به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حضرت خدیجه (س) تنها همسر پیامبر اسلام نبود؛ بلکه ستون استواری بود که در دشوارترین روز های آغاز اسلام، پیامبر بر آن تکیه داشت. زنی ثروتمند، خردمند و باایمان که تمام دارایی، اعتبار و آرامش زندگی خود را در راه حقیقت و اسلام فدا کرد.
حضرت خدیجه (س)، نخستین همسر پیامبر اکرم(ص)، با زندگی سراسر ایمان و فداکاریاش و فرزندانی که از ایشان داشت، جایگاهی ویژه در تاریخ اسلام دارد و آرامگاهش نیز همواره مورد توجه مسلمانان بوده است.
بنابر روایت شیعه نیوز، حضرت خدیجه (س) تنها همسر پیامبر اسلام نبود؛ بلکه ستون استواری بود که در دشوارترین روز های آغاز اسلام، پیامبر بر آن تکیه داشت. زنی ثروتمند، خردمند و باایمان که تمام دارایی، اعتبار و آرامش زندگی خود را در راه حقیقت و اسلام فدا کرد. شناخت زندگی این بانوی بزرگ، فقط مطالعه تاریخ نیست؛ بلکه آشنایی با الگویی از ایمان، وفاداری و حمایت واقعی است. در این قسمت خلاصهای روان و قابلفهم از زندگی حضرت خدیجه را میخوانید که میتواند برای کودکان، نوجوانان و حتی نگارش متنهای زیبا درباره ایشان الهامبخش باشد.
حضرت خدیجه که بود؟
خدیجه از برجستهترین زنان تاریخ اسلام و نخستین همسر پیامبر اسلام بودند. ایشان حدود ۶۸ سال پیش از هجرت در مکه متولد شده و از خانوادهای شریف و سرشناس در قریش بودند. پدرشان خُوَیلد بن اسد از بزرگان مکه به شمار میرفت.
آنچه زندگی حضرت خدیجه را متمایز می کند، شخصیت مستقل، هوش اقتصادی و جایگاه اجتماعی بالای ایشان در جامعهای است که زنان کمتر فرصت فعالیت اقتصادی داشتند. ایشان بازرگانی موفق بودند و به درستکاری، پاکدامنی و کمک به نیازمندان شهرت داشتند؛ بهگونه ای که پیش از اسلام نیز لقب طاهره به معنای پاکسرشت را دریافت کرده بودند.
تاریخ ولادت حضرت خدیجه
سال تولد حضرت خدیجه (س) را حدود پانزده سال پیش از واقعه عامِ فیل دانسته اند.
القاب و جایگاه اجتماعی حضرت خدیجه
حضرت خدیجه در جامعه عرب جایگاه بسیار بالایی داشتند و با القاب متعددی شناخته میشدند، از جمله:
- سیده نساء قریش (بانوی زنان قریش)
- طاهره (پاکدامن)
- مبارکه
- صدیقه
- امّالمؤمنین
- راضیه و مرضیه (مورد رضایت خداوند)
- امّ الیتامی (مادر یتیمان)
- زکیه (پاکسرشت و رشد یافته)
این القاب نشان دهنده شخصیت اخلاقی، ایمان و نقش اجتماعی مهم ایشان است.
فضائل و ویژگی های حضرت خدیجه
از مهمترین ویژگیها و اقدامات این بانوی بزرگ میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نخستین زن مسلمان: اولین زنی بودند که به پیامبر ایمان آوردند و همراه ایشان نماز خواندند.
حمایت مالی از اسلام: تمام ثروت خود را در راه گسترش اسلام هزینه کردند.
پشتیبانی روحی از پیامبر: در سختترین دوران رسالت، بزرگترین تکیهگاه پیامبر بودند.
ایثار و فداکاری: دوران سخت محاصره اقتصادی شعب ابیطالب را در کنار پیامبر تحمل کردند.
نقش در تثبیت اسلام: در روایات آمده است که استواری اسلام بر دو پایه مال خدیجه و فداکاری علی ابن ابیطالب بوده است.
آشنایی و ازدواج حضرت خدیجه با پیامبر اسلام
حضرت خدیجه با پیامبر از مسیر فعالیتهای تجاری آشنا شدند؛ زیرا پیامبر در کاروانهای ایشان بهعنوان فردی امین و درستکار فعالیت می کردند. صداقت و اخلاق پیامبر توجه خدیجه را جلب کرد و در نهایت با پیشنهاد ازدواج از سوی ایشان، این پیوند مبارک شکل گرفت. در زمان ازدواج، پیامبر حدود ۲۵ سال داشتند و درباره سن حضرت خدیجه اختلاف نظر وجود دارد که مشهورترین نقل، حدود ۴۰ سال است.
آیا حضرت خدیجه قبل از پیامبر ازدواج کرده بودند؟
در منابع تاریخی دو دیدگاه وجود دارد. برخی معتقدند ازدواج با پیامبر نخستین و تنها ازدواج ایشان بوده است. در مقابل، گروهی دیگر از مورخان نوشته اند که ایشان پیش از پیامبر دو ازدواج داشته اند. به همین دلیل، در این موضوع میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد و هر دو روایت در منابع ذکر شده است.
بر اساس این دسته از گزارشها، همسر نخست ایشان ابی هاله، هند بن زراره تمیمی و همسر دوم، عتیق بن عائد مخزومی بوده است و حتی فرزندانی نیز از این ازدواج ها برای ایشان ذکر شده است.
فرزندان پیامبر و حضرت خدیجه
بیشتر تاریخنگاران اتفاق نظر دارند که همه فرزندان پیامبر بهجز ابراهیم که از ماریه قبطیه بود؛ از حضرت خدیجه متولد شدند. بر اساس نقل مشهور، فرزندان ایشان قاسم، عبدالله که گاهی طیب و طاهر نیز گفته شده، زینب ، رقیه، ام کلثوم و حضرت فاطمه بودند.
همه فرزندان پیامبر جز فاطمه(س) در زمان حیات او از دنیا رفتند و نسل پیامبر تنها از طریق حضرت زهرا(س) ادامه یافت. برخی از پژوهشگران معتقدند که زینب، رقیه و امکلثوم دختران نسبی پیامبر و خدیجه نبوده، بلکه دخترخواندههای آنان بودند. سید جعفر مرتضی در کتاب «بنات النبی أم ربائبه؟» به تفصیل، این دیدگاه را بررسی کرده است.
علت و تاریخ وفات خدیجه کبری (س)
حضرت خدیجه (س) در سن ۶۵ سالگی و در روز دهم ماه رمضان سال دهم بعثت (سه سال قبل از هجرت) و کمی بعدتر از وفات ابوطالب چشم از جان فرو بست. به همین علت این سال را سال عامُ الحُزْن به معنای سال غم و اندوه نامیدند چراکه پیامبر در این سال بزرگترین حامیان خود را از دست داد.
تاریخ وفات حضرت خدیجه در سال ۱۴۰۴
تاریخ وفات حضرت خدیجه در سال ۱۴۰۴ در تقویم شمسی مصادف با روز شنبه نهم اسفند و در تقویم قمری مصادف با دهم ماه رمضان سال ۱۴۴۷ است.
محل دفن حضرت خدیجه
پیکر این بانوی بزرگ توسط پیامبر غسل داده و در منطقه حجون مکه به خاک سپرده شد. آرامگاه ایشان همواره مورد احترام مسلمانان بوده و است.