خبرآنلاین - داود غرایاق زندی، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: « به نظر میرسد کشورهای کرانه جنوب خلیجفارس بر این باورند که از ابتدای شکلگیری انقلاب اسلامی، رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی در منطقه تهاجمی بوده است. لذا اقدامات چندی نظیر ایجاد شورای همکاری خلیجفارس، خریدهای کلان تسلیحاتی و تضمینهای امنیتی از غرب، تلاش برای کاهش تنشهای منطقهای و ایجاد ارتباط نزدیک با ایران از منظر این کشورها باعث عادیسازی رفتارجمهوری اسلامی ایران در منطقه نشده است.»
در ادامه بخشی از مصاحبه داود غرایاق زندی با خبرآنلاین را میخوانید؛
عاقلانهترین روش برای کشورهای عربی، کاهش بحران و مساعی جمیله است
به نظر میرسد کشورهای کرانه جنوب خلیجفارس بر این باورند که از ابتدای شکلگیری انقلاب اسلامی، رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی در منطقه تهاجمی بوده است. لذا اقدامات چندی نظیر ایجاد شورای همکاری خلیجفارس، خریدهای کلان تسلیحاتی و تضمینهای امنیتی از غرب، تلاش برای کاهش تنشهای منطقهای و ایجاد ارتباط نزدیک با ایران از منظر این کشورها باعث عادیسازی رفتارجمهوری اسلامی ایران در منطقه نشده است.
جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، افول نظام دوقطبی، حمله آمریکا به عراق در سالهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳، گسترش نفوذ ایران در منطقه پس از بهار عربی، سقوط بشار اسد در سوریه به عنوان کلیدیترین پل جبهه مقاومت در منطقه، ضربات به نیروهای محور مقاومت در لبنان و غزه، جنگ ۱۲ روزه، ناآرامی داخلی ۱۸ و ۱۹ دی ماه ۱۴۰۴ و جنگ اخیر باعث تغییر رژیم در ایران نشد.
بر این اساس، به نظر میرسد که عاقلانهترین روش در این زمینه این است که کاهش بحران و زمینه مساعی جمیله برای بهبود وضعیت در منطقه دنبال گردد.
اگر حمله گستردهای علیه ایران صورت گیرد، کشورها عربی حاضرند هزینهاش را بپردازند
به نظر میرسد غیر از امارات متحده عربی که به صورت ساختاری با اسراییل در ارتباط است، بقیه کشورها رویکرد مشترکی دارند. اما قطر و عمان نسبت به کویت و حتی عربستان رویکرد همدلانه بیشتری نسبت به ایران دارند. به رغم اگر قرار باشد حمله گسترده علیه ایران توسط غرب صورت گیرد، همه آنها حاضرند که هزینه آن را بپردازند. این موضوع در مورد انتشار مطالب ویکیلیکس در مورد ایران در زمان آقای احمدینژاد کاملاً روشن شده است.
نیازمند اجماعی شبیه برجام برای فروکش کردن بحران هستیم!
این موضوع از چند جهت مفید است: نخست اینکه رویکرد عمومی مقامات کشور ما در مورد قطر و عمان مثبت است و اقدام آنها را همراه با حسن نیت تلقی خواهند کرد و هم زمان این برداشت از قطر در ساختار تصمیمگیری آمریکا هم وجود دارد.
دو، قطر در رفتار خود در قبال اسراییل بسیار محتاط و در قبال حماس بهواسطه رویکرد دینی مشابه بسیار مشفقانه بوده است و لذا نوعی همراهی با ایران در عین امکان بهتر برای حل موضوع فلسطین و غزه را فراهم میسازد.
سه، تلاش قطر با حمایت ترکیه همراه خواهد بود زیرا ترکیه بر این باور است که در صورت شکستن سنگر ایران، دیگر جلوی اسراییل را نمیتوان در منطقه گرفت و احتمالاً پس از عراق و ایران، حال باید ترکیه مورد حمله قرار گیرد.
چهار، رویکرد کاهش وخامت بحران رویکرد عمومی تمامی کشورهای منطقه حتی امارات است. پنج، رابطه قطر با پاکستان، چین، هند و روسیه نیز در کنار آمریکا و اروپا در سطح بسیار خوبی است و زمینه اجماع را میتواند فراهم سازد.
اما اینکه این اقدام چقدر نتیجهبخش خواهد بود، به نظر من بستگی به یک اجماع بینالمللی نظیر برجام دارد تا بحران فروکش کند و با شرایط کنونی که روسیه و چین از دور دستی بر آتش دارند و اروپا به خاطر بحران اوکراین از دو طرف ماجرا ناراضی است و منطقه در بیم و هراس قرار دارد و تجارت بینالمللی دورنمای روشنی ندارد، و در نهایت رویکرد ایران در قبال مذاکره به خاطر تجربه ناخوشایند برجام، باعث شده این تلاشها در هالهای از ابهام فرو رود زیرا حتی اگر همه این موارد مهیا گردد، امکان مهار اسراییل در این زمینه موضوع بسیار جدی و پویاتری است.
۲۱۹/۴۲