خبرآنلاین - بر اساس گزارشی که نشریه اشترن آلمان منتشر کردهاست، به نظر میرسد هدف از این تبادل اطلاعاتی کمسابقه، ایجاد یک «سپر اطلاعاتی» برای هشدار زودهنگام به تهران درباره اهداف احتمالی حملات نظامی واشنگتن و تلآویو باشد.
اشترن استدلال میکند که روسیه با بررسی حرکت ابزارهای جمعآوری اطلاعات آمریکا، توانستهاست شناسایی کند که دقیقا چه محلهایی در ایران هدف بررسیهای اطلاعاتی طرف آمریکایی قرار دارد و این اطلاعات را برای بررسی زودهنگام قبل از اقدام نظامی علیه این اهداف در اختیار تهران قرار دادهاند.
اشترن نوشته است: اگر مختصات ۳۴.۳۸۹۴، ۴۷.۲۰۲۵ را در نقشههای ماهوارهای جستوجو کنید، نشانگر به دامنهای صخرهای در شمال شرقی کرمانشاه اشاره میکند. در نگاه اول، جادههای منتهی به این منطقه کاملاً عادی به نظر میرسند؛ اما با بررسی دقیقتر، ساختارهای بتنی در کنار جاده دیده میشوند که تحلیلگران نظامی غربی مدعیاند انبارهای تسلیحاتی پنهانی برای پایگاههای نظامی منطقه هستند.
مختصات دوم (۳۴.۸۸۰۳، ۵۱.۰۱۸۲) نیز مستقیماً به منطقهای کوهستانی در شمال شهر قم اشاره دارد؛ جایی که یکی از راهبردیترین تاسیسات جمهوری اسلامی ایران، یعنی تاسیسات غنیسازی فردو، در دل کوهها مستقر شده است.
این موارد بخشی از فهرستی است که گفته میشود از گزارش سرویس اطلاعات خارجی روسیه (SWR) در مارس ۲۰۲۶ استخراج شده و اندکی بعد در اختیار ایران قرار گرفته است. نکته حساس اینجاست که طبق ادعای منبع این گزارش، این مختصات مستقیماً از پایش ماهوارههای شناسایی ایالات متحده به دست آمده است.
تعمیق همکاریهای اطلاعاتی در سایه تنشهای منطقهای
اشتراکگذاری دادههای حساس ماهوارهای میان متحدان موضوع جدیدی نیست، اما نفوذ به لایههای اطلاعاتی رقیب و انتقال آن به متحد، تحولی در مناسبات امنیتی مسکو و تهران محسوب میشود. از زمان آغاز حملات ادعایی آمریکا و اسرائیل، مسکو بارها اطلاعات پایگاههای آمریکا در منطقه را برای برنامهریزیهای دفاعی در اختیار تهران قرار داده است.
همکاری نظامی دو کشور که پیشتر با تحویل پهپادها و سیستمهای پدافند هوایی شناخته میشد، اکنون وارد فاز پیچیدهتری در حوزه جنگ الکترونیک و اطلاعات فضایی شده است. کلمنس فیشر، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه کلن، معتقد است این همکاری برای هر دو طرف جنبه حیاتی دارد. به گفته او، مسکو با این اقدام پیام تثبیت موقعیت متحد راهبردی خود را به غرب مخابره میکند.
بازی موش و گربه در مدار زمین
آگاهی پیشدستانه از اینکه ماهوارههای آمریکایی در هر لحظه روی کدام نقطه از خاک ایران متمرکز شدهاند، برای تهران ارزش راهبردی دارد. دادههای درز کرده نشان میدهد که جدیدترین تبادلات اطلاعاتی در اوایل مارس سال جاری صورت گرفته است.
اما روسیه چگونه متوجه میشود ماهوارههای آمریکایی از چه نقاطی عکاسی کردهاند؟
فیشر توضیح میدهد که روسیه و آمریکا دائماً در حال رصد فنی فعالیتهای ماهوارهای یکدیگر هستند. با توجه به مسیر حرکت و نوع لنزها و حسگرهای ماهوارههای دشمن، میتوان با دقت بالایی حدس زد که آنها در حال تصویربرداری از کدام تاسیسات هستند. در واقع، صرف تشخیص اینکه طرف مقابل روی یک نقطه مخفی متمرکز شده، برای افشای نیت او کافی است.
پایش مستقل با چشمهای چینی
با وجود این همکاریهای گسترده، به نظر میرسد تهران برای تامین نیازهای اطلاعاتی خود تنها به مسکو متکی نیست. گزارشهای اخیر نشان میدهد که ایران با خرید دسترسی به یک ماهواره جاسوسی چینی، بهطور مستقل پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه را رصد میکند. این اقدام نشاندهنده استراتژی جمهوری اسلامی برای تنوعبخشی به منابع اطلاعاتی و کاهش وابستگی مطلق به یک منبع واحد در میانه بحرانهای نظامی است.
۲۱۹