمن به دنبال کاهش تابآوری ملی است
کرمانفرمانده سپاه ثارالله استان کرمان در آیین اختتامیه مسابقات سراسری قرآن کریم سپاه استان، تمرکز اصلی جبهه مقابل در جنگ شناختی جاری را بر فرسایش توان مقاومت جامعه و پایین آوردن آستانه تابآوری ملی دانست.
-
وقتی یک سفره اشرافی، والی بصره را پای نامه توبیخی امام علی(ع) نشاند
اخبار دینیک استاد و پیشکسوت قرآن کریم با اشاره به ماجرای عثمان بن حنیف، والی بصره، و حضور وی در یک مهمانی اشرافی گفت: این ماجرا یکی از نمونههای روشن در سیره حکمرانی امام علی(ع) درباره ضرورت سادهزیستی کارگزاران است؛ ماجرایی که حضور یک مسئول در چنین مجلسی، واکنش و توبیخ امیرالمؤمنین(ع) و انتقاد جدی ایشان نسبت به فاصله گرفتن مسئولان از زندگی مردم را به دنبال داشت.
-
هشدار قرآن درباره گناه؛ وقتی «زنگار دل» میان انسان و خدا حجاب میشود
اخبار دینقرآن کریم در سوره مطففین از اثری سخن میگوید که گناه بهتدریج بر قلب انسان میگذارد؛ زنگاری که اگر ادامه یابد، میتواند انسان را از درک حقیقت و قرب الهی دور کند. این سوره با ترسیم دو سرنوشت متفاوت برای فاجران و ابرار، از «سجین» و «علیین» سخن میگوید و نشان میدهد انتخابها و اعمال انسان در دنیا چگونه میتواند در سرنوشت او در آخرت ظهور پیدا کند.
-
ذکر کثیر فقط زیاد ذکر گفتن نیست؛ روایات از ۴ راه برای یاد مداوم خدا میگویند
اخبار دین«ذکر کثیر» در نگاه نخست ممکن است به معنای تکرار فراوان اذکار باشد، اما روایات اهلبیت(ع) معنای گستردهتری برای آن بیان کردهاند؛ از تسبیح حضرت زهرا(س) و ذکر پس از نمازهای واجب تا یادکردن خداوند در طول شبانهروز و حتی ذکر در خلوت. بر اساس این روایات، تعداد ذکر تنها معیار نیست و استمرار یاد خدا و اخلاص در گفتن ذکر نیز در تحقق «ذکر کثیر» نقش دارد.
-
وقتی بدهکار توان پرداخت ندارد؛ اسلام درباره رفتار با او چه میگوید؟
اخبار دیناسلام رابطه میان طلبکار و بدهکار را صرفاً یک مناسبات مالی نمیداند؛ بلکه آن را عرصهای برای سنجش اخلاص، کرامت انسانی، خوشاخلاقی و عدالت معرفی میکند. آموزههای قرآن و اهلبیت(ع) از طلبکار میخواهد در کنار رعایت حق خود، آبروی بدهکار را حفظ کند، از منت گذاشتن بپرهیزد، در صورت ناتوانی او مهلت دهد و در شرایطی حتی از طلب خود بگذرد؛ مجموعهای از توصیهها که نشان میدهد در منطق دینی، ارزش یک رابطه مالی تنها به بازگشت پول محدود نمیشود.
-
درسهای قنات برای مدیریت بحران آب در فلات ایران
مدارا با طبیعت در ایران؛ قنات، درس فراموششده یک سرزمین خشک
اخبار دیندر اقلیمی که عطش، بخشی جداییناپذیر از هویت جغرافیایی آن است، قنات نه فقط یک میراث فنی، که نماد بلوغ تمدنی در تعامل با محدودیتهاست. قنات به ما میآموزد که «مدارا با طبیعت» نه یک شعار انتزاعی، بلکه قرارداد اجتماعی هوشمندانهای است برای بقا، که در آن مصرف عادلانه و پذیرش ظرفیتهای سرزمینی، شرط اول آبادانی است.
-
راز حدیث امام علی(ع) درباره خداشناسی؛ چرا برای شناخت خدا باید اول خودمان را بشناسیم؟
اخبار دین«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ»؛ هرکس خود را بشناسد، پروردگارش را شناخته است. این سخن منسوب به امیرالمؤمنین(ع) قرنهاست یکی از بحثبرانگیزترین عبارات در حوزه خودشناسی و خداشناسی به شمار میرود. اما شناخت «نفس» چگونه میتواند به شناخت خداوند منتهی شود؟ در تفسیر این کلام، چهار نگاه مطرح شده است؛ از تأمل در شگفتیهای بدن انسان و رابطه علت و معلول گرفته تا درک فقر و نیازمندی انسان و رسیدن به معرفت قلبی و شهود.
-
دو آیهای که اسعد بن زراره را مسلمان کرد؛ پیامبر(ص) چه گفت که پاسخ دردهای جامعه را یافت؟
اخبار دیناسعد بن زراره با پرسشهایی درباره وضعیت جامعهاش به مکه آمده بود؛ جامعهای گرفتار تبعیض، خشونت، تعصب و بیقانونی. اما تنها با شنیدن آیاتی از قرآن از زبان پیامبر(ص)، با مجموعهای از اصول روبهرو شد که عدالت، حفظ جان انسان، رعایت حقوق ضعیفان و کرامت انسانی را به عنوان راهی برای اصلاح جامعه مطرح میکرد؛ اصولی که چنان ذهن او را اقناع کرد که در همان دیدار، اسلام را پذیرفت.
-
رفتارهای اجتماعی مطلوب؛ وقتی نیکی، دشمنی را به دوستی تبدیل میکند
اخبار دیناحسان و نیکوکاری فقط به معنای کمک مالی یا دستگیری از نیازمندان نیست؛ در فرهنگ قرآنی، گاهی یک رفتار نیک میتواند مسیر یک رابطه را تغییر دهد و حتی دشمنی را به دوستی تبدیل کند. قرآن کریم در سوره فصلت با تأکید بر اینکه «نیکی و بدی یکسان نیستند»، مؤمنان را به مقابله با رفتارهای نادرست از طریق بهترین شیوه دعوت میکند؛ روشی که به تعبیر آیه، میتواند خصومت را به رابطهای صمیمانه تبدیل کند.
-
واکنش پزشکیان به حواشی استخاره روز بازگشایی مدارس: آیهای درباره صبر آمد،ما هم باید صبر کنیم، چارهای نداریم/ همه تصور کردند بد آمده، اما خیلی خوب بود
دولتمسعود پزشکیان در واکنش به حواشی پیرامون استخاره روز بازگشایی مدارس گفت که همه تصور کردند بد آمده، اما خیلی خوب بود.
-
محمد بقایی ماکان نابغه شرق را به تبیین نشست
یونسکو: ۱۸ هزار عنوان در باره اقبال تا سال ۱۹۸۷ نوشته شده / ارزش معنوی ایران و تهران برای اقبال لاهوری
اخبار اندیشهمحمد بقایی ماکان، اقبالشناس و پژوهشگر حوزه ادبیات و فلسفه به انگیزه چاپ کتاب جدیدش با نام «اقبال چنان که هست» اظهار کرد: میتوان گفت در شعر فارسی معاصر تنها به اقبال لاهوری میشود لقب جامعالاطراف داد؛ اندیشمندی که شخصیت چندوجهی دارد و تنها شاعر یا فیلسوف نبود.
-
از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با همکاری انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی
نشست «جلوه جاودان پیامبر» را برگزار می شود
اخبار اندیشهپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با همکاری انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی نشست مجازی(برخط)«جلوه جاودان پیامبر» را برگزار می کنند.
-
چرا بعضی آدمها سهم بیشتری از سختی دارند؟ پشت پرده بلاهای زندگی چیست؟
اخبار دینچرا زندگی برای بعضی انسانها پر از رنج، بیماری و گرفتاری است، اما عدهای دیگر در رفاه و آرامش به سر میبرند؟ آیا هر سختی نشانه خشم خداوند و هر نعمت نشانه رضایت اوست؟ آموزههای قرآن و روایات نشان میدهد که ماجرا پیچیدهتر از این برداشت ساده است؛ گاهی یک بلا میتواند آزمونی برای ایمان، عاملی برای رشد و ترفیع مقام یا حتی کفاره گناهان باشد و در مقابل، فراوانی نعمت نیز همیشه نشانه لطف الهی نیست و ممکن است در برخی موارد زمینهای برای دوری بیشتر انسان از خداوند باشد.
-
ببینید| کلید حل مشکلات کشور در قرآن و اهلبیت(ع) است؛ راه دیگری جواب نداد
اخبار دینحجتالاسلام حسین انصاریان، مفسر قرآن کریم، با تأکید بر نقش قرآن و اهلبیت(ع) در حل مشکلات کشور گفت: در سالهای گذشته کلیدهای مختلفی برای گشودن قفل مشکلات به کار گرفته شد، اما به نتیجه نرسید؛ باید زمینه عمل به قرآن کریم و دستورات اهلبیت(ع) فراهم شود تا مردم با شادی و انگیزه وارد میدان شوند.
-
ترسی که آزادی میآورد؛ قرآن درباره قدرتی که انسان را از همه جز خدا بینیاز میکند چه میگوید؟
اخبار دینترس همیشه نشانه ضعف نیست؛ گاهی درست همان ترسی که در ظاهر انسان را محدود میکند، میتواند سرچشمه شجاعت و آزادی او باشد. قرآن کریم در آیه ۳۹ سوره احزاب، از مؤمنانی سخن میگوید که «فقط از خدا خشیت دارند» و از هیچ قدرت دیگری هراس به دل راه نمیدهند؛ نگاهی که میتواند انسان را در برابر ترس از شکست، قضاوت دیگران، فقر و حتی تهدیدهای بزرگ، استوارتر کند.
-
فرعون چگونه از «طغیان» به ادعای خدایی رسید؟ روایتی از سقوط مردی که گفت «من پروردگار برتر شما هستم»
اخبار دینفرعون کار خود را با سرکشی آغاز کرد، اما طغیان او به جایی رسید که در برابر مردم ایستاد و گفت: «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَیٰ»؛ ادعایی که قرآن آن را نتیجه مستقیم نپذیرفتن دعوت به پروردگار حقیقی میداند. سوره نازعات در کنار روایت رویارویی حضرت موسی(ع) با فرعون، از سرانجام این طغیان، نشانههای قدرت خداوند در آفرینش و روزی سخن میگوید که انسان درمییابد زندگی دنیا در برابر حقیقت آخرت چه اندازه کوتاه بوده است.
-
احسان به والدین فقط پول دادن نیست؛ قرآن برای رفتار با پدر و مادر چه نسخهای دارد؟
اخبار دینآیات ۲۳ و ۲۴ سوره اسراء، نیکی به پدر و مادر را بلافاصله پس از توحید مطرح میکند؛ توصیهای که از پرهیز حتی از گفتن «اف» تا گفتار کریمانه، فروتنی، مراقبت از والدین سالمند و طلب رحمت برای آنان را دربرمیگیرد. در آموزههای اسلامی نیز احسان به والدین تنها به دوران حیات آنان محدود نشده و پس از مرگ نیز با دعا، استغفار، ادای تعهدات و احترام به دوستانشان ادامه مییابد.
-
پاسخ علامه طباطبایی به یک شبهه قدیمی؛ آیا توسل به پیامبر و اهلبیت(ع) شرک است؟
اخبار دینتوسل به پیامبر(ص) و اهلبیت(ع)، زیارت قبور اولیای الهی و تبرک به آثار آنان، از جمله موضوعاتی است که گاه با مفهوم «شرک» خلط میشود. علامه طباطبایی در بررسی این شبهه، میان «تأثیر مستقل» و «تأثیر به اذن خدا» و نیز میان «عبادت غیر خدا» و «شفاعتخواهی از اولیای الهی» تفاوت اساسی قائل میشود.
-
وقتی برای مشکلات زندگی سراغ قرآن میرویم؛ «استنطاق» آیات چگونه است؟
اخبار دینوقتی با یک اختلاف خانوادگی، خشم، نگرانی درباره تربیت فرزند یا حتی مسئلهای اجتماعی مواجه میشویم، آیا تا به حال از خود پرسیدهایم قرآن درباره این مشکل چه میگوید؟«استنطاق» آیات، یعنی مسئله را به قرآن عرضه کنیم و برای یافتن پاسخ به سراغ آیات برویم؛ نه اینکه پاسخ از پیش ساخته خود را به قرآن تحمیل کنیم. این شیوه مواجهه، انسان را از خواندن صرف آیات فراتر میبرد و به گفتوگویی فعال با قرآن میرساند؛ گفتوگویی که از یک سؤال آغاز میشود، با تدبر و بررسی مجموعه آیات ادامه پیدا میکند و در نهایت باید به تغییر و عمل در زندگی منتهی شود.
-
آیا جهنم پایان راه است؟ چه کسانی میتوانند از دوزخ نجات پیدا کنند؟
اخبار دینجهنم در آموزههای قرآن، سرانجام کسانی است که با انکار، گناه و دوری از خدا، خود را از رحمت الهی محروم کردهاند؛ اما آیا ورود به دوزخ برای همه به معنای عذاب ابدی است؟ آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع) از گروهی سخن میگویند که با وجود گرفتار شدن در عذاب، به واسطه ایمان و شفاعت میتوانند از آتش رهایی یابند؛ پرسشی که مرز میان «خلود در جهنم» و «امکان نجات» را روشن میکند.
-
تقوا؛ معیار الهی قبولی اعمال در قرآن/ ماجرای دو فرزند آدم(ع) چه میگوید؟
اخبار دیندو فرزند حضرت آدم(ع) هر دو برای تقرب به خداوند قربانی کردند، اما تنها قربانی یکی از آنان پذیرفته شد؛ تفاوتی که قرآن کریم در آیه ۲۷ سوره مبارکه مائده، راز آن را در یک معیار بنیادین بیان میکند: «تقوا». آنجا که میفرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ»؛ یعنی قبولی عمل، بیش از ظاهر آن، به شاکله و تقوای انسان وابسته است.
-
آداب خوب حرف زدن در اسلام؛ چگونه گفتاری شایسته داشته باشیم؟
اخبار دینگاهی یک جمله کوتاه میتواند دل کسی را شاد کند و یک کلمه نادرست، رابطهای را بههم بریزد؛ از نگاه اسلام، خوب حرف زدن تنها به انتخاب واژههای زیبا محدود نمیشود، بلکه سلام کردن، نرم سخن گفتن، پرهیز از دشنام و تحقیر، بلند نکردن صدا، پرهیز از پرحرفی و دوری از سخنان بیهوده نیز بخشی از آداب گفتوگو با دیگران است.
-
روایتهایی درباره بازگشت روح مؤمن برای دیدار خانواده؛ اموات از چه چیزهایی شادمان میشوند؟
اخبار دیندر برخی روایات، از ارتباط ارواح مؤمنان با بازماندگان پس از مرگ سخن گفته شده است؛ روایاتی که بر اساس آن، روح مؤمن به اذن الهی برای دیدار خانواده آورده میشود و آنچه موجب شادی و سرور اوست مشاهده میکند، در حالی که امور ناخوشایند از او پنهان میماند.
-
یک روز، یک صیحه و بازگشت انسان؛ روایت قرآن از لحظهای که همهچیز آشکار میشود
اخبار دینقیامت در قرآن فقط روایت یک روز هولناک نیست؛ صحنهای است که انسان در آن با حقیقت اعمال خود روبهرو میشود. پایان سوره نبأ از روزی سخن میگوید که برخی از شدت حسرت آرزو میکنند ایکاش به خاک تبدیل شده بودند و سوره نازعات، با تصویر نفخ صور، حضور فرشتگان و بازگشت ناگهانی انسان، حقیقت معاد را به تصویر میکشد؛ روزی که دیگر نه جای انکار است و نه راهی برای فرار از نتیجه انتخابهای انسان.
-
نماز میخوانیم، اما چرا «معراج» را تجربه نمیکنیم؟
اخبار دیننماز را هر روز میخوانیم؛ میایستیم، رکوع میکنیم و به سجده میرویم، اما آیا این تکرار روزانه واقعاً در زندگی و رفتار ما تغییری ایجاد کرده است؟ در آموزههای اسلامی، نماز صرفاً مجموعهای از حرکات عبادی نیست؛ فرصتی برای مهار نفس، دوری از گناه، آرامش دل و حرکت انسان به سوی کمال است. شاید مسئله این نباشد که چرا نماز میخوانیم، بلکه این است که چگونه نماز میخوانیم و چرا هنوز «معراج» را درک نکردهایم؟
-
۱۰ آیه قرآن برای ساختن یک خانواده آرام؛ نسخهای که از محبت تا گذشت را به خانه میآورد
اخبار دینآرامش در خانواده فقط با امکانات بیشتر یا حل اختلافها به دست نمیآید؛ قرآن برای روابط خانوادگی از محبت و رحمت میان همسران تا احترام به والدین، مشورت، وفاداری، گذشت و تربیت فرزندان، اصولی روشن ارائه کرده است. ۱۰ آیه قرآن، تصویری از خانوادهای ترسیم میکنند که در آن زن و شوهر پناه و مایه آرامش یکدیگرند و اعضای خانواده با احترام، مسئولیتپذیری و محبت در کنار هم زندگی میکنند؛ آموزههایی که میتوانند برای زندگی خانوادگی امروز نیز قابل تأمل باشند.
-
راز جذب دلها و تأثیر «مودت» و «رحمت» در قرآن چیست؟ دو کلید طلایی برای ساختن رابطهای ماندگار
اخبار دینچرا برخی افراد بهراحتی محبت دیگران را به دست میآورند و بعضی رابطهها با کوچکترین اختلافی سرد میشوند؟ قرآن کریم در توصیف یکی از مهمترین پیوندهای انسانی از دو مفهوم کلیدی سخن میگوید: «مودت» و «رحمت»؛ دو نیرویی که نهتنها دلها را به یکدیگر نزدیک میکنند، بلکه میتوانند پایههای اعتماد، آرامش، گذشت و ماندگاری روابط را نیز استوار سازند. اما راز اثرگذاری این دو صفت در جذب قلوب چیست؟
-
اگر خدا راضی نیست، پس چرا سحر اثر میکند؟ پاسخ قرآن به یک شبهه قدیمی
اخبار دیناگر قدرت مطلق در اختیار خداوند است و سحر و جادو نیز مورد رضایت او نیست، پس چگونه ممکن است جادوگر یا فردی که از جن کمک میگیرد، بتواند به دیگری آسیب برساند؟ پاسخ این پرسش در تفاوت میان «اذن الهی» و «رضایت الهی» نهفته است؛ تفاوتی که نشان میدهد اثرگذاری یک عامل در جهان، لزوماً به معنای تأیید و رضایت خداوند از آن نیست.
-
اسلام طرفدار گوشهگیری است یا حضور در جامعه؟ پاسخ آیات و روایات به یک تناقض ظاهری
اخبار دیندر نگاه نخست، میان توصیههای اسلامی به حضور در جامعه و برخی روایات درباره فضیلت عزلت و گوشهگیری، نوعی تناقض به نظر میرسد؛ اما بررسی آیات قرآن و سخنان معصومان(ع) نشان میدهد که اسلام نه انزواطلبی را بهعنوان یک شیوه دائمی زندگی توصیه میکند و نه هر نوع معاشرتی را مطلوب میداند. عزلت در منطق دینی، نسخهای استثنایی برای شرایطی است که حضور در جامعه میتواند ایمان و سلامت اخلاقی انسان را تهدید کند یا کنارهگیری، خود به ابزاری برای مقابله با فساد و انحراف تبدیل شود.