یادداشت‌های علم، یکشنبه ۲۵ آبان ۱۳۴۸: شاه فکر می‌کند هرچه نظامیان می‌کنند خوب است

اسدالله علم در خاطرات روز یکشنبه ۲۵ آبان ۱۳۴۸، از سفر شاه به شیراز، بندرلنگه و جزیره کیش و بازدید از طرح‌های عمرانی جنوب کشور نوشت. او در این سفر از وضعیت نامناسب ماهی‌گیری گلایه کرد، اما شاه واکنشی نشان نداد؛ علم دلیل این سکوت را چنین توضیح داد: شاه فکر می‌کند هرچه نظامی‌ها می‌کنند خوب است...

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از انتخاب؛  اسدالله علم در خاطرات روز یکشنبه ۲۵ آبان ۱۳۴۸ نوشت: امروز ساعت ۱۱ از مسافرت شیراز و بندرلنگه و جزیره کیش برگشتیم. بسیار سفر خوبی بود، خیلی خوش گذشت. شاهنشاه غفلتا تصمیم اتخاذ فرمودند که تشریف ببرند.... موضوع مسافرت هم سرکشی به بنادر جنوب بود ولی، البته هم فال بود هم تماشا. فقط هم من در رکاب بودم و شام و ناهار دائما با شاه بودم. مرکز توقف شیراز بود، یعنی شب‌ها برمی‌گشتیم که حال کنیم و روز هم که فال بود.

دانشگاه با عظمت پهلوی مورد بازدید قرار گرفت و شاهنشاه خیلی راضی بودند. [شرکت های سهامی زراعی] اطراف شهر شیراز که به عنوان نمونه ساخته شده (نزدیک تخت جمشید) مورد بازدید قرار گرفت، خیلی عالی بود. درآمد سهامداران یا کشاورزان سابق در این مراکز به سه برابر قبل رسیده است.

من خیال می‌کردم این از گزارش‌های دروغ است به این جهت کنجکاو شدم و دیدم که درست است.

به بندر لنگه و بعد به جزیره کیش رفتیم و ناهار را به طور پیک‌نیک در آن‌جا صرف فرمودند، خیلی خوش‌شان آمد. در کیش چنان که من سابقا در این یادداشت‌ها نوشته‌ام کاخی برای شاه می‌سازیم، ولی این برای تفریح خالی نیست. این‌جا قلب خلیج‌فارس است و توقف یک ماهه شاهنشاه در آن‌جا غوغا می‌کند.

در بندر لنگه تأسیسات بهداشتی بزرگ و بیمارستان بسیار مجهزی [ساخته] شده است که وسیله دانشگاه پهلوی اداره می‌شود. دانشگاه پهلوی حالا یک امپراتوری شده علاوه بر بیمارستان‌های بسیار مجهز سعدی و نمازی شیراز الان بیمارستان‌های بوشهر، برازجان، بندرلنگه، لار و شیخ‌نشین‌های دوبی و فجیره به وسیله دانشگاه پهلوی و با پول «شیر و خورشید سرخ» اداره می شود و واقعا جای سرافرازی دارد. سر ناهار در کیش صحبت از سیاست شاهنشاه و ایران در خلیج‌فارس بود. شاهنشاه خیلی عاقلانه صحبت کردند که مرا خیلی تحت تأثیر قرار داد. آن این بود که فرمودند: «اگر من آدم دماگوگ و عوام‌فریبی بودم، الان در خلیج‌فارس به جای آن‌که سیاست مسالمت‌آمیز و صلح‌جویانه را تعقیب کنم - تا جایی که حاضر شدم با بحرین کنار بیایم - هر روز مثل ناصر در آن‌جا یک بازی راه می‌انداختم. حق هم داشتم زیرا خلیج‌فارس یک دریای ایرانی است و ما به هر دو طرف آن حق داریم. ولی از چنین سیاست چه عاید ایران می‌شد؟ جنگ روحی و اخلاقی با دنیای عرب مخارج هنگفت نگهداری این سرزمین‌ها و درگیری با ناسیونالیست‌های عرب و بعد هم عواید هیچ‌ به‌خصوص که قسمت‌های نفت‌خیز را کشورهای بزرگ نمی‌گذاشتند و نمی‌گذارند ما به‌آسانی ببلعیم». من عرض کردم: «ممالکی که احتیاج به این‌گونه غذای روحی دارند که به خورد مردم‌شان بدهند، در امور داخلی به طور قطع شکست خورده‌اند، حال آن‌که شاهنشاه در امور داخلی موفق هستید. بعد هم شکر خدا آن‌قدر منابع دارید که می‌توانید ایران را گلستان کنید و خواهید کرد.» عرض کردم: «تأسف من در جنوب این است که راه ساحلی که در زمان نخست‌وزیری من حسب‌الامر شاهنشاه از بوشهر شروع می‌شد و [می‌بایست] به چاه‌بهار ختم می‌شد، فقط به این [بندر] لنگه رسیده است. آن هم در بین راه، پل روی رودخانه موند زده نشده است، به علاوه کار به‌کلی متوقف است و سرپرست آن، جهانمیر، بلاتکلیف.» عرض کردم: «اگر بخواهیم در آن طرف خلیج نفوذ داشته باشیم، اول باید کار خودمان را درست کنیم و عرض کردم:

ذات نایافته از هستی، بخش

کی تواند که شود هستی‌بخش؟»

عرایضم خیلی مؤثر شد. فرمودند: «تا برگردیم به دولت ابلاغ کن کار را شروع کنند.» در امور ماهی‌گیری هم عرایض مفصل کردم که وضع فعلی کار خوب نیست. چیزی نفرمودند، چون وسیله دکتر سپهبد ایادی و ارتش اداره می‌شود [و] فکر می‌فرمایند هرچه نظامی‌ها می‌کنند خوب است!... خانم گاندی از پارلمان هند رأی اعتماد گرفت، یعنی گرچه یک قسمت اعضای حزب کنگره به او رأی مخالف داد ولی همه دسته‌های دیگر خارج حزب کنگره و یک قسمت اعضای حزب به او رأی موافق دادند. چه باید کرد؟ با آن‌که زن است، خوب وضع دنیا را احساس می‌کند که گرایش به طرف چپ است و مرتجعین اگر مخالفت بکنند برای او بهتر است... بعدازظهر رئیس‌جمهور مجارستان وارد شد. شام در کاخ نیاوران مهمان بود.

۲۵۹

کد مطلب 2302845

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 0 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین