خبرآنلاین اصفهان؛ فاطمه کازرونی: سالهای سال است، سال که نو می شود و جهانگردان که به اصفهان سفر می کنند، همپای آنها به بازدید از یک دنیا تمدن و فرهنگ در گوشه گوشه نصف جهان قدم می گذاشتیم و قلم از نگارش و به تصویر کشیدن جاذبه های دیدنی و تکرار نشدنی اصفهان هر بار جان تازه می گرفت اما اکنون دو ماه است که گویی این قلم جان ندارد تا بنویسد از زخمهای مکرری که بر جان و تن اصفهان رفته است.
می خواهم بازهم بنویسم از چهلستون، مسجد جامع شاه عباسی، از تالار تیموری و اشرف اما دریغا که باید به جای جلوه های دیدنی و شگفت انگیز تاریخی از بناهایی که برق زیبایی اش، تا سالها همواره سرمه ذهن و روح گردشگران بوده است از دردهای عمیق تنِ فرزندان و میراث تاریخی این سرزمین بنویسم.
حمله میراث ناپاک اپستینی به فرهنگ و میراث هزاران ساله ایران کهن
زخمهای تن چهلستون ایران ما، نشان از دشمنی دارد که هیچ اصول و قاعده ای سرش نمی شود، کودکان را قربانی می کند و به سپر آبی محدوده میراث فرهنگی بی توجه است، دشمنی که کشورش از نظر وسعت، امکانات طبیعی و اقتصادی و به ویژه تاریخ و فرهنگ آنقدر کوچک است که به ناچار، زبونی و ناپاکی میراث اپستینی اش را با حمله به مردم وکودکان بی پناه و میراث هزاران ساله ایران کهن و پهناور پنهان کند.
گامها بی قرارند و زمانی که بالاخره پس از تردیدهای بسیار، در سال جدید قدم به خیابان استانداری می گذاریم باورمان نمی شود اینجا چهلستون نصف جهان باشد، کنارش موزه تاریخ معاصر و تزئینی و سمت دیگرش تالار تیموری و اشرف نیز همگی به شدت یا کمی کمتر آسیب دیده اند.
هنوز یک ماه نگذشته است از روزی که دشمن بی توجه به تمام اصول حفاظتی میراثِ تاریخی دنیا، تاریخ کهن اصفهان ما را مورد حمله قرار داد، بهانه هایشان همچون همیشه است، بهانه هایی که نیاز به بازگو کردن ندارد چون حتی ذهن کوچک اما هوشمندانه کودکانِ دنیا نیز برای آن ارزشی قائل نیست!
برای بازدید که می رویم، شیشه های رنگی و معرق های زیبای بخش های مختلف این بناهای تاریخی بر زمین ریخته است و نقاشی های دیواری چهلستون نیز پوسته شده و ترک خورده است؛ ستونهای چوبی ایوان چهلستون آسیب جدی دیده، سقف ایوان چهلستون و مقرنسهای ورودی تالار اصلی از دیگر بخشهای آسیب دیده هستند؛ خسارات گسترده تالار اشرف و تیموری حتی بر زبانم نمی نشیند، کاشی های ریخته مسجد جامع شاه عباسی که تازه از داربستهای مرمت رها شده بود و حتی مسجد شیخ لطف الله نیز آسیبهایی دیده است!
بر دل زخمدیده از جنگ ۴۰ روزه ما، زخمی تازه نشسته است از میراثی که همواره به آن افتخار می کردیم اما اکنون....
یونسکو ساکت؛ مردم حلقه حفاظت از میراث اصفهان را ساز کردند!
در جایی که یونسکو دست در دست دشمن متجاوز سکوت کرده است، مردم نصف جهان تاکنون چندین بار حلقه حفاظتی از میراث اصفهان را تشکیل داده اند، مرمت این بناها زمان بر است اما مهم تر از همه اینها احتمال گستردگی خسارتها با گذر زمان است.
در این ارتباط مصطفی هادیپور، مدیر پایگاه جهانی کاخ موزه چهلستون اظهار می کند که بخشهایی از آینهکاری تالار آینهخانه چهلستون پس از آسیبهای اولیه ناشی از حمله دشمن، در حال ریزش تدریجی است.
وی می افزاید: ترکهای طولی به شکل نگرانکنندهای روی سطوح چوبی و تزیینی ظاهر شده و این ترکها برخلاف ترکهای سطحی معمول، عمق و جهتگیریهای معنیداری دارند که از احتمال تنشهای شدید در سازه حکایت میکند.
مدیر پایگاه جهانی کاخ موزه چهلستون تاکید می کند: بخش قابل توجهی از ستونها در قسمت زیر سرستون دچار انحراف شده و ستونهای دوم و سوم از سمت خیابان سپه بیشترین آسیب را دیدهاند. این انحرافها میتوانند نشانهای از ضعف در بستر نشیمنگاه ستونها یا تغییر در تعادل سازهای باشند؛ مسألهای که در معماری چوبی صفوی میتواند پیامدهای بسیار جدی در پی داشته باشد.
و اما مهرداد حجازی رییس شبکه بین دانشگاهی یونسکو، نیز در این ارتباط بیان می کند: بررسیهای اولیه نشان میدهد که در بناهای تاریخی خسارتهای ناشی از حملات و انفجارها به تزیینات، بیشتر از صدمات به سازه یا ساختار آنها است.
وی با بیان اینکه در بخش تزیینات از نوع کاشی، چوب، شیشه و آینه میزان خسارات متفاوت است، گفت: در هر صورت یک برآورد کلی ممکن نیست ولی حجم خسارات وارد شده چشمگیر به نظر میرسد.
لزوم مستندسازی و طراحی طرحهای مرمتی برای بناهای تاریخی آسیب دیده اصفهان
رییس شبکه بین دانشگاهی یونسکو در ارتباط با مرمت بناهای تاریخی بر لزوم مستندسازی و طراحی طرحهای مرمتی تاکید کرد و گفت: در یک برنامه ریزی میان مدت و بلندمدت متخصصان امر قادر خواهند بود که در ابتدای امر اطلاعات کلی و مستندسازی های لازم را انجام بدهند و بعد طرحهای مرمتی را طراحی و اجرا کنند که من فکر میکنم در یک برنامه پنج ساله بتوانیم این اقدامات را انجام بدهیم.
با خودم می اندیشم بعد از زاینده رود و میراثی که حاصل تمدن ۱۴ هزار ساله نصف جهان است، چه امیدی به ماندن در شهر زیبایمان داریم، شهری که مردمش حماسی ترین مردم دنیا هستند، در دفاع مقدس به یاری مردم خوزستان شتافتند و بیشترین شهید را داشتند، در جنگ ۱۲ روزه به نوعی دیگر حامی کشور شدند و در دفاع مقدس سوم؛ همپا با تهران زیر آتش و گلوله بودند و حتی میراث تاریخی شان نیز از جنگ در امان نمانده است.
میراث معنوی غیرت و جوشش خون برای دفاع از میهن
و چه سخت است اکنون از میراث دارانِ قطعه ای در گلستان شهدای اصفهان بنویسم که تعداد شهدایش در جنگ ۱۲ روزه، مردمم را شوکه کرد و اکنون زمین غربی و قبرهای خالی اش که با اتمام دفاع مقدس دوم با سیمان پر شده بود، دیگر جای خالی ندارد؛ شهدایی که از آسمان برای چند روزی در این دنیای فانی، مهمان زمین شدند برای دفاع از ناموس این کشور و فروردین ماه امسال در جوار شهدای دفاع مقدس آرام گرفتند؛ در زمینی مقدس و تاریخی که به لسان الارض شهرت دارد، سرزمینی که پس از «وادی السلام نجف» مقدس ترین است و اتفاقا یکی از پیامبران الهی از بنی اسرائیل در آن مدفون شده است.
ایستادگی و پایداری تمام نشدنی این مردم نشان می دهد که ایمان، غیرت، جوشش خون برای دفاع از میهن و فرهنگ دیدنی مردم شهرم، بخشی از میراث ناملموس و معنوی کشور متمدن و تاریخی ایران است که بالاتر از هر ارزشی ایستاده تا باز نصف جهان با زاینده رودش دیدنی شود، امنیت مردم کشورم را تامین کند و میراث دار تاریخ هزاران ساله اش شود، غیرت و فرهنگ و تمدن نصف جهان نابود شدنی نیست، ما تاریخ سازیم و میراث فرهنگیمان را نیز، باز خواهیم ساخت.
نظر شما