تاریخ معاصر
-
پزشک ایرانی در حال معاینه مردی با بیماری پوستی؛ سال ۱۳۱۳ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از معاینه یک بیمار توسط یک پزشک را در سال ۱۳۱۳ در شرق ایران ملاحظه میکنید.
-
کمبود نان، گرانی و بازار سیاه؛ اقتصاد ایران در سالهای اشغال چه بر سر مردم آورد؟
تاریخ ایراناشغال ایران در جنگ جهانی دوم موجب شدد؛ اقتصاد کشور در فاصله سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ با بحرانی کمسابقه روبهرو شود؛ از کمبود نان و قحطی و جهش قیمتها تا تعطیلی کارخانهها و گسترش بازار سیاه، بحرانی که هم فشار جنگ و اشغال و هم ضعف سیاستگذاری و مدیریت داخلی در شکلگیری آن نقش داشتند.
-
به مناسبت صدوبیستوچهارمین سالمرگ
آیا امیل زولا به قتل رسیده است؟
تاریخ جهانمرگِ مرموز امیل زولا، رماننویس برجسته فرانسوی، نیمقرن در هالهای از ابهام باقی ماند. در حالی که روایت رسمی، مرگ او را ناشی از نشت گاز در خانهاش اعلام کرد، شواهد و اعترافاتی که دههها بعد فاش شد، فرضیه ترور سیاسی به تلافیِ حمایتهای سرسختانهی او از آلفرد دریفوس را قوت بخشید.
-
چگونه ایران هشت سال اقتصاد جنگ را مدیریت کرد؟
تاریخ ایراندفاع مقدس ۸ ساله ایران و عراق فقط در خطوط مقدم، جریان نداشت؛ پشت جبهه، اقتصاد کشور هم درگیر یک نبرد تمامعیار بود. ایران در این شرایط با سهمیهبندی کالاها، مدیریت ارز و واردات، حمایت از تولید داخلی و تغییر اولویتهای بودجهای تلاش کرد چرخ اقتصاد بچرخد؛ تجربهای که نشان میدهد چگونه یک اقتصاد میتواند در سختترین شرایط، منابع محدود خود را برای حفظ دفاع و زندگی مردم مدیریت کند.
-
به مناسبت صدوچهلوهشتمین زادروز
سیدحسن تقیزاده؛ از حجرههای تبریز تا مجلس مشروطه
تاریخ ایرانسیدحسن تقیزاده، از روحانیزادهای شیفته دانشهای نوین تا یکی از اثرگذارترین چهرههای مجلس اول مشروطه، نماد گذار پرشتاب ایران به دوران تجدد است. این نوشتار، روایتی است از فراز و فرودهای زندگی سیاسی و فکری او، از تبریز تا نخستین سالهای تبعید.
-
۵ مهر ۱۳۱۶
جزئیات جالب از افتتاح کارخانه دخانیات ایران ۸۹ ساله پیش در چنین روزی
تاریخ ایرانگزارش وزیر مالیه از افتتاح کارخانه دخانیات در مهر ۱۳۱۶، تصویری از وضعیت ساخت و تجهیزات این واحد صنعتی در آن سالها به دست میدهد. این گزارش که در آرشیو روزنامه اطلاعات موجود است، جزئیاتی از قراردادها با شرکتهای خارجی، متراژ بخشهای مختلف و توان تولیدی کارخانه را بازگو میکند که در ادامه مرور شده است.
-
نمایی از قصر آقامحمدخان قاجار در شیراز در دوران ناصرالدینشاه
تاریخ جهاناین باغ و عمارت زیبا که در اصل در قرن پنجم هجری قمری بنای آن گذاشته شده بود، در زمان آقامحمدخان مورد بازسازی و توسعه قرار گرفت و به یکی از کاخهای حکومت قاجار تبدیل شد.
-
بهروز وثوقی در ۳۶ سالگی با لباس کابوی / عکس
تاریخ ایراناین عکس در یکی از صفحات میانی مجله سپید و سیاه به تاریخ چهارم مهر ۱۳۵۲ منتشر شده است.
-
از یک سرمایهگذاری پرریسک دارسی تا امپراتوری نفتی بریتانیا در ایران
تاریخ ایرانتاریخ نفت ایران داستانی است از امتیازهای اقتصادی، رقابت قدرتها و تغییر تدریجی موازنه میان ایران و بریتانیا. لئوناردو داوودی در کتاب «نفت ایرانی» با بررسی اسناد و مکاتبات تازه، روندی را روایت میکند که از امتیاز دارسی آغاز شد و در پیوند با انقلاب مشروطه و ورود دولت بریتانیا به مالکیت شرکت نفت، به گسترش نفوذ این کشور در نفت ایران انجامید.
-
بلبل دنیای عرب به روایت خودش
یک بشقاب زولبیا امکلثوم را به دنیای خوانندگی کشاند
تاریخ جهانروایتی خواندنی از کودکی امکلثوم در مصر از زبان خودش؛ زمانی که هنوز خبری از شهرت جهانی او نبود و یک وعده زولبیا، دختر پنجساله را به خواندن در مهمانیها ترغیب میکرد.
-
به مناسبت چهلوهشتمین سالروز انحلال
رستاخیز ملت ایران؛ پایان ناکام یک تجربه فرمایشی
تاریخ ایراندر سوم مهر ۱۳۵۷ و همزمان با اوجگیری بحران سیاسی در کشور، پرونده نظام تکحزبی با انحلال رسمی «حزب رستاخیز ملت ایران» بسته شد؛ تشکیلاتی دستوری که پس از ۴۳ ماه فعالیت نتوانست پیوندی واقعی میان حکومت پهلوی و جامعه برقرار کند.
-
نمایی از برف سنگین در شهر رشت؛ سال ۱۳۴۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از برف سنگین در شهر رشت را در سال ۱۳۴۰ شمسی مشاهده میکنید.
-
ملیجک در حال بازی تخته نرد با درباریان / عکس
تاریخ ایرانتصویری از غلامعلیخان عزیزالسلطان معروف به ملیجک را در دوران نوجوانی در حال انجام بازی تخته نرد با برخی دیگر از درباریان ناصرالدینشاه در جریان یکی از سفرهای شاهانه ملاحظه میکنید.
-
از محمود اسکندری تا بابایی؛ گفتوگو درباره خلبانان سلحشور ایرانی در جنگ هشتساله/ متاسفانه بعد از جنگ دیگر آن نیروی هوایی مجرب و خلاق تشکیل نشد
تاریخ ایراندر میزگردی درباره کتاب «صد خلبان برتر ایران» نوشته علی غفوری، نویسنده و دو پژوهشگر از ضرورت ثبت زندگی خلبانان نیروی هوایی، ارزشهای کتاب و کاستیهای آن گفتند؛ اثری که میکوشد نام صد تن از خلبانان اثرگذار را از گمنامی بیرون بیاورد.
-
مرد قاجاری در حال حجامت شدن توسط یک زن / عکس
تاریخ ایرانتصویری جالب از یک مرد قاجاری را در حال حجامت شدن توسط یک زن در حدود ۱۲۰ سال قبل مشاهده میکنید.
-
خواننده لبِ کارون به روایت مادرش/ همسایهها گفتند نعمت خروس بیمحل است استشهاد جمع کردند
تاریخ ایراندر شهریور ۱۳۵۰، مجله «سپید و سیاه» در روایتی شنیدنی از زبان مادر نعمتالله آغاسی، از مسیر پرفرازونشیب زندگی این هنرمند پرده برداشت. مادری که برای پیوستن به پسرش، با استخاره از باقی اعضای خانواده جدا شد و رنجهای او را در مسیر شهرت از نزدیک لمس کرد.
-
زنان تهرانی در حال شستن لباس در جوی آب کنار خیابان در دهه ۵۰
تاریخ ایرانتصویری قدیمی از زنان را در حال شستن لباس در جوی آب کنار خیابان در خیابان هفده شهریور تهران و در دهه ۵۰ مشاهده میکنید.
-
از «دریک» تا «ریال»؛ روایتی از سفر دوهزارساله پول ایران و رازِ ماندگاری «تومان»
تاریخ ایرانتاریخ پول ایران، داستانی از نبرد استقلال بین سنت و مدرنیته، و نبرد میان اعتماد ملی و بیاعتمادی تاریخی است. از «کرشه»های هخامنشی تا «ایرانچک»های دیجیتالی، این مسیر پر پیچ و خم نشان میدهد که پول هرگز تنها عدد نبوده است؛ بلکه آینهای از هویت ملی بوده است.
-
سیاستهای فرهنگی دوره رضاشاه در ترازوی تاریخ
تاریخ ایرانکتاب «فرهنگ و سیاستهای فرهنگی در دوره رضاشاه» با بررسی آموزش، مطبوعات، معماری، سینما، نمادها و مناسک ملی، به نقش سیاستهای فرهنگی و کنشگران اجتماعی در شکلگیری جامعه مدرن ایران در دوره رضاشاه میپردازد.
-
بررسی منابع درباره ایل افشار
نادرشاه از کدام تبار بود ترک یا کرد؟
تاریخ ایراننادرشاه از تیره قرقلوی ایل افشار برخاست؛ ایلی که پیشینه حضورش در ایران، چندین سده پیش از تشکیل دولت افشاریه ثبت شده است. زادگاه و محیط رشد نادر در شمال خراسان بود، اما درباره مسیر کوچ نیاکان، وضعیت خانواده و جزئیات کودکی او روایتهای یکسانی وجود ندارد. بازخوانی منابع، مرز میان اطلاعات تاریخی و داستانهایی را روشن میکند که بعدها پیرامون زندگی او شکل گرفت.
-
فضلالله زاهدی به روایت اسناد «گواه»؛ پروندهای درباره عاقبت یک تاجبخش
تاریخ ایرانزاهدی شخصیتی که نامش پیش از هر چیز یادآور کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و دشمنی با دولت محمد مصدق است چهرهای نظامی بود که مسیر پرفراز و نشیب او با بسیاری از رخدادهای مهم تاریخ معاصر ایران گره خورده است. این پرونده از زوایای گوناگون، از دوران جوانی نظامی تا اوج قدرت و سرانجام مرگ در غربت، زندگی او را بازخوانی میکند.
-
وقتی ریل از روی تاریخ عبور میکند،
تپهحصار دامغان؛ زخمی بر پیکر هفت هزار سال تاریخ
سمناناز دامغان و آثار تاریخیاش گفتن، شاید شبیه «شیرمال به سمنان بردن» باشد؛ شهری که با تاریخ عجین است و در هر گوشهاش میتوان ردپایی از گذشته این سرزمین را دید. شهری که «صددروازه» فقط یک نام تاریخی برای آن نیست؛ بخشی از هویت و حافظه این سرزمین است.
-
سیدجواد طباطبایی زیر ذرهبین «گواه»؛ از ایرانشهر تا تاریخنگاری و فلسفه تاریخ
تاریخ ایرانشماره هفتم مجله «گواه» با پروندهای ویژه درباره سیدجواد طباطبایی، تاریخنگاری، فلسفه تاریخ و مفاهیمی چون «ایرانشهر» و مشروطیت، به بازخوانی پروژه فکری یکی از مناقشهبرانگیزترین متفکران معاصر ایران پرداخته است.
-
ناگفتههایی از زندگی خواننده لبِ کارون
گفتوگو با مادر آغاسی در شهریور ۱۳۵۰/ با استخاره خانوادهام را رها کردم تا پیش نعمت بروم
تاریخ ایرانمجله «سپید و سیاه» در شهریور ۱۳۵۰ به سراغ مادر نعمتالله آغاسی رفت تا ناگفتههای زندگی ستاره آن روزها را ثبت کند؛ گفتوگویی خواندنی از رنجها، تعصبات خانوادگی و تصمیم مادری که با استخاره، همهچیز را رها کرد تا در کنار پسرش باشد.
-
کارگران جنوبی در حال خالی کردن بار شترها در بندر لنگه؛ سال ۱۲۸۸
تاریخ ایرانتصویری خاص از کارگران جنوبی را در حال خالی کردن بار شترها در بندر لنگه و در سال ۱۲۸۸ مشاهده میکنید.
-
دو مهماندار خانم شرکت ایران ایر روی پلههای هواپیما؛ دهه ۴۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری قدیمی از دو مهماندار خانم شرکت ایران ایر را روی پلههای هواپیما و در دهه ۴۰ شمسی میبینید.
-
دسته عزاداری اردبیلیها در شمیران سال ۱۳۴۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری جالب از دسته عزاداری اردبیلی ها را در شمیران و در سال ۱۳۴۰ شمسی مشاهده میکنید.
-
بازخوانی گذار از مدیریت سنتی به بوروکراسی مدرن دولتی
از میراب تا وزارت نیرو؛ چگونه آب ساختار قدرت را در ایران تغییر داد؟
تاریخ ایراناز دوران باستان تا امروز، آب در ایران هرگز صرفاً یک ماده طبیعی نبوده است؛ خط سرنوشتی بوده که حکومتها، جنگها، مالیاتها و حتی مشروعیت سیاسی حاکمان را رقم میزده است.
-
یک زوج ایرانی در تختجمشید دهه ۵۰
تاریخ ایرانتصویری از یک زوج ایرانی را در تختجمشید و در دهه ۵۰ شمسی مشاهده میکنید.
-
«ثریا اسفندیاری» سوار بر اسب و در حال تیراندازی؛ دهه ۳۰
تاریخ ایرانتصویری قدیمی از ثریا اسفندیاری را سوار بر اسب و در حال تیراندازی در دهه ۳۰ میبینید.