خبرآنلاین - رحمن قهرمانپور کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: «با نوعی «مسابقه تابآوری» میان ایران و آمریکا مواجهایم. ایران امیدوار است که با افزایش تابآوری خود، ترامپ را به عقبنشینی وادارد؛ در مقابل، ترامپ نیز امیدوار است که با تشدید محاصره دریایی، اعمال فشار و حتی گسترش دامنه درگیری، تابآوری ایران را تضعیف کرده و این کشور را به تسلیم وادار سازد.»
در ادامه بخشی از مصاحبه سید عبدالامیر نبوی با خبرآنلاین را میخوانید؛
در خصوص پیامدهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تداوم این وضعیت نیز باید گفت که از نظر سیاسی، شرایطی از عدم قطعیت و فقدان افق روشن سیاسی و اجتماعی ایجاد میشود که ممکن است در کوتاهمدت، به دلیل تبعات تجاوز خارجی، قابل تحمل به نظر برسد. در ادبیات سیاسی، از این وضعیت با عنوان «نظریه جمع شدن حول پرچم» یاد میشود؛ بدین معنا که هرگاه کشوری در معرض تجاوز خارجی قرار گیرد، بخشی از جامعه اختلافات داخلی را کنار گذاشته و حول نمادهای ملی همبستگی پیدا میکند.
این وضعیت در کوتاهمدت میتواند نوعی انسجام سیاسی و اجتماعی ایجاد کند، اما این انسجام میتواند فریبنده باشد؛ زیرا ممکن است حاکمیتها تصور کنند که این همبستگی پایدار و عمیق است، در حالی که در بلندمدت، تداوم فشارهای اقتصادی، نااطمینانی سیاسی و فرسایش اجتماعی میتواند پیامدهای متفاوت و بعضاً معکوسی به همراه داشته باشد.
همچنین همبستگی شکلگرفته، بیش از آنکه صرفاً ناشی از عملکرد مطلوب باشد، ریشه در میهندوستی، تجاوزستیزی و بیاعتمادی به بیگانگان دارد. این وضعیت، وضعیتی معلق است که افزون بر پیامدهای اجتماعی، تبعات اقتصادی آن بهمراتب گستردهتر خواهد بود. زیرا بخش مهمی از تابآوری اجتماعی و سیاسی که تصمیمگیر و سیاستگذار بر آن اتکا کردهاند، متکی بر تابآوری اقتصادی است. به بیان دیگر، چرخ اقتصاد باید بچرخد، کارخانهها باید تولید کنند و زنجیرههای تأمین باید برقرار بمانند تا حکومت بتواند در عرصه نظامی و سیاسی نیز از تابآوری برخوردار باشد.
از این رو، اکنون با نوعی «مسابقه تابآوری» میان ایران و آمریکا مواجهایم. ایران امیدوار است که با افزایش تابآوری خود، ترامپ را به عقبنشینی وادارد؛ در مقابل، ترامپ نیز امیدوار است که با تشدید محاصره دریایی، اعمال فشار و حتی گسترش دامنه درگیری، تابآوری ایران را تضعیف کرده و این کشور را به تسلیم وادار سازد.
برداشتهای ذهنی دو طرف آنقدر از هم دور است که مذاکره را قفل کرده است
در پاسخ به این پرسش که آیا نشانههایی از طراحی اقدام خاصی برای تغییر این وضعیت از سوی یکی از طرفین وجود دارد یا خیر، باید میان اقدامات تاکتیکی و اقدامات استراتژیک تمایز قائل شد. در سطح تاکتیکی، نشانهها کاملاً مشهود است؛ آمریکا کشتیهای ایران را توقیف میکند، امارات در بندر فجیره هدف قرار میگیرد و امروز نیز کویت و عربستان سعودی با حملات پهپادی نیروهای مقاومت مواجه میشوند. اینها همگی اقدامات تاکتیکی هستند.
با این حال، در حال حاضر اقدام استراتژیکی از سوی ایران برای تغییر وضع موجود مشاهده نمیشود؛ هرچند برخی در داخل معتقدند که ایران باید به سمت اقدام پیشدستانه نظامی حرکت کند، اما به نظر میرسد تصمیم حاکمیت بر آن است که آغازگر جنگ شناخته نشود.
در سوی آمریکایی نیز اقدامات تاکتیکی نظیر تشدید محاصره دریایی و افزایش تحریمها قابل مشاهده است. همزمان، نشانههایی از آمادگی برای یک اقدام استراتژیک، یعنی احتمال اقدام نظامی برای تغییر وضع موجود، نیز به چشم میخورد.
۲۱۹/۴۲