به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یاری خداوند، حقی مسلم برای مؤمنان است. اما این یاری چگونه محقق میشود و چرا گاهی شاهد غلبه کفار بر مسلمانان هستیم؟ در این مصاحبه، با استناد به آیات قرآن و تفاسیر، چرایی این سنت الهی و شرط تحقق آن را بررسی شده است.
اشاره؛
در مسیر پرفراز و نشیب حیات، ایمان به یاری خداوند (نصرت الهی) همواره به مثابه ستون فقرات روحی و تکیهگاه اصلی جوامع مؤمن بوده است. قرآن کریم، این حقیقت بنیادین را در قالب وعدههایی محکم به مؤمنان گوشزد میکند، اما در عین حال، دامنه و مصادیق این نصرت را محدود به معجزات آشکار نمیسازد.
بنابر روایت حوزه، این مصاحبه با حجت الاسلام مرتضی فدایی عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه و کارشناس گروه علمی قران و حدیث تلاش دارد تا لایههای پنهان و آشکار نصرت الهی را، که در طول تاریخ اسلام و حتی در چالشهای معاصر جاری بوده است، کاوش کند.
حضرت آقا رهبر شهیدمان در زمان حیات خود بیش از هفتاد بار این آیه را تکرار کردند:
« ولینصرن الله من ینصره ان الله لقوی عزیز»
از خصوصیات و ویژگی های این آیه بفرمایید:
بسمالله الرحمن الرحیم؛ یاری و نصرت الهی در آیات قرآن از وعده های مسلم خداوند متعال و یکی از سنت های الهی برشمرده شده است به عنوان نمونه در آیه 47 سوره مبارک روم، از این سنت الهی به عنوان حق مؤمنان بر خداوند، یاد شده است:
«وَ کانَ حَقًّا عَلَیْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنِین»
و از جمله ویژگی های آیه 40 سوره مبارکه حج، وعده نصرت الهی می باشد که خداوند متعال می فرماید:
«وَ لَیَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ»
(سوره حج آیه 40)
در این آیه شریفه خداوند متعال در عبارت « لَیَنْصُرَنَّ» با آوردن نون تأکید ثقیله و لام، تأکید نموده که کسی که خدا را یاری کند البته خدا او را یاری میکند.
مسلم است که خداوند متعال بی نیاز از یاری دیگران است لذا در آیه شریه مقصود از یاری خدا، یاری دین خدا و یاری رسول او و مؤمنین است (تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، ج8، ص: 360) و خداوند متعال قوی و غالب و مستولی بر همه اشیاء است هر کس دین خدا را به هر شکلی که برای او امکان داشته باشد یاری کند مطابق این آیه شریفه حق تعالی به وعده خودش او را یاری خواهد نمود چنانچه مؤمنین صدر اسلام با آن قلّت عدد و فقر ظاهری بر اکثر بلاد عرب و عجم فاتح گردیدند و در آیه 133 آل عمران خداوند به مؤمنین وعده داده که:
« وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ»
روی این وعده می بایست مؤمنین به دین اسلام در هر زمانی بر اهل عالم علو و برتری داشته باشند اما چه شده که در دوران ما بعضی از ملل کفار، بر بلاد مسلمانان استیلاء پیدا نمودهاند معلوم می شود آن شرطی که در آیه نموده « إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» در اکثر اهل ملّت اسلامی مفقود است زیرا که فرموده شما علوّ و برتری دارید اگر مؤمن باشید چون ایمان و حقیقت اسلام در بسیاری از مؤمنین مرده و حیات ایمانی بدرود گفته عوض اینکه ما مسلمانها بر کفار علوّ و برتری داشته باشیم آنان بر ما سیادت و آقایی می نمایند و ما تحت فشار آنان می باشیم.
(تفسیر مخزن العرفان در علوم قرآن، ج8، ص: 360)
* در این ایه نصرت الهی به چه معناست؟
لازم است به مجموعهای از آیات قرآن کریم که به یاری خداوند پرداختهاند، مراجعه شود. مفهوم نصرت الهی مصادیق گوناگونی دارد که در این آیه به طور مستقیم به آن اشاره نشده، بلکه در آیات دیگری بیان گردیده است.
در تبیین «نصرت الهی» میتوان به آیات دیگری از قرآن کریم نیز توجه کرد؛ آیاتی که از گونههای مختلف یاری خداوند سخن میگویند.
نصرت از طریق ایجاد ترس در دل دشمنان
از جمله، مواردی مانند ایجاد «رعب و ترس در دل دشمنان» است که قرآن آن را یکی از نشانههای نصرت پروردگار برمیشمارد.
نصرت از طریق ایجاد آرامش و استقامت
همچنین، قرآن به «آرامشی» که خداوند در دلهای مؤمنان قرار میدهد اشاره میکند؛ آرامشی که سبب استقامت و تقویت روحیه در شرایط سخت میشود. مثلا در شرایط جنگی کنونی نیز میتوان این مصادیق را مشاهده کرد: ایجاد همبستگی و امید در میان مردم، افزایش روحیه و پایداری، و شکلگرفتن تصمیمها و باورهای درست در ذهن افراد؛ همه اینها جلوههایی از یاری خداوند به مؤمنان و حمایت از رزمندگان اسلام به شمار میآید.
نصرت از طریق هدایت و تدبیر
در تبیین مصادیق «نصرت الهی»، میتوان به نمونههای تاریخی و معاصر اشاره کرد. در جنگ احزاب، پیشنهاد راهبردی حفر خندق که توسط سلمان فارسی مطرح شد، نمونهای از هدایت الهی و یاری خداوند از طریق اندیشه و تدبیر یک فرد بود.
نصرت از طریق فرشتگان و یاران خاص
در دوران معاصر نیز، پیشرفتهای شگرف در حوزه صنایع دفاعی و موشکی، که با الهام از اندیشههای شهید حسن طهرانی مقدم و پیگیری متخصصان برجستهای چون شهید حسن طهرانی مقدم و امیرعلی حاجیزاده شکل گرفته است، جلوهای از نصرت الهی در توانمندسازی نیروهای جبهه حق تلقی میشود.
قرآن کریم همچنین به یاری خداوند از طریق فرشتگان اشاره دارد، همانگونه که در جنگ بدر رخ داد. گاهی نیز نصرت الهی در قالب حمایت یک فرد از فرد دیگر متجلی میشود؛ مانند نقش محوری امیرالمؤمنین علی (ع) در مقام ناصر و پشتیبان پیامبر اکرم (ص). این یاریهای معنوی و مادی، همواره پشتوانه مؤمنان در مسیر تحقق اهداف الهی بوده است.
نصرت از طریق رهبری جامعه
در حقیقت، هدایت الهی به سوی رهبرانی چون رهبر شهیدمان حضرت آیتالله خامنهای نیز جلوهای از نصرت خداوند است که به جامعه مؤمنان ارزانی شده است. این یاریهای پروردگار در طول تاریخ و در مواجهه با چالشهای گوناگون، برای پیامبران و مؤمنان مصداق یافته است.
نمونههای تاریخی و قرآنی نصرت الهی
به عنوان مثال، در سوره یونس، آیه ۷۳، به نصرت و یاری حضرت موسی (ع) اشاره شده است. در سوره انبیاء، آیه ۶۹، خداوند آتش نمرود را بر حضرت ابراهیم (ع) «سرد و سلامت» گردانید («قُلْنَا یَا نَارُ کُونِی بَرْدًا وَسَلَامًا عَلَیٰ إِبْرَاهِیمَ»). این نمونهای برجسته از یاری خداوند است که آتش سوزان را برای پیامبرش بیگزند ساخت.
همچنین، نصرت الهی در مورد حضرت لوط (ع) در سوره صافات، آیه ۱۳۴، و در مورد حضرت شعیب (ع) در سوره هود، آیه ۹۴، مورد اشاره قرار گرفته است. این آیات و موارد متعدد دیگر، گواه آن هستند که خداوند همواره مؤمنان و پیامبرانش را در مسیر رسالتشان یاری نموده و آنان را از گزند دشمنان محفوظ داشته است.
حضرت هود (ع)، حضرت یونس (ع)، حضرت موسی (ع) و حضرت عیسی (ع) در سورههای متعددی مورد اشاره قرار گرفتهاند. همچنین، یاری مؤمنان (نصرت المؤمنین) و آیاتی مانند «وَلَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» (آل عمران، آیه ۱۲۳) نشاندهنده نصرت الهی در موارد مختلف است. آیات زیادی در قرآن کریم وجود دارد که به این موضوع اشاره دارند.