به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، سال گذشته در آستانه سالگرد پیروزی انقلاب، نشست «چرا انقلاب کردیم؟» - روز یکشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۳ - در خبرگزاری خبرآنلاین برگزار شد؛ نشستی با حضور عباس ملکی، دیپلمات پیشین، محمدجواد مظفر، ناشر و فعال فرهنگی، و صادق زیباکلام، استاد پیشین دانشگاه تهران. هر سه از فعالان سیاسی و مبارزان پیش از انقلاب بودند و از زاویه تجربه زیسته خود به چرایی وقوع انقلاب ۱۳۵۷ پرداختند.
عباس ملکی در سخنانش، ضمن مرور سابقه مبارزاتیاش از سالهای دانشجویی در دانشگاه صنعتی شریف، فضای پرالتهاب سالهای ۵۶ و ۵۷ را توصیف کرد؛ دورانی که به گفته او، دهها هزار نفر از مردم در خیابانهای تهران، از تجریش تا میدان آزادی، در تظاهرات شرکت میکردند. او دو عامل کلیدی در شکلگیری انقلاب را برجسته دانست: تأثیر فکری دکتر علی شریعتی و افزایش ناگهانی قیمت نفت.
به باور ملکی، شریعتی نقشی تعیینکننده در بازگرداندن نسل جوان دانشگاهی از مارکسیسم به قرائتی نو از مذهب داشت. آثار او مانند «مذهب علیه مذهب» و «فاطمه فاطمه است» فضای فکری دانشگاهها را دگرگون کرد و زمینه پیوند جوانان با رهبری مذهبی انقلاب را فراهم ساخت. در کنار آن، شوک نفتی سال ۱۹۷۳ و جهش درآمدهای نفتی، بدون مدیریت عقلانی، باعث گسترش سریع طبقه متوسط شهری و افزایش انتظارات اجتماعی شد؛ انتظاراتی که نظام سیاسی قادر به پاسخگویی به آنها نبود.
ملکی تأکید کرد انقلاب ایران «انقلاب پابرهنگان» نبود، بلکه حرکتی برخاسته از طبقه متوسط شهری و ماهیتی فرهنگی و اجتماعی داشت. شعارهای اصلی نیز نه اقتصادی و نه ضدآمریکایی، بلکه حول محور استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی شکل گرفته بودند. به گفته او، اراده مردم برای انقلاب آگاهانه و پرهزینه بود و هرچند گروههای مختلفی در صحنه حضور داشتند، این جریان در نهایت یک خیزش فکری ـ فرهنگی بود که به انقلاب انجامید.
متن کامل سخنان ملکی را از اینجا بخوانید.
۲۵۹