به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، استاد حسین انصاریان در سلسله سخنرانی‌های خود در حسینیه همدانی‌ها در تهران، هم‌زمان با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، با اشاره به علاقه آن حضرت و امام حسین(ع) به تلاوت قرآن کریم، به تبیین اهمیت شناخت معارف و حقایق قرآن در زندگی انسان پرداخت.
وی با اشاره به روایتی از حضرت فاطمه زهرا(س) درباره محبوبیت تلاوت قرآن و سخنی از امام حسین(ع) در شب عاشورا، اظهار کرد: تلاوت قرآن تنها به خواندن آیات محدود نمی‌شود، بلکه خواندن، تدبر و عمل به معارف الهی را در بر می‌گیرد. شناخت زیبایی‌های معنوی قرآن، محبت انسان را به این کتاب آسمانی افزایش می‌دهد.
بنابر روایت شفقنا، این استاد اخلاق با بیان اینکه قرآن کتاب هدایت و درمان مشکلات فکری، اخلاقی و عملی انسان است، افزود: آیات الهی برای همه مردم، با هر سن، موقعیت اجتماعی و درجه‌ای از دینداری، پیام و راهکار دارند و انسان با پذیرش قلبی و عمل به آن‌ها می‌تواند مسیر زندگی خود را اصلاح کند.
نعمت‌های دنیا؛ سرمایه‌هایی برای حرکت در مسیر الهی
استاد انصاریان با اشاره به آیه چهاردهم سوره آل‌عمران، «زُیِّنَ لِلنّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَالبَنِینَ وَالقَناطیرِ المُقَنطَرَهِ مِنَ الذَّهَبِ وَالفِضَّهِ وَالخَیلِ المُسَوَّمَهِ وَالأَنعامِ وَالحَرثِ»، گفت: خداوند محبت به همسر، فرزند، ثروت، مرکب، دام و کشاورزی را در وجود انسان قرار داده است. این خواسته‌ها بخشی از نیازهای طبیعی زندگی هستند و زمینه تلاش انسان برای تأمین معاش و شکل‌گیری زندگی اجتماعی را فراهم می‌کنند.
وی تأکید کرد: داشتن خانواده، فرزند، ثروت و امکانات دنیوی به‌خودی‌خود نادرست نیست و قرآن نیز انسان را از بهره‌مندی از نعمت‌های حلال منع نمی‌کند. آنچه اهمیت دارد، گرفتار نشدن در اسراف، تبذیر، بخل، حرص و گناه است.
انصاریان با اشاره به تعبیر «الخَیلِ المُسَوَّمَهِ» اظهار کرد: در زمان نزول قرآن، اسب‌های ارزشمند و نشان‌دار از سرمایه‌های مهم زندگی بودند و امروز می‌توان نمونه آن را در خودروهای گران‌قیمت و شناخته‌شده مشاهده کرد. داشتن چنین امکاناتی حرام نیست، اما انسان باید میان نیاز واقعی و تجمل‌گرایی تفاوت قائل شود.
وی افزود: نعمت‌های دنیا متاع زندگی دنیوی هستند و نباید به هدف نهایی انسان تبدیل شوند. فرد مؤمن باید از امکانات خود بهره ببرد، اما همواره مسئولیت‌های الهی و اجتماعی خود را در نظر داشته باشد.
ثروت و دارایی؛ امانتی برای کمک به نیازمندان
این استاد حوزه با تأکید بر مسئولیت انسان در برابر دارایی‌های خود گفت: مال و ثروت در حقیقت امانتی الهی است و یکی از مهم‌ترین وظایف انسان در برابر آن، انفاق و برطرف کردن نیاز دیگران است.
وی با اشاره به آیه «إِنَّ اللّهَ اشتَری مِنَ المُؤمِنینَ أَنفُسَهُم وَأَموالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّهَ» افزود: خداوند جان و مال مؤمنان را در برابر بهشت می‌خرد و این موضوع نشان می‌دهد که انسان باید سرمایه‌های خود را در مسیر رضایت الهی به کار بگیرد.
انصاریان با اشاره به آیه ۲۶۱ سوره بقره درباره پاداش انفاق اظهار کرد: خداوند پاداش کسانی را که اموال خود را در راه او هزینه می‌کنند، به دانه‌ای تشبیه کرده است که هفت خوشه می‌رویاند و در هر خوشه صد دانه وجود دارد. بر این اساس، پاداش انفاق می‌تواند به هفتصد برابر برسد و خداوند برای هر کس بخواهد، بیشتر از این نیز عطا می‌کند.
وی با تأکید بر ضرورت رسیدگی به خانواده‌های نیازمند گفت: برخی افراد با وجود مشکلات اقتصادی، به دلیل حفظ آبرو از بیان نیازهای خودداری می‌کنند. شناسایی این خانواده‌ها و کمک به تأمین نیازهای ضروری آنان، از جمله گوشت و لبنیات، مسئولیتی شرعی است.
این استاد اخلاق همچنین با نقل ماجرایی از زندگی امیرالمؤمنین علی(ع) و کمک ایشان به مقداد بن اسود بیان کرد: امیرالمؤمنین(ع) در حالی که خود نیز با کمبود غذا در خانه روبه‌رو بودند، دو درهمی را که به دست آورده بودند به مقداد دادند تا برای خانواده‌اش نان و گوشت تهیه کند. این رفتار نمونه‌ای از مقدم دانستن نیاز برادر مؤمن بر نیاز شخصی است.
تربیت فرزند و انتقال علم؛ راه تبدیل سرمایه‌های ناپایدار به باقیات صالحات
استاد انصاریان با اشاره به آیه «المالُ وَالبَنونَ زینَهُ الحَیاهِ الدُّنیا» اظهار کرد: ثروت و فرزندان از زینت‌های زندگی دنیا هستند، اما هیچ‌کدام ماندگار نیستند. انسان ممکن است دارایی خود را بر اثر حوادث یا در نهایت با مرگ از دست بدهد و فرزندان نیز روزی از دنیا بروند.
وی با اشاره به عبارت «وَالباقِیاتُ الصّالِحاتُ خَیرٌ عِندَ رَبِّکَ ثَواباً وَخَیرٌ أَمَلاً» افزود: اعمال شایسته‌ای که برای رضای خداوند انجام می‌شوند، در پیشگاه الهی باقی می‌مانند و از نظر پاداش و امید، ارزشمندتر از سرمایه‌های ناپایدار دنیا هستند.
انصاریان تربیت دینی فرزندان را یکی از راه‌های تبدیل سرمایه‌های ناپایدار به آثار ماندگار دانست و گفت: پدر و مادری که فرزند خود را بر اساس آموزه‌های قرآن، پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) تربیت می‌کنند و او را در مسیر ایمان، عفت و صلاح قرار می‌دهند، در حقیقت سرمایه‌ای ماندگار برای خود فراهم کرده‌اند.
وی همچنین با اشاره به اهمیت آموزش و انتقال دانش تصریح کرد: علم و آگاهی زمانی می‌تواند به اثری ماندگار تبدیل شود که انسان آن را به دیگران منتقل کند و با نوشتن، آموزش و تألیف، زمینه بهره‌مندی نسل‌های بعدی را نیز فراهم آورد.
این استاد اخلاق با اشاره به آثار علمی ماندگار عالمانی مانند مرحوم کلینی، شیخ صدوق و فیض کاشانی گفت: علمی که در مسیر هدایت و آگاهی مردم قرار گیرد، حتی پس از درگذشت صاحب آن نیز می‌تواند منشأ خیر و برکت باشد.
خانواده؛ مهم‌ترین عرصه مسئولیت‌پذیری و تربیت دینی
استاد انصاریان با تأکید بر جایگاه خانواده در آموزه‌های اسلامی اظهار کرد: زن و شوهر در زندگی مشترک در برابر یکدیگر حقوق و تکالیفی دارند و رعایت این حقوق می‌تواند عبادت و زمینه‌ساز سعادت انسان باشد.
وی افزود: ازدواج باید به‌عنوان عرصه‌ای برای انجام مسئولیت‌های الهی دیده شود. زن و مرد باید یکدیگر را تحمل کنند، حقوق هم را رعایت کنند و در مسیر دین و آخرت، همراه و پشتیبان یکدیگر باشند.
انصاریان با اشاره به اهمیت فراهم کردن زمینه ازدواج فرزندان گفت: پدر و مادرانی که توانایی مالی دارند، نباید بدون دلیل ازدواج فرزندان خود را به تأخیر بیندازند. آن‌ها می‌توانند با فراهم کردن بخشی از امکانات زندگی، از جمله کمک به تهیه مسکن، زمینه ازدواج فرزندانشان را فراهم کنند.
وی همچنین تربیت صحیح فرزندان را از وظایف مهم والدین دانست و گفت: انتخاب مدرسه مناسب، نظارت بر دوستان و رفتار فرزندان و آموزش نماز، روزه و تکالیف دینی از جمله مسئولیت‌هایی است که پدر و مادر باید به آن توجه داشته باشند.
این استاد حوزه با اشاره به خانواده امیرالمؤمنین علی(ع) اظهار کرد: حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، حضرت زینب(س) و حضرت ام‌کلثوم(س) نمونه‌هایی از برکات یک خانواده تربیت‌یافته در مکتب الهی هستند.
وی با اشاره به آیه هشتم سوره غافر افزود: در این آیه، فرشتگان از خداوند درخواست می‌کنند که مؤمنان را همراه پدران، همسران و فرزندان صالحشان وارد بهشت کند. این موضوع نشان‌دهنده جایگاه خانواده صالح در سعادت دنیوی و اخروی انسان است.
سیره امیرالمؤمنین(ع) در کشاورزی، انفاق و تربیت نسل صالح
انصاریان با نقل حکایتی درباره زندگی امیرالمؤمنین علی(ع) به نقش کار و تلاش در خدمت به مردم اشاره کرد و گفت: بر اساس این حکایت، مردی ایرانی به همراه همسر و فرزند خردسالش برای یافتن کار نزد امیرالمؤمنین(ع) رفت. حضرت پس از آگاهی از مهارت کشاورزی او، زمینه اشتغال و زندگی خانواده‌اش را فراهم کردند.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) محصولات زمین‌های کشاورزی خود را تنها برای مصرف شخصی استفاده نمی‌کردند، بلکه مازاد آن را برای کمک به نیازمندان اختصاص می‌دادند و درآمد شخصی خود را نیز به اندازه نیاز یک سال برداشت می‌کردند.
این استاد اخلاق ادامه داد: حضرت علاوه بر فراهم کردن شغل، برای آن مرد و خانواده‌اش محل سکونت نیز در نظر گرفتند و به این ترتیب، در کنار تأمین نیازهای مادی، زمینه تربیت و رشد فکری و معنوی آن خانواده را فراهم کردند.
وی با اشاره به نام ابی‌نیزری گفت: فرزند آن مرد ایرانی بعدها به جوانی ۲۵ ساله تبدیل شد و نامش در شمار شهدای کربلا قرار گرفت. این نمونه‌ای از تأثیر تربیت الهی در شکل‌گیری شخصیت انسان است.
تقوا؛ برترین سرمایه و راه رهایی از آلودگی‌های اخلاقی
استاد انصاریان با اشاره به آیات پانزدهم و شانزدهم سوره آل‌عمران گفت: خداوند پس از معرفی شش سرمایه دنیوی، از نعمت‌هایی برتر و ماندگارتر سخن می‌گوید که برای اهل تقوا در نظر گرفته شده‌اند؛ بهشت‌هایی که نهرها از زیر آن‌ها جاری است، همسران پاکیزه و رضوان الهی.
وی با اشاره به جایگاه تقوا در اخلاق اسلامی اظهار کرد: تقوا به معنای خودنگهداری است؛ یعنی انسان مراقب باشد ظاهر و باطنش به گناه آلوده نشود و اجازه ندهد آلودگی‌های اخلاقی و رفتاری در وجود او شکل بگیرد.
انصاریان حسد و بخل را از جمله آلودگی‌های خطرناک اخلاقی دانست و افزود: انسان حسود نمی‌تواند نعمت‌هایی را که خداوند به دیگران عطا کرده است، تحمل کند و آرزو دارد آن نعمت‌ها از آنان گرفته شود. حسادت در حقیقت به نارضایتی از تقسیم نعمت‌های الهی بازمی‌گردد.
وی ادامه داد: بخل نیز زمانی آشکار می‌شود که انسان با وجود برخورداری از دارایی، در مواردی که خداوند به پرداخت زکات، خمس، انفاق و صدقه فرمان داده است، از انجام مسئولیت خودداری کند. حرص، تکبر، غرور، خودبزرگ‌بینی و کینه نیز از دیگر صفاتی هستند که انسان باید با تقوا از آن‌ها دوری کند.
این استاد اخلاق با تأکید بر ضرورت مراقبت از اعضا و جوارح گفت: تقوا تنها به اعتقاد قلبی محدود نیست، بلکه انسان باید چشم خود را از نگاه حرام، گوش خود را از شنیدن حرام، زبان خود را از گفتار نادرست و شکم خود را از حرام‌خواری حفظ کند.
تقوا و گشایش مشکلات در پرتو وعده الهی
استاد انصاریان با اشاره به آیه دوم سوره طلاق، «وَمَن یَتَّقِ اللّهَ یَجعَل لَهُ مَخرَجاً» اظهار کرد: خداوند به کسانی که تقوای الهی پیشه می‌کنند، وعده داده است که راه خروج از مشکلات را برای آنان فراهم کند و آن‌ها را در بن‌بست رها نکند.
وی همچنین با اشاره به عبارت «وَاتَّقُوا اللّهَ وَیُعَلِّمُکُمُ اللّهُ» افزود: یکی دیگر از آثار تقوا، بهره‌مندی از دانشی است که خداوند به انسان عطا می‌کند. انسان باتقوا می‌تواند به فهم و آگاهی‌ای دست پیدا کند که فراتر از آموزش‌های معمول است.
انصاریان با نقل خاطره‌ای از دوران تحصیل علامه طباطبایی در نجف، به مشکلات مالی ایشان در جریان جنگ جهانی دوم اشاره کرد و گفت: با بسته شدن راه‌ها و نرسیدن هزینه زندگی از سوی خانواده، علامه مدتی با دشواری‌های مالی روبه‌رو شدند؛ اما پس از مدتی با رسیدن کمک مالی، توانستند بدهی‌های خود را پرداخت کنند و تحصیل را ادامه دهند.
وی در پایان تأکید کرد: انسان باید سرمایه‌هایی را که خداوند در اختیارش قرار داده است، در مسیر درست به کار بگیرد. خانواده، ثروت، علم، کار و دیگر نعمت‌های دنیوی، اگر با رعایت تقوا و انجام مسئولیت‌های الهی همراه شوند، می‌توانند به وسیله‌ای برای رشد معنوی، خدمت به مردم و رسیدن به سعادت آخرت تبدیل شوند.
نظر شما