به گزارش خبرآنلاین، مقصود فراستخواه، جامعهشناس، در گفتوگو با خبرآنلاین با اشاره به مفهوم «منزلت» و «معنا» در تحلیل وضعیت اجتماعی، معتقد است که جامعه امروز ایران با نوعی اختلال جدی در نظام منزلتها مواجه شده است؛ اختلالی که به جابهجایی ارزشها و بیتناسبی میان تلاش، عقلانیت و جایگاه اجتماعی انجامیده است.
به گفته فراستخواه، منزلت اجتماعی همزمان با معنا و عقلانیت تعریف میشود و این سه عنصر در کنار هم، بنیان ارزیابی اجتماعی افراد را شکل میدهند. اما زمانی که این پیوند از هم گسسته شود، جامعه دچار بحران میشود. او تأکید میکند که در شرایط کنونی، نظام منزلتها دچار اختلال شده است؛ بهگونهای که جایگاه اجتماعی افراد دیگر بر اساس کار، تولید، دانش و مسئولیتپذیری تعیین نمیشود.
این جامعهشناس توضیح میدهد که در چنین وضعیتی، ممکن است افرادی که نقش مؤثری در تولید، اندیشه یا فرهنگ ندارند، از امکانات گسترده و منابع فراوان برخوردار شوند، در حالی که گروههایی مانند روشنفکران، دانشگاهیان، نویسندگان و روزنامهنگاران از حداقلهای معیشتی نیز بیبهره میمانند.
فراستخواه با اشاره به وضعیت طبقات مولد جامعه میگوید: افرادی که روزانه ساعتهای طولانی کار میکنند، از صبح زود تا شب درگیر تولید هستند و نسبت به نقش خود در جامعه نوعی خودآگاهی دارند، در نهایت با دستاورد اقتصادی ناچیز و جایگاه اجتماعی تضعیفشده روبهرو میشوند. این در حالی است که برخی دیگر بدون مشارکت مؤثر در فرآیند تولید یا خلق ارزش اجتماعی، میتوانند به ثروت و امکانات گسترده دست پیدا کنند.
به اعتقاد او، تداوم چنین روندی به شکلگیری «بحران منزلت» در جامعه منجر میشود؛ بحرانی که نهتنها نابرابری اقتصادی، بلکه بیمعنایی، سرخوردگی اجتماعی و تضعیف عقلانیت جمعی را نیز در پی دارد. فراستخواه هشدار میدهد که وقتی میان تلاش، معنا و جایگاه اجتماعی رابطهای منطقی برقرار نباشد، اعتماد اجتماعی فرسوده شده و انگیزه برای کار مولد و اندیشهورزی کاهش مییابد.
متن کامل گفتوگو را اینجا بخوانید.
۲۳۳۲۳۳