خبرآنلاین - رسول سلیمی: تصمیم دونالد ترامپ برای اعزام حدود ۵۰۰۰ نیروی دریایی و تفنگدار دریایی به جزیره خارک (شاهراه حیاتی که ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را مدیریت میکند) با هدف تصرف آن، موجی از انتقادات تند از سوی سناتورها، نمایندگان کنگره و رسانههای آمریکایی را برانگیخت. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که گمانهزنیها درباره آتشبس افزایش یافته بود و کارشناسان هشدار داده بودند که تصرف خارک نیازمند درگیری مستقیم با نیروهای ایرانی و هزینههای هنگفت خواهد بود. گزارشهای وال استریت ژورنال و پنتاگون هزینه اولیه را ۱۰ میلیارد دلار و تلفات احتمالی را صدها سرباز تخمین زدهاند. این اقدام، حمایت داخلی را در بین امریکایی ها از دست داد و خطر جنگ فرسایشی را به بالاترین سطح رساند.
این در حالی است که جنگ با ایران از حملات هوایی به مرحلهای خطرناکتر وارد شده که تصمیم ترامپ برای اعزام نیروی زمینی به جزیره خارک نقطه عطف آن بود. این جزیره که بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت کشورمان را از طریق تأسیسات عظیم خود مدیریت میکند، ابتدا هدف عملیات هوایی قرار گرفت، اما ترامپ با استناد به «امنیت انرژی جهانی» و «کنترل کامل تنگه هرمز» دستور اعزام ۵۰۰۰ نیروی دریایی و تفنگدار دریایی را صادر کرد. این تصمیم در شرایطی گرفته شد که مذاکرات غیرمستقیم برای آتشبس در جریان بود و کارشناسان نظامی هشدار داده بودند که تصرف خارک نیازمند درگیری زمینی گسترده و مواجهه با نیروهای ایرانی خواهد بود.
حالا پرسش کلیدی این است: تصمیم ترامپ برای اعزام نیروی زمینی به خارک چه پیامدهایی برای سیاست خارجی آمریکا دارد؟
پیش از این نیز، جنگ با حملات هوایی آغاز شده بود، اما اعزام زمینی آن را به سطحی فرسایشی برد که هزینههای انسانی و مالی را به شدت افزایش داد. گزارش PBS تأکید میکند که کارشناسان ریسکهای بالای تلفات سربازان آمریکایی را در برابر دفاع ایرانی برجسته کردهاند. از منظر اقتصادی، اختلال در صادرات نفت خارک میتواند قیمت جهانی را به بالای ۱۵۰ دلار برساند و عدم مجوز کنگره این اقدام را به چالش قانون اساسی کشاند. گزارش وال استریت ژورنال نیز هشدار میدهد که این تصمیم خطر جنگ طولانیمدت را افزایش داده و حمایت دوحزبی را از بین برده است.
اما اظهارات کلیدی منتقدان نشاندهنده شکاف عمیق در واشنگتن است. سناتور برنی سندرز آن را «جنگ بدون توضیح برای مردم آمریکا» خواند و نماینده روبن گالگو (کهنهسرباز عراق) آن را «پرداخت هزینه نهایی توسط جوانان طبقه کارگر» دانست. اندیشکدهها و رسانههای امریکایی نیز این را «بزرگترین اشتباه ریاستجمهوری ترامپ» ارزیابی کردند که در مجموع، این روند یکساله نشان میدهد که اعزام نیروی زمینی به خارک نه تنها حمایت داخلی را از دست داده، بلکه خطر جنگ فرسایشی، بحران مالی و تضعیف موقعیت آمریکا در جهان را به همراه داشته است.
به همین دلیل تصمیم اعزام نیروی زمینی به خارک بیشترین انتقاد را در ابعاد اقتصادی برانگیخت. سناتورها و رسانهها هزینههای هنگفت (میلیاردها دلار برای لجستیک، سوخت، پشتیبانی و تخمین اولیه ۱۰ میلیارد دلار توسط پنتاگون) را «غیرضروری» خواندند. گزارش وال استریت ژورنال هشدار داد که تصرف جزیره میتواند قیمت جهانی نفت را به بالای ۱۵۰ دلار برساند و تورم آمریکا را تشدید کند. اختلال در صادرات ۹۰ درصدی نفت ایران زنجیره تأمین جهانی را مختل کرد و هزینههای لجستیک اعزام ۵۰۰۰ نیرو (از جمله ناوهای هواپیمابر و پشتیبانی هوایی) بار مالی سنگینی بر بودجه دفاعی تحمیل کرد. منتقدان نیز تأکید کردند که این اقدام نه تنها سود کوتاهمدت ندارد، بلکه خطر جنگ فرسایشی و افزایش قیمت انرژی برای مصرفکنندگان آمریکایی را به دنبال خواهد داشت. دادههای کمی نشاندهنده کاهش موقت صادرات انرژی خلیج و افزایش تورم داخلی است. کیفیاً، این تصمیم اقتصاد آمریکا را در برابر شوکهای خارجی آسیبپذیرتر کرد و شکاف در کنگره را عمیقتر ساخت.
از منظر سیاسی هم، اعزام نیروی زمینی بدون مجوز کنگره به عنوان نقض قانون اساسی و «ماجراجویی خطرناک» مورد انتقاد قرار گرفت. سناتورها از هر دو حزب آن را «تکرار اشتباه عراق» خواندند و تأکید کردند که ترامپ حمایت دوحزبی را از دست داده است. این اقدام شکاف میان کاخ سفید و کنگره را عمیق کرد و حتی برخی جمهوریخواهان آن را «خط قرمز» دانستند. گزارش نیویورک تایمز از نارضایتی نمایندگان و عدم مشورت با آنها سخن گفت و هشدار داد که این تصمیم به اعتبار سیاسی ترامپ، در میان رأیدهندگان آسیب زده است.
به همین دلیل، تصمیم اعزام به خارک خطر جنگ فرسایشی را به بالاترین سطح رساند. منتقدان هشدار دادند که تصرف جزیره نیازمند درگیری مستقیم با نیروهای ایرانی است و ریسک تلفات صدها سرباز را افزایش میدهد. گزارش PBS تأکید کرد که کارشناسان نظامی آن را «گام پرریسک» خواندهاند که میتواند به درگیری طولانیمدت منجر شود و موقعیت آمریکا در منطقه را تضعیف کند. این اقدام استراتژی خروج را مبهم کرد و خطر گسترش درگیری به سایر نقاط خاورمیانه را بالا برده است.
در همین حال سناتور برنی سندرز (دموکرات) معتقد است «این جنگ بدون توضیح برای مردم آمریکاست؛ ترامپ ما را به ماجراجویی خطرناک کشانده بدون اینکه به کنگره توضیح دهد.». نماینده روبن گالگو از حزب دموکرات نیز گفته «جوانان طبقه کارگر دوباره هزینه نهایی را پرداخت خواهند کرد؛ این اعزام زمینی تکرار فاجعه عراق است.» و سناتور رند پال از حزب جمهوریخواه هم معتقد است «ترامپ هزینه جنگ کوتاه را کم فرض کرده اما واقعیت این است که تلفات و هزینهها بسیار بالاتر از تصور اوست؛ این ماجراجوی خطرناک است.»
در مجموع تصمیم ترامپ برای اعزام نیروی زمینی به جزیره خارک نقطه عطفی در جنگ با ایران بود که با تشدید انتقادات گسترده از سوی سناتورها، نمایندگان کنگره و رسانههای آمریکایی همراه شد. از حملات اولیه هوایی تا مرحله اعزام ۵۰۰۰ نیروی دریایی و تفنگدار دریایی، این تصمیم نه تنها حمایت داخلی را از دست داد، بلکه خطر جنگ فرسایشی، بحران مالی و تضعیف موقعیت آمریکا در جهان را به همراه آورد که میتواند به پیامدهای بلندمدت مانند تلفات سنگین انسانی، بحران بودجهای، تضعیف ائتلافهای بینالمللی و بیثباتی پایدار منطقهای منجر شود.
۲۱۳/۴۲