به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در شرایطی که برای کاهش آسیبها به ایران و مردم عزیزمان، اینترنت بینالمللی محدود شده است، همچنان بعضی اخبار منفی و جعلی و همنواییهای غیرشرافتمندانه با دشمن آمریکایی صهیونی در فضای مجازی، روح و روان مردم غیور کشورمان را میآزارد.
بنابر روایت فارس، چه کنیم که آسیبهای فضای مجازی در شرایط جنگی کمتر گریبانگیرمان شود؟ دکتر «مریم فرضی» کارشناس تربیتی در این باره راهکارهایی ارائه میدهد.
۱. همبستگی و همدلی را افزایش دهیم
مهمترین مسئله در مواجهه و برخورد با استرس فضای مجازی و تنشهای روحیروانی ناشی از ارتباط با فضای مجازی و اخبار ملتهب این روزها در حوزهٔ جنگ، «افزایش همبستگیها و همدلیهای اجتماعی در بین مردم» است.
فرضی میگوید «نکتهای که باید به عنوان یک نقطهٔ اتکا و پیشفرض ذهنی در نظر بگیریم، این است که هویت فرهنگی و ملی خودمان را حفظ کنیم، و به ویژه با افرادی که تابآوری اجتماعی بالاتری دارند، مواجههٔ قویتری داشته باشیم.»
یکی از مهمترین جنبههای تابآوری اجتماعی در جنگها، حفظ هویت ملی و فرهنگی است؛ یعنی «مردم با برگزاری و همراهی در مراسمهای فرهنگی، تاریخ، افتخارات ملی، هویت قهرمانان و پهلوانان ملی خود را در عرصهٔ جنگ بیشتر یادآوری کنند و از این طریق احساس اتحاد و تعلق خاطر خود را تقویت کنند.»
هر چقدر در شرایط مواجهه با اخبار پراسترس، بتوانیم همراهیمان را در این عرصه با این افراد بیشتر کنیم، میتوانیم امیدوار باشیم که موفقتر عمل کردهایم و از استرس و فشار روانی و اضطراب فضای مجازی کمتر آسیب ببینیم.
روحیهٔ خیرخواهی و خدمت به مردم را نباید دستکم گرفت؛ «در گعدهها و دورهمیها و اجتماعات بزرگی که این شبها در شهرها و روستاها شکل میگیرد، همین که یک لیوان آب به دست کسی بدهیم، خیلی میتواند کمککننده باشد برای اینکه حال همه بهتر شود.»
۲. حمایتهای اجتماعی را جدی بگیریم
حمایتهای اجتماعی نقش مهمی دارند. خانوادهها و جوامع کاملاً برای حمایت از همدیگر همکاری داشته باشند.به گفتهٔ فرضی «اگر دیدیم که همسایه، اقوام و فامیل، مثلاً نگرانی خاصی در زمینهٔ جنگ دارند، منفعل نباشیم. از طریق مسیرهایی که در حوزهٔ روابط عاطفی و ارتباطی وجود دارد، و نیز از لحاظ مادی و عملی، این حمایتها را بیشتر کنیم. چون باعث کاهش فشار روانی و تسهیل مقابله با بحران در این شرایط میشود.»
گفتوگو با خانواده، وقت گذراندن با آنها، روحیه دادن به همدیگر و تبیینگری در راستای بهبود روحیه، راهکارهای دیگری است که این کارشناس تربیتی به آنها توصیه میکند تا از این طریق همدلی را تقویت کنیم.«بعضیها در فضای خانوادگی معمولاً در هر شرایطی شوخطبعی و طنزپردازی خودشان را در مواجهه با مشکلات و حتی شرایط سنگین دارند. خیلی خوب است که ارتباطمان را با این افراد سرزنده و پرنشاط بیشتر کنیم و از همراهی با آنها لذت ببریم تا مقداری فضای این روزها برای ما تلطیف شود.»
۳. از مشاور و مراقبتهای روانی غافل نشویم
مراقبتهای روانی و کمک گرفتن از مشاور، در مواجهه با اخبار ملتهب و استرسزای این روزها بسیار مهم است.این کارشناس تربیتی میگوید «اولاً باید توجه داشته باشیم که نباید همهٔ اخباری را که خصوصاً ممکن است در حوزهای باشد که کنشگریهای منفی را تقویت میکند، مشاهده کنیم. مثلاً ممکن است اخباری را ببینیم که افراد معدودی از ترامپ و اسرائیل جنایتکار تشکر میکنند؛ اینها افراد خودفروختهای هستند که در هر شرایطی ممکن است وطنفروشی کنند، با وجود اینکه امروز بیشتر از هر وقتی مسیر حق و باطل مشخص است و خیلی راحت انسان میتواند در سمت درست تاریخ بایستد. در مقابل، ما باید همراهی خودمان را با همدیگر در حفظ اتحاد و همدلی بیشتر نمایان کنیم و اجازه ندهیم که اضطراب، افسردگی و استرس بر ما غلبه کند.»
مخصوصاً فرضی در مورد افرادی که در این زمینه کمی ضعیفتر هستند، در این شرایط تابآوری و خویشتنداری کمتری دارند و نمیتوانند روی خودشان خیلی تسلط داشته باشند، توصیه میکند «میتوانیم خدمات مشاوره و حمایتگریهای روانی برایشان داشته باشیم. اگر خودمان بتوانیم به آنها مشاوره بدهیم، خوب است؛ اگر نه، این روزها مراکز مشاورهٔ خوبی تقویت شدهاند. میتوانیم آنها را به این مراکز ارجاع دهیم تا با ارتباطات تلفنی مشکلاتشان کمتر شود.»
۴. اخبار را از شبکهها رسمی و منابع معتبر بگیریم
این کارشناس تربیتی میگوید «به ویژه در شرایط فعلی باید به شبکههای اجتماعی رسمی یا شبکههای غیررسمی که مرتبط با منابع رسمی و قابل اطمینان هستند، وصل شویم و سعی کنیم خبرهای دست اول و درست را از این کانالها و مسیرهای معتبر دنبال کنیم.»به اعتقاد او «اتصال ما با این شبکهها و کانالها میتواند خیلی کمک کند به فرآیند غلبه بر مسائل استرسزا و اخبار استرسزا. البته که در خانوادهها، دوستان، همسایهها و... همهشان میتوانند نقش همان شبکههای حمایتی را برای ما ایفا کنند.»
۵. به نهادهای اجتماعی اعتماد کنیم
اگر اطمینان داشته باشیم به اینکه شبکههای داخلی ما تمام تلاش خودشان را برای جلب اعتماد مردم عزیز به کار بستهاند و سعی میکنند خبرهای دست اول را ارائه دهند، دیگر نیازی نیست به کانالها و شبکههای دیگر مراجعه کنیم.فرضی با بیان این نکته میگوید «در مواقع جنگ، اعتماد به نهادهای اجتماعی مانند دولت، ارتش و سازمانهای حاکمیتی، میتواند تابآوری اجتماعی را به شدت تقویت کند. اعتقاد و اعتماد به این نهادها، مخصوصاً زمانی که مردم احساس امنیت و حمایت میکنند، میتواند نگرانیها را کمتر کند و وضعیت روانی را بالاتر ببرد.»
۶. توصیههای سواد رسانهای را به کار ببندیم
توصیهٔ مهم دیگر، پرهیز از هرگونه شایعهپراکنی و ترویج اخبار منفی و جعلی است که امروزه متخصصان حوزهٔ سواد رسانهای هم تأکید ویژهای بر آن دارند. نکتهٔ اصلی این است که مواجههٔ هوشمندانهای با اخبار منفی و جعلی داشته باشیم.
این کارشناس تربیتی ادامه میدهد «متأسفانه در بعضی فضاهایی که حتی در شرایط کنونی به خاطر قطعی شبکهٔ بینالمللی نت در دسترس مخاطبان نیست، باز هم میبینیم که بعضیها با اخبار منفی مواجههٔ غیرهوشمندانه دارند و همهٔ اخبار منفی را بدون بررسی سند و منبع و محتوای آن باور میکنند. این بسیار غلط است.»
فرضی توصیه میکند «ما باید این آگاهی را به آنها بدهیم؛ که اتفاق ناگواری که برای ما رقم میخورد، اختلافافکنی در صف متحد ایران عزیز اسلامی ماست و این همبستگی و الفت و همراهی که مهمترین رمز پیروزی ماست، با چنین رفتارهایی مخدوش خواهد شد. سعی کنیم از شایعهپراکنی به هر شکلی که هست، جلوگیری کنیم و حتی انتقالدهندهٔ آن هم نباشیم.»
۷. گشتزنی افراطی در فضای مجازی ممنوع!
لازم نیست بیش از حد در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی گشتزنی و همهٔ اخبار را دنبال کنیم. در این زمینه مدیریت زمان بسیار ضروری و راهگشاست.فرضی میگوید «هیچ لزومی ندارد ساعتهای طولانی در فضای مجازی پرسه بزنیم و هر خبری را دنبال کنیم. این توصیهٔ بسیار مهمی است برای مدیریت استرس و تنشهای روحی و روانی منفی.»
به ویژه اخبار جنگ را سعی کنیم فقط از «منابع معتبر و مطمئن مثل خبرگزاریهایی که اخبار دست اول و معتبر ارائه میدهند و رسانههای رسمی، مثل صداوسیما، دریافت کنیم. به هر رسانهای اعتماد نکنیم تا از آسیبهای این فضا در امان بمانیم.»
۸. توکل و توسل روزانه را در برنامه قرار دهیم
حفظ روحیه در شرایط جنگی و مراقبت از سلامت معنوی در این ایام، بسیار حیاتی است. همه میدانیم که هرچه بیشتر روی سلامت معنوی و درونی خودمان کار کنیم، میتوانیم غلبهٔ بهتری در مواجهه با تمام این اخبار ملتهب و استرسزا در فضای مجازی داشته باشیم.فرضی راهحل آن را «توکل و خوشبین بودن به مشیت خداوند» میداند که از مسیر «مراجعهٔ بیشتر به دعا و تلاوت قرآن» قابل تحقق است. چون «طبق وعدهٔ الهی که خداوند فرموده “نترسید و اندوه به خودتان راه ندهید، زیرا شما دست برتر هستید”، اگر به ارادهٔ الهی و مشیت الهی باور داشته باشیم، آرامش قلبی بر جان ما حاکم خواهد شد.»فرصت ارتباط با امام عصر (عج) و توسل به ایشان و سایر امامان بزرگوار را هم از دست ندهیم.
این کارشناس تربیتی میگوید «سعی کنیم روحیهٔ شجاعت را در خودمان بالا ببریم و خودمان را از انفعال و خمودی دور کنیم. نگوییم همه چیز الان سیاه است، جنگ است و... این تفکرات را باید از خودمان دور کنیم. وقتی سعی کنیم خویشتنداری داشته باشیم و بر خودمان مسلط باشیم، روحیهٔ شجاعت کمکم در ما تقویت میشود و میتوانیم مواجههٔ عاقلانه با همهٔ روایتگریهای نادرست، جعلی و اخبار ناامیدکننده در فضای مجازی داشته باشیم.»