به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از آنا، کتاب «بازارهای ایرانی» که به قلم حسین سلطانزاده و توسط انتشارات دفتر پژوهشهای فرهنگی در ایران منتشر شده است، توسط حدیث ترزیچ به زبان بوسنیایی برگردان شده است.
ویراستاری ادبی این اثر را منیر درکیچ استاد تمام گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سارایوو بر عهده داشته است.
انتشار کتاب «بازارهای ایرانی» از این منظر برای مخاطب بوسنیایی قابل توجه است که در بسیاری از شهرهای بالکان و بوسنی و هرزگوین، منطقه تاریخی و مرکزی شهر با عنوان «چارشیا» نامیده میشود.
واژه چارشیا که از واژه فارسی «چارسو» برگرفته شده، به معنی بازار، بازار بزرگ، یا مرکز خرید و فروش است و در زبانهای بالکان رایج بوده و از زبان ترکی وارد این زبانها شده است.
جالب توجه است که معماری بازارهای سنتی سرپوشیده همچون بازار «بزیستان» سارایوو به معماری بازار ایرانی بسیار شباهت دارد و لذا مردم بوسنی و هرزگوین با ساختار و کارکرد بازار سنتی شرقی کاملا مانوس هستند.
با توجه به انتشار این اثر توسط انتشارات مطرح بوک لاین، این کتاب در شبکه توزیع کتاب بوسنی و هرزگوین به صورت گسترده توزیع خواهد شد.
در مقدمه این کتاب آمده است: «بازار در گذشته مهمترین محور ارتباطی و فضای شهری در شهرهای ایران بهشمار میرفت؛ چراکه بازارهای اصلی و دائمی هر شهر معمولاً در امتداد مهمترین مسیر و هسته مرکزی شهر شکل میگرفتند؛ هستهای که از یکی از دروازههای شهر تا مرکز آن امتداد داشت. به بیان دیگر، در آغاز یک راه اصلی وجود داشت که در کنار آن فضاهای تجاری و گاه تولیدی پدید میآمد و بدینترتیب بازارها بهتدریج شکل میگرفتند. این روند تدریجی از آنرو بود که بیشتر شهرهای ایران از دل روستاها رشد یافتهاند و تنها شمار اندکی از شهرها بهصورت برنامهریزیشده بنیان نهاده و ساخته شدهاند.»
شایان ذکر است در این کتاب، تاریخچه، ویژگیهای اجتماعی، کارکردی و معماری بازار، شیوه اداره آن، چگونگی تأمین امنیت بازار و برخی مقررات مرتبط با آن، بهصورت ساده و موجز بررسی شده است. فصل نخست به جنبههای تاریخی و اجتماعی بازار میپردازد و فصل دوم به کارکردهای آن اختصاص دارد.
فصل سوم به تحلیل ویژگیهای شهری بازار میپردازد و فصل چهارم عناصر و فضاهای ارتباطی (راسته بازار، دالانِ سرپوشیده، ایوان، چهارسو بهعنوان میدان مرکزی، و جلوخان بهعنوان فضای پیشِ ورودی اصلی بازار) و نیز عناصر و فضاهای معماری بازار (حجره یا دکان، کاروانسرا بهعنوان محل اقامت، تیمچه یا کاروانسرای کوچک و قیصریه بهعنوان کاروانسرای بزرگ) را معرفی میکند. در فصل پنجم نیز ویژگیهای معماری بازار بهصورت فهرستوار بیان شده است.
243