به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سرویس دین و اندیشه ایبنا؛ امنیت سایبری در جهان معاصر، دیگر مفهومی محدود به حوزههای فنی و تخصصی نیست بلکه به یکی از ارکان بنیادین قدرت، حکمرانی و بازدارندگی در نظام بینالملل بدل شده است. در چنین بستری، بررسی تجربه بازیگرانی که توانستهاند این حوزه را بهصورت نظاممند در ساختار قدرت خود نهادینه کنند، اهمیتی دوچندان مییابد.
کتاب «امنیت سایبری در رژیم اسرائیل» نوشته اسحاق بناسرائیل و لیور تابانسکی، با ترجمه علیرضا قرائی و محمدحسین ایوبی، از جمله آثاری است که با نگاهی تحلیلی و چندلایه، به واکاوی یکی از مهمترین نمونههای پیوند میان فناوری و راهبرد ملی میپردازد. این کتاب را انتشارات جهان سیاست منتشر کرده است.
این اثر، امنیت سایبری را نه بهمثابه مجموعهای از ابزارها یا تهدیدهای فنی، بلکه در چارچوبی گستردهتر و در پیوند با منطق درونی سیاستگذاری و راهبرد کلان رژیم صهیونیستی تحلیل میکند. نویسندگان با فاصله گرفتن از رویکردهای تقلیلگرایانه، نشان میدهند که چگونه امنیت سایبری در این رژیم، محصول یک فرآیند تدریجی، هدفمند و مبتنی بر انباشت تجربه نهادی است؛ فرآیندی که در آن، مفاهیمی چون برتری کیفی، سرمایه انسانی، نوآوری فناورانه و هماهنگی میان نهادهای مختلف، نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند. از این منظر، کتاب را میتوان تلاشی برای فهم «منطق تولید قدرت سایبری» در یکی از پیچیدهترین محیطهای امنیتی جهان دانست.
یکی از ویژگیهای متمایز این کتاب، تأکید بر مفهوم «قدرت سایبری» بهعنوان امتداد و تکاملیافتهی مفهوم سنتی قدرت در روابط بینالملل است. در این چارچوب، فضای سایبر صرفا عرصهای برای دفاع از زیرساختها نیست، بلکه بستری برای خلق مزیت راهبردی، اعمال نفوذ، و بازتعریف ابزارهای قدرت بهشمار میرود. نویسندگان با بهرهگیری از رویکردی میانرشتهای، نشان میدهند که امنیت سایبری تنها در پیوند با عناصر غیرمادی همچون فرهنگ سازمانی، ساختارهای نهادی و الگوهای تصمیمگیری قابل فهم است؛ امری که این اثر را از بسیاری از نوشتههای صرفا فنی یا توصیفی متمایز میکند.
ساختار کتاب نیز بر همین مبنا شکل گرفته و با دنبال کردن سیر تاریخی سیاست سایبری در رژیم صهیونیستی، تصویری منسجم از چگونگی تکامل این حوزه ارائه میدهد. از واکنشهای اولیه به تهدیدهای نوظهور در دهه ۱۹۹۰، تا شکلگیری ابتکار ملی سایبری، تدوین راهبردهای کلان، و تأسیس نهادهای تخصصی، کتاب نشان میدهد که چگونه یک سیاست عمومی در طول زمان، از حالت پراکنده و واکنشی به ساختاری منسجم و راهبردمحور تبدیل میشود. این روایت تاریخی، در عین حال، امکان تحلیل دقیقتر سازوکارهای تصمیمسازی و تعامل میان بازیگران مختلف را نیز فراهم میآورد.
در بخشهای تحلیلیتر، نویسندگان با تمرکز بر راهبرد کلان رژیم صهیونیستی، نشان میدهند که امنیت سایبری در این رژیم ریشه در یک نگرش کلانتر به امنیت ملی دارد؛ نگرشی که از ابتدا بر جبران ضعفهای ژئوپلیتیکی از طریق برتری کیفی و اتکا به علم و فناوری استوار بوده است. در این چارچوب، نهادهایی مانند ارتش، دانشگاهها، بخش خصوصی و دستگاههای سیاستگذار نه بهصورت جزیرهای، بلکه در قالب یک شبکه درهمتنیده عمل میکنند. این همافزایی نهادی، بهویژه در شکلگیری و تداوم اکوسیستم نوآوری، نقشی کلیدی ایفا کرده و به یکی از مزیتهای نسبی این رژیم در حوزه سایبر بدل شده است.
کتاب همچنین با پرداختن به اکوسیستم نوآوری، نشان میدهد که چگونه پیوند میان خدمت نظامی، آموزش عالی، سرمایهگذاری خطرپذیر و سیاستهای حمایتی دولت، زمینهساز شکلگیری یک زیستبوم پویا در حوزه فناوریهای پیشرفته شده است. در این تحلیل، نوآوری نه بهعنوان یک پدیده خودجوش، بلکه بهمثابه نتیجه تعامل پیچیده میان ساختارهای رسمی و غیررسمی، و نیز فرهنگ خاص سازمانی معرفی میشود. این نگاه، امکان درک عمیقتری از نسبت میان امنیت، اقتصاد دانشبنیان و سیاستگذاری عمومی را فراهم میسازد.
از حیث اهمیت در فضای فارسیزبان، ترجمه این اثر را میتوان گامی در جهت ارتقای ادبیات مطالعات امنیت سایبری و نیز شناخت دقیقتر سازوکارهای قدرت در رژیم صهیونیستی دانست. کمبود منابعی که بتوانند بهصورت نظاممند و تحلیلی، این حوزه را بررسی کنند، همواره یکی از چالشهای پژوهشگران بوده است. این کتاب، با ارائه ترکیبی از دادههای تجربی و چارچوبهای نظری، میتواند بهعنوان منبعی قابل اتکا برای دانشجویان، پژوهشگران و سیاستگذاران حوزه سایبر و نظامی مورد استفاده قرار گیرد و زمینهساز بحثهای جدیتر در این حوزه شود.
در مجموع، «امنیت سایبری در رژیم اسرائیل» اثری است که فراتر از یک مطالعه موردی، افقی تحلیلی برای فهم تحولات امنیتی در عصر دیجیتال میگشاید. اهمیت این کتاب در آن است که نشان میدهد چگونه فناوری، زمانی که در بستر یک راهبرد کلان و ساختار نهادی منسجم قرار گیرد، میتواند به ابزاری برای بازتعریف قدرت بدل شود. برای مخاطبانی که در پی فهم نسبت میان فناوری، امنیت و سیاست در جهان امروز هستند، این اثر نهتنها یک منبع اطلاعاتی، بلکه مدخلی برای تأملی عمیقتر در باب ماهیت قدرت در عصر سایبری است.
۲۱۶۲۱۶