امروز گوشی همراه به ابزار انتخابی سرآشپزها و کسانی که در منزلشان آشپزی میکنند، تبدیل شده است. آنها از طریق گوشیهای همراه، لیست خرید خود را نگه میدارند، دستور پخت غذاهای مختلف را پیدا میکنند، از دستپختشان عکس میگیرند، اسم پنیرهای مختلف را جستجو میکنند، برای غذاهایی مثل استیک یا تخممرغ عسلی، تایمر گوشی همراه را تنظیم میکنند و واحدهای مختلف وزن و پیمانه را به هم تبدیل میکنند.
کلی هاول، دانشجوی سال دوم در شیکاگو در مورد گوشی همراه نوکیای خود میگوید: «واقعا به من آشپزی یاد داد». قابلیت عکس گرفتن، اتصال به اینترنت و ارسال پیامهای کوتاه به او کمک میکند که با دوستان و خانوادهاش مشورت کند و از منابع آنلاین اینترنتی استفاده کند. وی میافزاید: « یک بار در حالی که داشتم لازانیای سبزیجات درست میکردم، حدود 20 عکس برای خواهرم فرستادم و در مورد تزئیناتش، از طریق پیامک با مادرم مشورت کردم.»
کریس کازنتینو، سرآشپز رستوران اینکانتو واقع در سنفرانسیسکو معتقد است که گوشی آیفونش، محاسبات را در حین آشپزی برای او خیلی ساده کرده است (وی از برنامهای به نام آیکانورت استفاده میکند). او میگوید:« وقتی قرار است سالامی یا سوسیس درست کنم، نسبت گوشت به نمک و ادویه کلیدی است. وسیلههای چندمنظورهای مانند آیفون، به واقع انقلاب فناوری برای استفاده سرآشپزها هستند. شما هرگز نمیتوانید یک سرآشپز را تمام روز پشت میز یا پشت نمایشگر کامپیوتر بنشانید. اما من میتوانم گوشی همراهم را با خودم به بازار مزرعهدارها ببرم، آن را با خودم به کشورهای دیگر ببرم، از آن به عنوان دوربین استفاده کنم، تاریخچه غذاهای مختلف را پیدا کنم، دستورها را خلاصه نگه دارم و وقتی در حال آشپزی هستم نکاتی که میخواهم را به صورت صوتی ضبط کنم. به علاوه اگر از من بپرسید آیا از گوشی همراهم برای پخش موزیک مورد علاقهام استفاده میکنم و بقیه را دیوانه میکنم، باید بگویم بله! این کار را میکنم.»
با نفوذ فناوری گوشی همراه به زندگی آمریکاییان، خرید مواد لازم برای پخت غذا، به اشتراک گذاشتن دستور پخت غذاها و کار کردن در آشپزخانه بیشتر از پیش با گوشیهای همراه سازگار شده است. آماندا لنهارت، پژوهشگر مطالعهای تحت عنوان جایگاه اینترنت در زندگی آمریکایی، میگوید:« در ابتدا گوشی همراه زندگی اجتماعی ما را تغییر داد و حالا دارد به زندگی درون خانههایمان هم نفوذ میکند. آشپزی نسبت به دهه قبل، خیلی بیشتر به عملی تعاملی و سیار تبدیل شده است.»
به گفته تام بوینز، مدیرعامل موسسه آشپزی انگلستان جدید، واقع در مونتپلیر، دانشجویان آشپزی که عاشق فناوری باشند، خیلی زود میآموزند که برای جمعبندی کارهایشان به عنوان کار کلاسی، یا قرار دادن آنها روی فیسبوک، یا فراموشنکردن موادی که باید برای کلاس فردا آماده کنند، یا برای بالابردن مهارتهایشان در رستورانداری مانند خرید و محاسبات مربوط به دارایی و بودجهبندی، از گوشی همراهشان استفاده کنند. به علاوه از این طریق میتوانند به طور آنلاین به منابع دانشکده دسترسی داشته باشند.»
درحال حاضر، طراحان نرمافزار، شرکتهای غذایی و موسسان سایتهای اینترنتی، با توجه به امکانات بسیار موجود، برای داشتن جایی در گوشی همراه هر آشپزی به شدت رقابت میکنند. اکثر قابلیتهای گوشیهای همراه که به سادگی قابل استفاده است، تایمر و برنامههای تهیه لیست مثل گروسری آیکیو و جات هستند. گوشیهای همراه الان هم میتوانند اطلاعات جور واجور زیادی را مانند رستوران غذاهای دریایی با محیط دوستانه و کتابهای راهنمای انواع نوشیدنیها، فهرست کنند؛ یا تایمر سادهای برای درست کردن یک تخممرغ عسلی عالی دارند.
این امکان کوچک جالب است، اما شرکتهای بزرگی که ابزار همراه شما از نظر قدرت خرید برایشان اهمیت دارد، نقشههای بزرگتری دارند.
در نوامبر، کرافت فودز قابلیتی را برای گوشیهای همراه معرفی کرد که تا کنون در نوع خود بیشترین جزییات و بهترین سازگاری را با کاربر دارد و دستیار آیفود (iFood Assistant) نامیده میشود. از طریق این برنامه میتوان به کرافتفودز داتکام دسترسی یافت که به گفته نیلسن آنلاین، پربینندهترین سایت اینترنتی در مورد تهیه انواع غذاها است.
آیفود اسیستنت اولین برنامه آشپزی است که امکان استفاده از سیستم موقعیتیاب جهانی آیفون را فراهم میکند. طرز کار این سیستم چنین است که وقتی شما یک دستور آشپزی را انتخاب میکنید، مکان گوشی همراه شما ردیابی میشود و نشانی نزدیکترین فروشگاهها را برایتان فراهم میکند که می توانید مواد لازم برای پخت غذای انتخابیتان را در آنجا تهیه کنید. در فروشگاه همچنین میتوانید ویدیوی آموزشی غذایی را که انتخاب کردهاید، روی گوشی همراهتان ببینید. این کار، زمانی را که باید در راهروهای سوپرمارکت برای خرید مواد مورد نیاز بگذرانید، کوتاه میکند و احتمالا باعث میشود فرایند خرید کوتاهتر به نظر برسد.
اد کازمارک، مدیر بخش نوآوری سرویسهای جدید دفتر مرکزی کرافت در شیکاگو میگوید: «ما به خرید و آشپزی به عنوان یک فرایند یکپارچه نگاه میکنیم. بنابراین برنامهای میخواستیم که هر دو بخش را سادهتر کند، چون آن چه ما دائم از جامعه میشنویم، این است که کار را سادهتر کنید.»
به علاوه زمانی که آشپز به آشپزخانه برمیگردد، این برنامه خواندن دستور پخت غذا را برایش سادهتر میکند. کسی که آشپزی میکند، میتواند متن را از حالت عمودی به افقی برگرداند و دستورالعملها را به گامهایی تبدیل کند که با حروف درشت و پررنگ نوشته میشوند و تنها با یک اشاره روی نمایشگر به گام بعدی برود.
از سایتهایی که در این زمینه مشغولند، میتوان الرسپیز داتکام را نام برد که به همان اندازه سایت کرافت سرش شلوغ است. در این سایت دستور پخت غذاها توسط کاربران تهیه میشوند و در آن نوعی قوانین اجتماعی حاکم است. الرسپیز و بیگاوون هر دو دارای رتبه پنج ستارهاند، مانند رتبهای که آمازون داتکام در بین سایتهای فروش داراست.
علاوه بر این دو سایت، رسانههای دیگری مثل فودنتورک، اپیکوریوس و نیویورک تایمز نیز برای گوشیهای همراه نرمافزار طراحی کردهاند. باربارا سویینی اهل برانفورد از یکی از برنامههای آیفون به نام Allrecipes DinnerSpinner استفاده میکند تا در حین چرخ زدن در راهروهای فروشگاههای محلی به دستور پخت غذاها دسترسی داشته باشد. او میگوید:« من عادت داشتم که به طور ذهنی و تصادفی خرید و آشپزی کنم و همیشه پنج غذای ثابت داشتم.» الان کاربرها نوع غذا، مواد اصلی و زمان لازم برای پخت را انتخاب میکنند و بعد در بین دستور پختهای مختلف میگردند؛ یا فقط تکانی به گوشی همراهشان میدهند که یک انتخاب تصادفی داشته باشند. اگر گوشت بره در حراج باشد، یا فصل کنگر باشد، میتوان به دنبال دستور پختهایی گشت که هر دو را داشته باشند. بر اساس تعداد ستارههایی که دستور پخت غذا گرفته است، میتوان تصمیم گرفت و آن را امتحان کرد.
وی میگوید:« من دوست دارم که قبل از استفاده رتبهبندیها را ببینم و بعد از استفاده، خودم هم به آن امتیاز بدهم. با این کار احساس میکنید که با سایر مردم در کاری سهیم شدهاید؛ بخصوص با افراد دیگری که آن غذا را درست کردهاند، حتی اگر هرگز آنها را ندیده باشید.»
در میان دستور پختهای سایت الرسپیز، نان موزی بالاترین رتبه را دارد. این نان سادهای که مطبوع و به صرفه است، برخلاف معمول استفاده از دو یا سه موز، از پنج یا شش موز زیادی رسیده استفاده میشود. بیش از سه هزار و پانصد آشپز به این نان امتیاز دادهاند. با هر بار چرخ زدن در این سایتها، به نظرات و نکتههای جالب و جدیدی برمیخورید: نوعی تزیین جدید، چیپس شکلاتی یا حقهای برای چرب کردن نان. با بیرون کشیدن برگههای کتابهای آشپزی یا پیدا کردن دستور پختهای قدیمی مامان، این بازخوردها از سوی آشپزها حالا حالاها ادامه خواهد داشت.
خانم لنهارت میگوید:« داستان دستور پختهای خانوادگی و ماجرای سرآشپز و کتاب آشپزی در حال تغییر است. اینترنت مرزها را کنار زده و آنها را با قوانین اکثریت جایگزین کرده است.»
آقای ژاون همین تازگی با راهنمایی یکی از دستور پختهای چهار ستاره بیگاوون و حراج میگو در سوپرمارکت، دستور پخت جدیدی تهیه کرده و آن را میگوی کونگ پائو نامیده است. وی میگوید:« من به تازگی ووک (wok) را در گوشی همراهم تایپ کردهام.» ووک، نام ظرفهای مخصوص آشپزی چینی است. وی در تلاش است که برای جشن نیکوکاری که به زودی در بین آتشنشانها برگزار خواهد شد، غذاهای جدیدی تهیه کند. وی میافزاید:» با داشتن این همه دستور پخت، من هم به اندازه یک آشپز در مورد غذاها کنجکاو شدهام.»
دیشب در واحد آتشنشانی شام موفق بود اما خیلی دیر خورده شد. امروز بعد از ظهر مامورین آتشنشانی بارها برای ماموریت رفتند، اما یکی از آنها مانده بود تا کوهی از میگو را پاک کند. او میگوید:» فکر کنم این یک کار را گوشی همراهم نتواند انجام دهد.»
نیویورکتایمز، ژانویه 2009- ترجمه: بهنوش خرمروز