تاریخ ایران

امیرعباس هویدا با چه استدلالی معتقد بود باید بحرین را بدهیم برود؟ / چهار نماینده مجلس به دولت هویدا اعتراض کردند

دیپلماسیبحرین در روزگار باستان و در زمان فرمانروایی هخامنشیان تا ساسانیان جزئی از خاک ایران بود. ایران در خلیج فارس نیروی دریایی مقتدری داشت که هم امنیت را در این منطقه برقرار می‌کرد و هم مناطق مختلف ساحلی و جزایر خلیج فارس از جمله بحرین را در سیطره داشت. اعراب این منطقه مانند سایر ساکنان خلیج فارس تابع و باج‌گذار شاهان ایران بودند.

طبقات فرودست در جنبش مشروطه چه نقشی داشتند؟/ تاریخ «فراموش‌شدگان»

اخبار دینفرودستان با تبدیل «درد نان» به «مطالبه‌ نظم»، بستری را فراهم کردند که نخبگان سیاسی توانستند بر روی آن، بنای مشروطیت را پایه‌گذاری کنند.

فرصت تمدنی صفویه و شکل‌گیری منظومه فکری و نهادی تشیع

اخبار دینتمدن‌سازی شیعی در دوره صفویه صرفاً یک محصول تصادفی قدرت سیاسی نبود، بلکه حاصل هم‌افزایی میان دولت، نخبگان علمی و نهادهای حوزوی بود؛ هم‌افزایی‌ای که به تشیع امکان داد ضمن حفظ هویت خود، در برابر دشمنان و رقبای تاریخی‌اش مصون‌تر و منسجم‌تر ظاهر شود.

حماسه جاوید مقاومت ملی ایرانیان و پرچمداری رئیسعلی در پاسداری از وطن

اخبار دینبا آغاز جنگ جهانی اول، علیرغم اعلام بی‌طرفی ایران، دولت انگلیس با نقض آشکار تمامیت ارضی کشورمان، نیروهای خود را در بوشهر پیاده کرد در این لحظه رئیسعلی دلواری با تکیه بر فتوای مراجع قیام کرد.

ایران باستان؛ امپراتوری‌ای که جهان مدرن را ساخت

اخبار دینمقاله «چگونه ایران باستان جهان مدرن را شکل داد» در (rts) شبکه ملی صربستان با هماهنگی رایزنی فرهنگی کشورمان منتشر شد.

سیاه‌پوشانِ قدرتِ خفیه؛ بازخوانی نقش فروغی در گذار به استبداد پهلوی

اخبار دینفروغی؛ معمار فراماسونِ«استبداد منور»که با تلفیق روشنفکری سیاست‌ورزی پنهان، جاده‌صاف‌کن سلطه پهلوی در ایران شد.

اسلام عامل عقب‌ماندگی‌ نیست، بلکه عنصر هماهنگ با استعداد فرهنگی‌ست

اخبار دین«خدمات متقابل اسلام و ایران» نوشته مرتضی مطهری، با هدف بررسی رابطه تاریخی و فرهنگی ایران و اسلام نگاشته شده و نشان می‌دهد این رابطه‌، رابطه‌ای هم افزا، دوطرفه و تمدن‌ساز بوده است.

چرا پاسارگاد برای آمریکا خطرناک تر از هر سلاح دیگر است؟

اخبار اندیشهدشمنان ترجیح می‌دهند با رقیبی مواجه باشند که تنها به یک «ایده» مسلح است؛ چرا که ایده را می‌توان با تبلیغات یا ایده‌ای دیگر به چالش کشید. ولی تقابل با ملتی که به جغرافیا و تاریخ خود تکیه کرده، فرو رفتن در باتلاقی است که هیچ قدرت نظامی‌ قادر به برونرفت پیروزمندانه از آن نیست. کوتاه آن‌ که پاسارگاد نه یک بنای باستانی، که «نقطه پرگار» اتحاد ملی در برابر بیگانه است.

نگاهی به کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت»؛

دیدی نو از پیامبری کهن

اخبار دینکتاب «زندگی و اندیشه زرتشت» مجموعه‌ای ارزشمند از مقالات و جستارهای برجسته‌ترین پژوهشگران، ایران‌شناسان و فرهنگ‌دوستان است که با نگاهی ژرف‌کاوانه زوایای گوناگون زندگی و شخصیت زرتشت اسپنتمان و نیز باورها و کیش او را از زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی تا تحولات تاریخی، واکاوی کرده‌اند.

اروپاییان از فرهنگ غذایی ایرانی الهام گرفته‌اند

اخبار دینجالب است بدانید که عادت روزمره خوردن سه وعده صبحانه، ناهار و شام، برخلاف تصور عموم، ریشه در تاریخ کهن بشر ندارد، بلکه ابداع مسلمانان در سرزمین‌های شرقی و آندلس بوده است.

شیخ بهایی میان عقلانیت اداری،شریعت مذهبی و هویت ایرانی آشتی برقرار کرد

اخبار دیندر دورانی که ایران پس از قرن‌ها تشتت، تحت پرچم صفویه به یک وحدت ملی و مذهبی دست می‌یافت، شیخ بهایی به عنوان نقطه اتکای معنوی این حکومت مقتدر، نقشی ایفا کرد که فراتر از یک عالم دینی ساده بود.

مُهری از خزانه تخت جمشید که از خلیج‌فارس می‌گوید

تاریخ ایرانموزه ملی ایران تصویری از مُهر ویژه‌ای از خزانه تخت‌جمشید منتشر کرد.

لئوناردو داوینچیِ هرات

اخبار دینبه دلیل عدم مطالعۀ تاریخ و دور افتادن از مقولۀ فرهنگ، بسیاری از شخصیت های مؤثر علمی روزگاران پیشین برای مردم ما پوشیده و ناشناخته هستند.

از سندباد تا جنگ‌های مدرن؛ سفری حیرت‌انگیز در تاریخ خلیج‌فارس

تاریخ ایراندر دو ساعت و نیم گفت‌وگو طی دو روز توافقی منعقد شد که طبق آن آمریکا پذیرفت که شمار مشاوران نظامی در ایران را بیفزاید و برای شاه دستیابی به برخی از پیشرفته‌ترین تسلیحات نظامی غیرهسته‌ای آمریکا را ممکن سازد، شاه نیز در مقابل نقش محوری در پشتیبانی از منافع آمریکا در منطقه خلیج‌فارس را پذیرفت. همه این پیمان‌ها در بیان صریح و شگفت‌آور نیکسون در پایان جلسه خلاصه شد؛ هنگامی که وی از ورای میز به شاه نگاه کرد و به‌سادگی گفت: «از من حمایت کنید.»

توصیف مارکوپولو از جزیره هرمز

تاریخ ایرانایرانیان اسب‌هایی بسیار گران‌بها دارند و هر کدام از آن‌ها را به‌تنهایی با بهایی گران‌بها، خریداری می‌کنند چراکه بسیار بزرگ و تندرو هستند و خیلی عالی یورتمه می‌روند. فروشندگان اسب‌های‌شان را به کیش و هرمز می‌برند که از شهرهای ساحل دریای هند هستند و در آن‌جا با بازرگانانی ملاقات می‌کنند که اسب‌ها را به هند می‌برند تا به‌ فروش رسانند.

سرنوشت تنیده تمدن‌های باستانی با خلیج‌فارس

تاریخ ایرانتاریخ خلیج‌فارس چکیده‌ای از تحولات بزرگ منطقه و روایتی از تعامل تمدن‌ها و رقابت قدرت‌هاست؛ مسیری تاریخی که همچنان بر سرنوشت این حوزه اثرگذار است.

وصیتی عاشقانه برای ایران؛ ندوشن درآمد کتاب‌هایش را وقف فردوسی کرد

تاریخ ایرانایران گذشته از آب و خاک، یک خزانه یادگار است و این یادگارها هستند که ما را پایبند می‌کنند و انسان به یاد زنده است. اگر این یاد از او گرفته شود، زندگی جوهره خود را از دست می‌دهد یاد را از شخص بربایید درونش یک دنیای برهوت می‌شود.

گنبد سرخ؛ شاهکاری ارغوانی از معماری میانه اسلامی در بخش شمیل بندرعباس

اخبار دیندر فاصله ۶۰ کیلومتری بندرعباس به سمت میناب، در محدوده ورودی بخش شمیل، گنبد سرخ با آجرهای ارغوانی خود همچنان ایستاده است؛ بنایی مرموز و مقاوم از سده‌های میانه دوران اسلامی که سبک چهارطاقی پیش از اسلام را در خود زنده نگه داشته و با مرمت اخیر، به نمادی از صیانت میراث فرهنگی و فرصت تازه‌ای برای گردشگری هرمزگان تبدیل شده است.

روایت ایران در عصر گذار

اخبار دینتحلیلگران از شکل‌گیری «دستگاه تفکر ملی»، بازگشت هویت جمعی و اهمیت روایت صادقانه از تجربه تاریخی سخن گفتند.

درباره زرتشت، دهقان‌زاده‌ای از شمال غرب ایران

تاریخ ایرانتحلیل خط‌شناسی الفبای اوستایی نشان می‌دهد که این خط در زمان ساسانیان اختراع شده است

سقوط اصفهان به روایت راهبی که شاهد ماجرا بود

تاریخ ایرانیوداش تادوش کروسینسکی یکی از مبلغان فرقه یسوعی بوده که در دوره صفویه برای تبلیغ آئین خود به اصفهان فرستاده شد تا ضمن تبلیغ یسوعیت در پایتخت ایران، گزارش‌هایی از محل خدمت خود نیز برای رئیس فرقه که در پاریس مستقر بود ارسال کند. از آن‌جا که گزارش حمله افغان‌ها و سقوط تخت و تاج ایران نیز در مجموعه دست‌نوشته‌های ارسالی کروسینسکی به مقر یسوعیان در سال ۱۷۲۲ میلادی بود، به‌زودی این دست‌نوشته‌ها اهمیت مضاعفی پیدا می‌کند.

به مناسبت بازآرایی و بازنشر سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی

چرا طباطبایی سقوط اصفهان را کلید فهم انحطاط ایران می‌داند؟/ گزارش راهب لهستانی از اصفهان و استانبول تا پاریس و تهران

اخبار اندیشهجواد طباطبایی درباره دیدگاه رساله «سقوط اصفهان به روایت کروسینسکی» می‌نویسد: «با مقایسه میان آنچه در این رساله از آن دو راهب می‌آورم و نوشته‌های تاریخی ایران که در آنها گزارشی از سقوط اصفهان آمده است، می‌توان به خوبی دریافت که در آغاز سده هجدهم چه شکافی میان دریافت‌های اهل نظر کشورهای اروپایی و ایران ایجاد شده بود و حتی راهبان مسیحی تا چه پایه با اندیشه جدیدی که با نوزایش تکوین پیدا کرده بود آشنایی به هم رسانده بودند.»

از ایران باستان تا عصر فناوری؛ هویت ایرانی چگونه دوام آورده است؟

تاریخ ایرانایرانیان از یک سو ملتی هستند با میراثی بسیار غنی و از سوی دیگر در مرحله‌ای سرنوشت‌ساز از تاریخ خود قرار دارند. کوشش آن‌ها در دو دهه گذشته در دموکراسی‌سازی و گسترش مشارکت عمومی دلالت بر این دارد که می‌خواهند سرنوشت خود را به دست بگیرند و در جهان امروز ایفای نقش کنند. راست این است که برای بازیگری در روند تمدن‌سازی، نخست باید نسبت به این میراث غنی آگاهی داشت و آن هم به دست نمی‌آید، مگر به این پرسش که «ایرانی کیست؟»

پس از سقوط الموت چه بر سر اسماعیلیان آمد؟

تاریخ ایراناین نکته در این دوره اهمیت بسیاری دارد که در دوران پس از سقوط الموت بر نزاریان ایران چه گذشته و نزاریان ایران پس از تهاجمات مغولان، چگونه خود را باز یافتند و به بازسازی خویش پرداختند، و سرانجام دوباره در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی به یکی از معتبرترین جمعیت‌های اسلامی، در ابعاد اجتماعی و اقتصادی به‌ویژه در سرزمین هند مبدل شدند.

به عنوان یک باستان‌شناس هیچ نشانه‌ای نیافته‌ام که ملت ایران در برابر یورش‌ها زانو زده باشد

تاریخ ایرانهمان‌جا با خود گفتم: وقتی اسکندر شعله بر این دژ سترگ پارسی انداخت، آیا گمان می‌کرد این سرزمین از نو برنمی‌خیزد؟ شاید او آتش زد، اما تنها چیزهایی سوخت که می‌توانستند بسوزند. روح ایران، مهندسی آن، دربار اندیشه‌گرانش، زبانش، حافظه‌اش، همه ماندند. پرسپولیس هنوز ایستاده