تاریخ انتشار: ۹ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۲:۳۰

در همان اوایل دوران خدمت در دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت و خود به مدت پنج سال مدیریت آن را برعهده داشت. پرویز ناتل خانلری در شهریور ۱۳۶۹، پس از یک دوره بیماری طولانی، در ۷۷ سالگی در تهران درگذشت.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، «آشنایی با تاریخ ایران» حاصل کوشش‌های پرویز ناتل خانلری (۱۳۶۹-۱۲۹۲)، ادیب برجسته و نامور، در دهه ۱۳۴۰ برای شناساندن تاریخ ایران به جوانان و نوجوانان است. این کتاب شرحی کلی از وقایع مهم تاریخی، از دوران غارنشینی تا برافتادن خاندان قاجار، ارائه می‌کند. منزلت نویسنده و قدمت کتاب آن را برای گروه وسیعی از خوانندگان امروزی مفید و جذاب می‌کند.

ناتل خانلری این کتاب را با نگاهی آموزشی و روشن برای آشنایی نسل نوجوان و جوان با تاریخ ایران تدوین کرد. نویسنده در این اثر کوشیده است تصویری کلی و منسجم از سیر تاریخ ایران ارائه دهد و رویدادهای شاخص را به زبانی ساده و قابل‌فهم بازگو کند، بی‌آن‌که وارد جزئیات پیچیده و تخصصی شود. دامنه مطالب کتاب از دوران آغازین زندگی انسان و دوره غارنشینی شروع می‌شود و تا فروپاشی سلسله قاجار ادامه می‌یابد.

چاپ نخست این اثر در سال ۱۳۳۹ منتشر شد و اعتبار علمی خانلری، در کنار گذر زمان و ماندگاری متن، باعث شده این کتاب همچنان برای خوانندگان امروز، به‌ویژه کسانی که به دنبال یک تصویر کلی از تاریخ ایران هستند، اثری خواندنی و قابل استفاده باشد.

این کتاب بیش از آن‌که یک متن پژوهشی دانشگاهی باشد، به‌ عنوان نقطه آغاز سنجیده‌ای برای ورود به تاریخ ایران شناخته می‌شود و می‌تواند زمینه علاقه‌مندی خواننده را برای مطالعه آثار مفصل‌تر فراهم کند؛ شیوه روایت منظم، نگاه آموزشی و توجه به پیوستگی رویدادها نیز جایگاه آن را در میان کتاب‌های مقدماتی تاریخ ایران تثبیت کرده است.

پرویز ناتل خانلری (زاده اسفند ۱۲۹۲ در تهران - ۱ شهریور ۱۳۶۹ در تهران) از اهالی ناتل نور مازندران، ادیب، سیاست‌مدار، مترجم، زبان‌شناس، نویسنده و شاعر معاصر ایرانی است. خانلری در اسفندماه ۱۲۹۲ در تهران زاده شد. خانواده پدر و مادر او هر دو مازندرانی بودند و در حکومت قاجار شغل دیوانی داشتند. کلمه «ناتل» (نام قدیمی شهری در مازندران) به پیشنهاد نیما یوشیج (نوه خاله مادرش) بر نام خانوادگی او افزوده شد و باآنکه خود همیشه آن را به کار می‌برد، در شناسنامه او نبود.

پرویز ناتل خانلری تحصیلات ابتدایی را در مدرسه سن لویی، مدرسه آمریکایی تهران و مدرسه ثروت تهران گذراند. درس‌های دوره اول دبیرستان را به طور متفرقه امتحان داد، و هنگام ورود به دارالفنون برای دوره دوم متوسطه، به تشویق بدیع‌الزمان فروزانفر، که آن زمان معلم دارالفنون بود، رشته ادبی را انتخاب کرد. سپس وارد دانشسرای عالی شد و در سال ۱۳۱۴ ه‍. ش دانشنامه لیسانس زبان و ادبیات فارسی را از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران دریافت کرد. پس از گذراندن دوره آموزشی خدمت نظام وظیفه، از سال ۱۳۱۵ به خدمت وزارت فرهنگ درآمد و مدتی دبیر دبیرستان‌های رشت بود. سپس، ضمن تدریس در دبیرستان‌ها، دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی را گذراند. در سال ۱۳۲۲ خانلری جزو اولین گروه دریافت‌کنندگان دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود.

موضوع پایان‌نامه دکتری او «تحول غزل در شعر فارسی» بود که به راهنمایی ملک‌الشعرا بهار به انجام رساند و بعدا با عنوان «تحقیق انتقادی در عروض و قافیه و چگونگی تحول اوزان غزل فارسی» به چاپ رسید. پس از پایان خدمت وظیفه، دوران خدمت در دانشگاه تهران را آغاز کرد. خانلری کرسی «تاریخ زبان فارسی» را در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران ایجاد کرد و تا سال ۱۳۵۷، خود متصدی تدریس آن بود. از دانشجویان و شاگردان موفق او می‌توان به دکتر قدمعلی سرامی اشاره کرد. در همان اوایل دوران خدمت در دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت و خود به مدت پنج سال مدیریت آن را برعهده داشت. پرویز ناتل خانلری در شهریور ۱۳۶۹، پس از یک دوره بیماری طولانی، در ۷۷ سالگی در تهران درگذشت. وی در بهشت زهرای تهران قطعه ۷۳، ردیف ۳۰، شماره ۶۶ به خاک سپرده شده است.

کتاب «آشنایی با تاریخ ایران» نوشته پرویز ناتل خانلری در ۲۶۴ صفحه و با قیمت یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از سوی انتشارات فرهنگ نشر نو منتشر شد.

منبع: ایبنا