حضرت محمد پیامبرخدا(ص)

دو نعمتی که تا وقتی داریم، قدرشان را نمی‌دانیم؛ پیامبر(ص) درباره «امنیت» و «تندرستی» چه فرمود؟

اخبار دینگاهی ارزشمندترین داشته‌های زندگی، همان چیزهایی هستند که آن‌قدر به حضورشان عادت کرده‌ایم که دیگر به چشم نمی‌آیند؛ امنیت و تندرستی دو نعمتی هستند که پیامبر خدا(ص) از آنها به‌عنوان نعمت‌های ناسپاسی‌شده یاد کرده‌اند؛ نعمت‌هایی که معمولاً زمانی قدرشان را می‌دانیم که یکی از آنها در معرض خطر یا از دسترس خارج شده باشد.

حدیث نبوی درباره سه میراث ماندگار انسان پس از مرگ

اخبار دینرسول اکرم(ص) در حدیثی، سه عمل را از جمله اعمالی برشمرده‌اند که پس از مرگ انسان نیز آثار آن باقی می‌ماند و زمینه استمرار خیر و ثواب برای او را فراهم می‌کند.

هشدار پیامبر(ص) به عیب‌جویان؛ توبه‌کار را سرزنش نکنید!

اخبار دینپیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در روایتی هشدار داده‌اند که سرزنش فردی به‌خاطر گناهی که از آن توبه کرده است، می‌تواند سرنوشت ناخوشایندی برای سرزنش‌کننده داشته باشد؛ چنان‌که فرمودند: کسی که برادر خود را به‌سبب گناهی که از آن توبه کرده سرزنش کند، نمی‌میرد مگر آنکه خود به همان گناه گرفتار شود.

از انکار خاتمیت تا خدایی‌انگاری پیامبران؛ بهائیت چگونه نبوت را بازتعریف می‌کند؟

اخبار دینبهائیت برای توجیه ادعای استمرار پیامبری، با تفکیک میان «نبوت» و «رسالت» می‌کوشد از صراحت آیه «خاتم‌النبیین» عبور کند؛ اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. بررسی مبانی این فرقه نشان می‌دهد که تعریف بهائیت از مقام پیامبران، آنان را از جایگاه انسان‌های برگزیده و فرستادگان الهی فراتر برده و به تعابیری از «مظهر ذات الهی» و موجودات غیرمخلوق نزدیک می‌کند؛ رویکردی که پرسش‌های جدی درباره نسبت این آموزه‌ها با اصل توحید و خاتمیت پیامبر اسلام(ص) به وجود می‌آورد.

درس‌هایی از زندگی پیامبر(ص)؛

شجاعت پیامبر(ص) در شکستن خرافات؛ وقتی حقیقت بر سنت‌های جاهلی غلبه کرد

اخبار دینپیامبر اکرم(ص) در طول حیات و رسالت خود، تنها به دعوت مردم به ایمان بسنده نکردند؛ بلکه با باورهای خرافی و سنت‌های نادرستی که زنجیر بر پای اندیشه و مانع رشد انسان‌ها بود، به مبارزه برخاستند؛ حتی آنجا که شکستن یک رسم ریشه‌دار، موجی از مخالفت‌ها را علیه ایشان برمی‌انگیخت. ماجرای ازدواج پیامبر(ص) با همسر سابق زید بن حارثه، نمونه‌ای از این ایستادگی تاریخی در مسیر اصلاح باورهای جاهلی است.

حدیث روز| هشدار پیامبر(ص) درباره آزار والدین؛ کسی که پدر و مادرش را بیازارد چه سرنوشتی دارد؟

اخبار دینرسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در روایتی، آزار پدر و مادر را رفتاری با پیامدی سنگین معرفی کرده و با بیان جایگاه والای والدین، نسبت به عواقب بی‌احترامی و نافرمانی از آنان هشدار داده‌اند.

کرامت؛ نخستین گام در پرورش نسلی توانمند و کارآمد

اخبار دینتکریم فرزندان، یکی از اصول اساسی در نظام تربیتی اسلام است؛ اصلی که ریشه در کرامت ذاتی انسان دارد. خداوند در آیه ۷۰ سوره اسراء می‌فرماید: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ»؛ ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم. این آیه در کنار روایات متعدد اسلامی، جایگاه ویژه احترام و بزرگداشت فرزندان را در فرآیند تربیت آشکار می‌سازد.

حدیث ثقلین چگونه جایگاه اهل بیت(ع) و ضرورت هدایت پس از پیامبر(ص) را تبیین می‌کند؟

اخبار دینحدیث ثقلین از جمله احادیث معتبر و مهمی است که در مباحث مربوط به امامت و جایگاه اهل بیت(ع) مورد استناد قرار گرفته است؛ حدیثی که پیامبر اکرم(ص) در آن قرآن و عترت را دو میراث گرانبهای خود معرفی کرده و بر تمسک همزمان به این دو برای مصون ماندن از گمراهی تأکید فرموده‌اند.

جهاد اکبر فقط جنگ با نفس نیست؛ غیبت و پرگویی چه نسبتی با این حدیث دارند؟

اخبار دینجهاد اکبر در فرهنگ دینی تنها به معنای مبارزه‌ای درونی و کلی با نفس نیست؛ بسیاری از رفتارهای روزمره انسان، از غیبت و پرگویی گرفته تا کنترل خواسته‌های نفسانی و حفظ عفت، می‌تواند در همین میدان معنا پیدا کند. پیامبر اکرم(ص) پس از بازگشت گروهی از رزمندگان، جهاد با نفس را «جهاد اکبر» خواند؛ روایتی که درباره متن، منبع و چگونگی ارتباط آن با اخلاق و خودسازی، دیدگاه‌های مختلفی مطرح شده است.

حسن اکبری‌بیرق درباره کتاب «محمد (ص) و مؤمنان در صدر اسلام» مطرح کرد

فرارفتن از «تئوری توطئه» تا اسلام به مثابه هویت «جنبش توحیدی»/ راز ماندگاری اسلام/ چرخش کوپرنیکی در اسلام‌پژوهی غربی

اخبار اندیشهاگر بپذیریم که در مرحله نخست، جنبشی با محوریت توحید، تقوا، عمل صالح و انتظار داوری الهی شکل گرفته و مرزهای اعتقادی آن با یهودیان و مسیحیان هنوز به اندازه دوره‌های بعدی روشن نبوده است، آنگاه اسلام را نه یک پدیده ایستا، بلکه یک فرآیند تاریخی می‌بینیم. این نگاه چند پیامد مهم دارد: اول اینکه شکل‌گیری هویت اسلامی را تدریجی می‌بینیم، نه یک امر کاملا نهایی ‌شده از همان آغاز. دوم اینکه متوجه می‌شویم «اسلام» به عنوان یک دین تاریخی، در تعامل با محیط دینی و سیاسی خاور نزدیک و همچنین در جریان منازعات داخلی جامعه نخستین شکل گرفته است. سوم اینکه مرز میان دین، سیاست و هویت جمعی را در صدر اسلام پیچیده‌تر می‌بینیم.

حدیث روز| خدا از توبه بنده‌اش چقدر خوشحال می‌شود؟

اخبار دینگاهی یک بازگشت می‌تواند بیش از آنچه تصور می‌کنیم، مایه خشنودی خداوند باشد. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در روایتی تأمل‌برانگیز، شادی خداوند از توبه بنده را به شادی انسانی تشبیه کرده‌اند که پس از سال‌ها انتظار صاحب فرزند می‌شود یا فردی که گمشده خود را پیدا می‌کند؛ روایتی که از جایگاه توبه و امید به بازگشت در پیشگاه الهی حکایت دارد.

ایمان یا جزم‌اندیشی؛ مرز باریک میان باور دینی و تعصب کجاست؟

اخبار دینرعایت مبانی مشترک و بدیهی اندیشه، از جمله محال بودن اجتماع نقیضین، شرط اساسی هر گفت‌وگوی علمی و مسیری برای رسیدن به حقیقت است. انسان زمانی می‌تواند با بهره‌گیری درست از عقل و دوری از پیش‌داوری‌ها و آفت‌های اخلاقی همچون حسادت و لجاجت، به شناخت مبدأ هستی دست یابد.

آیا هر مسیر معنوی به خدا می‌رسد؟؛ پاسخ ائمه(ع) به جریان‌های صوفیانه

اخبار دیندر جست‌وجوی حقیقت، صرفِ معنوی بودن یک مسیر نمی‌تواند به‌تنهایی ضامن درستی آن باشد؛ از نگاه مکتب اهل‌بیت(ع)، سلوک و تهذیب نفس باید در چارچوب قرآن، سنت پیامبر(ص) و هدایت عترت دنبال شود. از همین رو، مرزبندی ائمه(ع) با جریان‌های صوفیانه صرفاً به زهد، ذکر، خلوت یا شیوه زندگی آنان مربوط نبود، بلکه به یک پرسش بنیادین بازمی‌گشت: آیا می‌توان برای رسیدن به معرفت و قرب الهی، مسیری مستقل از آنچه پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) تعلیم داده‌اند ترسیم کرد؟

حدیث روز | چه کسی به خدا و رسولش نزدیک‌تر است؟

اخبار دینپیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در روایتی، یکی از ساده‌ترین جلوه‌های اخلاق اسلامی را دارای جایگاهی ویژه نزد خداوند معرفی کرده‌اند؛ آنجا که می‌فرمایند نزدیک‌ترین مردم به خدا و رسول او، کسی است که در سلام کردن پیش‌قدم شود.

بعد از توبه، آثار گناه واقعاً باقی می‌ماند؟ پاسخ صریح آیت‌الله فاطمی‌نیا به یک باور نادرست

اخبار دینآیا گناه حتی پس از توبه و بخشش خداوند، برای همیشه اثری در جان انسان باقی می‌گذارد؟ مرحوم آیت‌الله فاطمی‌نیا این تصور را نادرست و مخالف آیات و روایات می‌دانست و با استناد به حدیث «التائب من الذنب کمن لا ذنب له» تأکید می‌کرد که توبه‌کننده می‌تواند به پاکی بازگردد؛ گویی اساساً مرتکب آن گناه نشده است.

از قلم تا آموزش همگانی؛ چرا اسلام علم‌آموزی را حق و تکلیف انسان می‌داند؟

اخبار دیندر مکتب اسلام، آموزش و تربیت تنها مسیری برای کسب دانش و پیشرفت فردی نیست؛ بلکه جایگاهی بنیادین در رشد انسان و اصلاح جامعه دارد. از نخستین آیات قرآن که با «قلم» و «آموزش» پیوند خورده تا سفارش‌های مکرر پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) به فراگیری و انتقال دانش، مجموعه‌ای از آموزه‌های اسلامی بر ارزش علم و ضرورت گسترش تعلیم و تربیت در میان انسان‌ها تأکید می‌کند.

شفاعت فقط برای قیامت نیست؛ راز شفاعت در دنیا و برزخ چیست؟

اخبار دینوقتی از «شفاعت» سخن گفته می‌شود، معمولاً ذهن‌ها به روز قیامت و نجات از عذاب دوزخ می‌رود؛ اما آیا شفاعت فقط در آن روز معنا دارد؟ آیات قرآن و روایات، تصویری گسترده‌تر از شفاعت ارائه می‌کنند؛ تصویری که دنیا، عالم برزخ و قیامت را دربرمی‌گیرد. از استغفار پیامبر(ص) برای گناهکاران در دنیا تا تأثیر اعمال نیک و حضور اولیای الهی در عالم برزخ؛ شفاعت می‌تواند فراتر از آن چیزی باشد که تاکنون تصور کرده‌ایم.

آنچه درباره آغاز ورود اسلام به ایران می‌دانستیم، درست بود؟ روایت تازه‌ای که تاریخ را بازخوانی می‌کند

اخبار دینپژوهشی تازه با بازخوانی منابع سریانی، یونانی و عربی و همچنین بررسی شواهد باستان‌شناختی و سکه‌های واپسین دوره ساسانی، روایت رایج درباره زمان آغاز ورود اسلام به ایران را مورد بازنگری قرار داده است؛ بر اساس این پژوهش، این روند برخلاف دیدگاه مشهور که آن را به سال ۱۲ق/۶۳۳م نسبت می‌دهد، از زمان پیامبر(ص) و در سال ۷ق/۶۲۸م آغاز شده و جنگ ذی‌قار نیز به‌عنوان نخستین رویارویی اعرابِ پس از اسلام با ایرانیان مطرح شده است.

چرا دعای بعضی‌ها رد نمی‌شود؟ پیامبر(ص) ۳ گروه را معرفی کرده است

اخبار دینتا به حال از خود پرسیده‌اید چرا گاهی دعایی با یک دل شکسته مستجاب می‌شود، اما دعایی دیگر با وجود تکرار فراوان به نتیجه نمی‌رسد؟ پاسخ را شاید بتوان در روایتی از پیامبر اکرم(ص) جست‌وجو کرد؛ روایتی که از سه گروه خاص نام می‌برد و می‌گوید دعای آنان رد نمی‌شود: بیمار، توبه‌کننده و سخاوتمند. اما راز مشترک این سه گروه چیست و چه چیزی در حال و رفتار آنها وجود دارد که دعایشان را به اجابت نزدیک می‌کند؟

دو آیه‌ای که اسعد بن زراره را مسلمان کرد؛ پیامبر(ص) چه گفت که پاسخ دردهای جامعه را یافت؟

اخبار دیناسعد بن زراره با پرسش‌هایی درباره وضعیت جامعه‌اش به مکه آمده بود؛ جامعه‌ای گرفتار تبعیض، خشونت، تعصب و بی‌قانونی. اما تنها با شنیدن آیاتی از قرآن از زبان پیامبر(ص)، با مجموعه‌ای از اصول روبه‌رو شد که عدالت، حفظ جان انسان، رعایت حقوق ضعیفان و کرامت انسانی را به عنوان راهی برای اصلاح جامعه مطرح می‌کرد؛ اصولی که چنان ذهن او را اقناع کرد که در همان دیدار، اسلام را پذیرفت.

راز یک روایت بحث‌برانگیز؛ چرا علمای امت با انبیای بنی‌اسرائیل مقایسه شده‌اند؟

اخبار دینروایتی با این مضمون که «علمای امت من همچون انبیای بنی‌اسرائیل‌اند» یا در برخی نقل‌ها «برتر از انبیای بنی‌اسرائیل هستند»، سال‌هاست محل پرسش و بحث است؛ روایتی که در نگاه نخست، مقایسه‌ای میان جایگاه عالمان دین و پیامبران الهی را مطرح می‌کند. اما مقصود از «علما» در این حدیث چه کسانی هستند و منظور از «انبیای بنی‌اسرائیل» کدام دسته از پیامبران است؟ مرحوم کاشف‌الغطاء در پاسخ به این پرسش، با تفکیک میان ائمه(ع)، فقهای شیعه و مراتب مختلف انبیا، تلاش کرده است معنای این روایت را روشن کند.

«منتظر نمان، خودت به سراغش برو»؛ راز «طبیب دوّار» در نهج‌البلاغه چیست؟

اخبار دینتعبیر «طبیب دوّار» در نهج‌البلاغه، تصویری متفاوت از خدمت به انسان‌ها ارائه می‌کند؛ الگویی که در آن، یاری‌رسان منتظر نمی‌ماند تا فرد گرفتار برای کمک مراجعه کند، بلکه خود به سراغ او می‌رود. استاد یساولی با اشاره به این مفهوم و با تکیه بر حکایت حضرت عیسی(ع) در مثنوی مولانا، «دوّار بودن» را به‌عنوان یک منش انسانی مطرح می‌کند؛ فرهنگی که در آن، دیدن دردهای پنهان و پیش‌قدم شدن برای گشودن گره از زندگی دیگران، بخشی از مسئولیت انسان در برابر انسان است.

راز شکل‌گیری سقیفه چه بود؟ ۴ عاملی که مسیر خلافت را تغییر داد

اخبار دینپس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، انتظار می‌رفت با توجه به زمینه‌سازی‌هایی که از سوی پیامبر(ص) صورت گرفته بود، امیرالمؤمنین(ع) مسئولیت اداره جامعه اسلامی را بر عهده بگیرد؛ اما در عمل، اتفاقی متفاوت رخ داد و جریان سیاسی جدیدی در سقیفه بنی‌ساعده شکل گرفت. این حادثه در نهایت موجب شد امام علی(ع) از روند اصلی تصمیم‌گیری سیاسی کنار گذاشته شود و مسیر خلافت به شکلی متفاوت ادامه پیدا کند.

تقوا؛ معیار الهی قبولی اعمال در قرآن/ ماجرای دو فرزند آدم(ع) چه می‌گوید؟

اخبار دیندو فرزند حضرت آدم(ع) هر دو برای تقرب به خداوند قربانی کردند، اما تنها قربانی یکی از آنان پذیرفته شد؛ تفاوتی که قرآن کریم در آیه ۲۷ سوره مبارکه مائده، راز آن را در یک معیار بنیادین بیان می‌کند: «تقوا». آنجا که می‌فرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ»؛ یعنی قبولی عمل، بیش از ظاهر آن، به شاکله و تقوای انسان وابسته است.

چرا در اسلام «دانستن» یک فضیلت بزرگ است؟؛ توصیه‌های پیامبر(ص) و امام علی(ع) درباره علم‌آموزی

اخبار دیندر نگاه پیامبر اکرم(ص) و امام علی(ع)، علم تنها وسیله‌ای برای افزایش دانسته‌ها نیست؛ بلکه چراغی برای تشخیص راه درست، رسیدن به سعادت و دور ماندن از جهل و گناه است. در احادیث فراوانی بر ضرورت دانش‌آموزی، یادگیری از کودکی، پرسیدن بدون خجالت و بهره‌گیری از دانش دیگران تأکید شده و حتی «طلب دانش» از وظایف مسلمان دانسته شده است.

وقتی سفر بخشی از سبک زندگی می‌شود

وقتی سفر توصیه‌ای برای تندرستی می‌شود؛ نگاهی به یک حدیث از پیامبر(ص)

اخبار دیناسلام برای ابعاد مختلف زندگی انسان آموزه‌هایی ارائه کرده است؛ از اخلاق و روابط اجتماعی تا سبک زندگی و سلامت. در همین چارچوب، پیامبر اکرم(ص) می‌فرمایند: «مسافرت کنید تا تندرست باشید»؛ روایتی که بر اهمیت سفر در زندگی انسان تأکید دارد.

چرا پیامبر(ص) ازدواج را «نصف دین» دانست؟ راز نگاه متفاوت اسلام به زن و مرد

اخبار دینازدواج در نگاه اسلام فقط پیوندی برای پاسخ به نیازهای طبیعی انسان نیست؛ روایتی از پیامبر اکرم(ص) آن را عاملی برای حفظ نیمی از دین معرفی می‌کند. آیت‌الله العظمی جوادی آملی نیز با تبیین این نگاه، زن و مرد را در ازدواج نه ابزار و نه موجوداتی وابسته به یکدیگر، بلکه دو همراه در مسیر فلاح و صلاح می‌داند؛ نگاهی که جایگاه خانواده را از یک قرارداد دنیوی فراتر می‌برد و آن را به بخشی از هویت دینی انسان تبدیل می‌کند.