به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، بررسی تاریخ تحولات معاصر ایران و منطقه، بدون تحلیل دقیق منظومه فکری و سیره عملی شهید آیتالله خامنهای امری ناممکن است. ایشان در قامت یک نظریهپرداز سیاسی و رهبری که طولانیترین دوران مدیریت کلان نظام را بر عهده داشت، واجد ویژگیهای منحصربهفردی در حوزههای فقه حکومتی، استراتژی نظامی و دیپلماسی مقاومت بود.
درصددیم در مجموعه گفتگویی به خوانشی تحلیلی از دههها کنشگری ایشان در سپهر عمومی بپردازیم. شخصیت ایشان، به عنوان پیونددهنده سنت فقاهتی با مقتضیات دنیای مدرن، چالشها و فرصتهای نوینی را پیش روی حکمرانی اسلامی قرار داد.از تدوین سیاستهای کلان در دوران گذار پس از جنگ، تا ایستادگی بر اصول استقلالطلبی در برابر فشارهای بینالمللی، همگی بخشی از کارنامهای است که نیازمند واکاوی است.
در این گفتگوها تلاش شده است تا فراتر از نگاههای کلیشهای، به ابعاد کمتر شناخته شدهی اندیشه ایشان در باب «تمدن نوین اسلامی» و «نظم نوین جهانی» پرداخته شود. اکنون که دوران حیات سیاسی ایشان به تاریخ پیوسته و به مقام شهادت نائل گشتهاند، بازخوانی میراثشان نه تنها یک ضرورت تاریخی برای درک ریشههای ثبات ایران، بلکه نقشهراهی برای فهم آیندهی جبهه مقاومت در منطقه به شمار میرود.
به همین منظور با سیدمحمد نقیب ریاست دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم به گفتگو نشستیم که در ادامه حاصل آن را می خوانید:
سیدمحمد نقیب ریاست دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در گفتگو با مهر در خصوص یکی از ابعاد شخصیتی و مدیریتی رهبر شهید انقلاب، گفت: به اعتقاد من یکی از مهمترین ویژگیهای رهبر شهید انقلاب، نوع مدیریت ایشان است که بر اساس آموزهها و مبانی قرآنی شکل گرفته است. اساساً انقلاب اسلامی بر پایه مبانی دینی و قرآنی شکل گرفت و بهعنوان یک نظام اسلامی، بنیانهای خود را از قرآن کریم، فقه اسلامی و دیگر منابع معتبر دینی گرفته است. طبیعی است که مدیریت جامعه در چنین نظامی نیز باید بر همین مبانی استوار باشد.
وی افزود: در همین چارچوب، یکی از شاخصههای مهم در مدیریت ایشان، توجه جدی به «کاربردیسازی قرآن» در عرصههای مختلف زندگی است. در این نگاه، قرآن صرفاً کتاب تلاوت و تجوید نیست، بلکه کتاب هدایت و برنامهای برای زندگی فردی و اجتماعی به شمار میرود. از همین رو، مفاهیم قرآنی باید در حوزههای مختلف، از جمله در مدیریت و اداره کشور، نمود پیدا کند.
نقیب در خصوص اینکه چنین رویکردی در عمل چگونه نمود پیدا کرده است؛ عنوان کرد: اگر به سیره عملی و بیانات رهبر انقلاب توجه کنیم، میبینیم که بسیاری از مواضع و سیاستهای کلان کشور بر همین مبانی استوار است. برای مثال، تأکید بر استقلال کشور و مقابله با سلطه و استکبار از جمله موضوعاتی است که ریشه در آموزههای قرآنی دارد.
ریاست دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در ادامه افزود: همچنین در حوزه اقتصاد، طرح و تبیین سیاست «اقتصاد مقاومتی» نمونهای از همین نگاه است. شاخصهایی که در این الگو مطرح شده، مانند تکیه بر ظرفیتهای داخلی، تقویت تولید ملی و کاهش وابستگی، با آموزههای قرآنی درباره عزت، استقلال و اتکا به توان درونی جامعه همخوانی دارد.
وی تصریح کرد: از سوی دیگر، توجه به پیشرفت علمی کشور نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است. در معارف اسلامی، علم بهعنوان عامل قدرت و اقتدار معرفی شده و این موضوع با آموزههایی همچون آیه شریفه «وَأَعِدّوا لَهُم ما استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ» همخوانی دارد که بر ضرورت فراهم آوردن همه توانمندیها برای حفظ استقلال و اقتدار جامعه اسلامی تأکید میکند.
نقیب درباره تاکیدات رهبر انقلاب در حوزه فعالیتهای قرآنی، بیان کرد: یکی از نکاتی که ایشان همواره بر آن تأکید داشتهاند، «معنامحور بودن» تلاوت قرآن است. به این معنا که قاریان قرآن باید بهگونهای تلاوت کنند که معنا و پیام آیات برای شنونده قابل درک باشد و مخاطب بتواند این پیامها را در زندگی خود به کار گیرد.
ریاست دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم اظهار کرد: در واقع هدف این است که قرآن در متن زندگی مردم حضور داشته باشد و مفاهیم آن در رفتار اجتماعی و فرهنگی جامعه نمود پیدا کند. در برخی کشورهای اسلامی نیز میبینیم که حتی بخشی از ضربالمثلها و تعابیر رایج در زندگی روزمره مردم از آیات قرآن الهام گرفته است که این نشاندهنده پیوند عمیق معارف قرآنی با زندگی اجتماعی است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع میتوان گفت یکی از ویژگیهای برجسته در سیره مدیریتی رهبر انقلاب، تلاش برای پیوند دادن آموزههای وحیانی با عرصههای مختلف زندگی اجتماعی و حکمرانی است؛ رویکردی که قرآن را نهتنها کتاب هدایت فردی، بلکه راهنمای اداره جامعه و شکلدهنده سبک زندگی اسلامی میداند.