رئیس پژوهشکده ابنیه بافت‌های تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی بر ضرورت حفظ اصالت و یکپارچگی آثار تاریخی آسیب دیده از جریان جنگ ۴۰ روزه تاکید کرد و گفت: گستردگی شعاع تخریب در بافت تاریخی اصفهان را شاهد هستیم.

به گزارش خبرآنلاین از اصفهان، علیرضا انیسی امروز چهارشنبه، در نشست تخصصی «میراث‌فرهنگی اصفهان در دوران جنگ تحمیلی» که به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی در عمارت پیشه و هنر اصفهان برگزار شد، اظهار کرد:  دو موضوع مهمی که همواره در ادبیات علمی قرن بیستم و بیست و یکم، مورد توجه بوده است، «میراث فرهنگی و توسعه پایدار» و «مدیریت بحران » است.

وی با بیان اینکه در کشور ما مدیریت بحران در حوزه میراث فرهنگی کمتر مورد توجه بوده است، افزود: این در حالی است که در ایران بحرانهای مختلفی شاهد بوده ایم که میراث فرهنگی از خسارتهای آن بی نصیب نمانده است که از آن جمله می توان به آسیبهای جدی ناشی از زلزله، فرونشست و و جنگ اشاره کرد .

رئیس پژوهشکده ابنیه و بافت‌های تاریخی پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید کرد: در اغلب مواقع، در زمان رخ دادن این وقایع، آمادگی لازم برای مقابله با بحران وجود نداشته و شاهد اولویت‌بندی نامناسب در حوزه مدیریت بحران میراث فرهنگی و بوده ایم ضمن اینکه به ابعاد مختلف مدیرت بحران در این عرصه نیز کمتر پرداخته شده است.

وی با بیان اینکه در دفاع مقدس سوم، برخی آثار تاریخی به صورت مستقیم هدف قرار گرفته‌اند، گفت: خسارت‌های وارده به آثار تاریخی  به سه دسته سطحی، میانه و شدید تقسیم می شود.

انیسی با بیان اینکه در حوزه آثار تاریخی نیز باید به قاعده کلی در زمان مدیریت بحران یعنی بکارگیری تجارب ناشی از اشتباهات گذشته توجه داشته باشیم، گفت: در این راستا یقینا نیروی انسانی متخصص از از ارکان اصلی است.

وی با بیان اینکه ابتکار عمل و نوآوری در مرمت برای تبدیل نقاط ضعف به قوت ضرورت دارد، بیان کرد: لازم است با درس گرفتن از آسیب آثار تاریخی در این جنگ، نقاط ضعف خود را در حوزه مرمت برطرف کنیم.

بودجه و اعتبار تخصیص یافته برای مرمت آثار تاریخی ناکافی است

وی با اشاره به اینکه بودجه و اعتبار تخصیص یافته به آثار تاریخی  ناکافی بوده است و موارد تخصیصی، صرفاً پاسخگوی امور روزمره و حداقلی است، گفت: حفظ اصالت و یکپارچگی آثار تاریخی در جریان مرمت‌های پس از جنگ تاکید کرد و گفت: وظیفه ما مرمت است، نه نوسازی. نباید به سمت نوسازی آثار رفت، بلکه باید به مرمت اصیل آن‌ها پرداخت.

در ادامه محمد مهدی کلانتری دبیر پویش ملی نجات بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی ایران اظهار کرد: برخی اظهارنظرهای رسمی دشمن آمریکایی صهیونیستی این موضوع را تأیید می‌کند که نگاه به ایران، صرفاً محدود به وضعیت سیاسی کنونی نیست بلکه ریشه در نگاه تاریخی به این سرزمین دارد.

وی با بیان اینکه  همگرایی و همدلی میان اقشار مختلف بر محور دفاع از ایران و هویت ملی استوار است و باید از این ظرفیت برای عبور از شرایط کنونی استفاده کنیم ، افزود: تجربه‌های تاریخی نشان می‌دهد که میراث فرهنگی همواره در معرض تهدید بوده اما آنچه اهمیت دارد، میزان توجه و تلاش برای حفاظت از این سرمایه‌های ارزشمند در بزنگاه‌های حساس است.

خسارات گسترده به میراث فرهنگی اصفهان در جریان حملات هوایی دشمن

دبیر پویش نجات بناها و محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی ایران با اشاره به وارد آمدن خسارات گسترده به میراث فرهنگی اصفهان در جریان حملات هوایی گفت: در جریان این حملات، ۲۸ اثر تاریخی در استان اصفهان دچار آسیب شده‌اند که در این میان، ۲ اثر ثبت جهانی نیز به‌طور مستقیم خسارت دیده‌اند و این موضوع نشان‌دهنده شدت و گستردگی تخریب‌هاست.

کلانتری افزود: میدان نقش جهان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار ثبت جهانی ایران و کاخ موزه زیبای چهل‌ستون  از گزند این بمباران‌ها در امان نماند.

خسارت به مسجد جامع عباسی و ریزش کاشی ها

وی گفت: در تاریخ ۱۶ اسفندماه و بر اثر اصابت در محدوده خیابان پاسداران، به دلیل نزدیکی به میدان نقش جهان، مسجد جامع عباسی نیز دچار آسیب‌هایی شد و در برخی نقاط، کاشی‌کاری‌های ارزشمند این بنا دچار ریزش و جداشدگی شده‌اند به‌گونه‌ای که احتمال ریزش بیشتر نیز وجود دارد.

وی افزود: در ۱۸ اسفندماه نیز با اصابت به ساختمان استانداری اصفهان که در حریم درجه یک آثار تاریخی قرار دارد، مجموعه‌ای از بناهای ارزشمند دولتخانه صفوی آسیب جدی دیدند.

دبیر پویش ملی نجات بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی ایران  تاکید کرد: در این حادثه، تالار اشرف، عمارت رکیب‌خانه (موزه هنرهای تزئینی)، عمارت جبه‌خانه (موزه هنرهای معاصر)، تالار تیموری و حتی بخش‌هایی از مجموعه چهل‌ستون دچار خسارت شدند و عمارت سعدی با قدمتی حدود یک قرن که در فهرست آثار ملی قرار دارد نیز از این آسیب‌ها بی‌نصیب نمانده است.