سیدمرتضی میرسراجی (دکترای الهیات و معارف اسلامی، استادیار دانشگاه)|خبرآنلاین: «حسینقلی خان صدر السلطنه» معروف به «حاجی واشنگتن» در سال ۱۸۸۸ میلادی به دستور «ناصر الدین شاه قاجار» (م. ۱۳۱۳ق.) در مقام «سفیر ایران» در کشور «آمریکا» منصوب و مشغول انجام وظیفه شد. وی در سال ۱۹۳۶ میلادی دیده از جهان فرو بست.
نکته جالب توجهی از او به نظر رسید که آن سخن قابل توجه در نامه محرمانهاش در آمریکا به «ناصرالدینشاه قاجار» در تاریخ ۱۳۰۶ قمری نهفته است و آن «پیشگویی از سفر به کره ماه توسط فرنگیها» در بیش از ۱۴۰ سال پیش به تاریخ امروز است که از ظاهر این نامه محرمانه برداشت و فهمیده میشود، او در بخشی از آن چنین نوشته است:
«... طلب و اشتهای فرنگیها بسیار است و این ممالک کفایت نیل مقصود ایشان را ندارد. البته شخصی که با مکنت شد همیشه در فکر خرید و تصرف خانه همسایه است. اینها به اعتقاد بنده به تسخیر کره ارض هم قانع نمیشوند اراضی که سهل است کره ماه را هم میخواهند بلکه هَل مِنْ مَزیدَه میگویند!» [۱]
نگاه حاجی واشنگتن به فرنگیها و به طور کل غربیها آن هم در زمانی که در منصب سفیر ایران در آمریکا بوده کاملا درست و بجا بوده است. تصور تسخیر ماه توسط غربیهایِ سلطه گر با توجه به روحیات بلند پروازانه آنها از سوی حاجی واشنگتن به شکلی پیشگویی و پیشبینی بسیار هوشمندانهای بوده که نشان از درایت وی بوده است.
گفتنی است که اولین فضانورد جهان «یوری گاگارین» اهل شوروی سابق و مُتوفای ۱۹۶۸ میلادی بود که موفق شد در سال ۱۹۶۱ میلادی به خارج از مدار زمین سفر کند و چند سال بعد برای نخستین بار آمریکاییها در سال ۱۹۶۹ میلادی قدم بر «کرۀ ماه» نهادند. حاجی واشنگتن هشتاد سال قبل از تسخیر کره ماه توسط فرنگیها و آمریکاییها -که در اصل همان مهاجران اروپایی و فرنگی به ینگه دنیا بودند - براساس خلق و خوی آن ها، این واقعه را پیشبینی و قابل دستیابی برای آنان میدانست. حتی اگر این مطلب را اغراق یا به نوعی مبالغه در کلام او تصور کرد، باز نیز به صورتی پیشگویی و پیشبینی درستی از رفتارهای سلطهجویانه و بلندپروازانه آنها نموده است.
پینوشت
[۱] ر. ک: دلدم، اسکندر، حاجی واشنگتن، نشر دی، تهران- ایران، چاپ اول، ۱۳۶۷ ش. ، ص۱۰۴.
۲۵۹