محمد رضا پهلوی
-
به مناسبت هشتادوچهارمین سالروز استخدام
آرتور میلسپو؛ مستشار آمریکایی که قرار بود اقتصاد ایران را نجات دهد
تاریخ ایرانآرتور چستر میلسپو، مستشار مالی آمریکایی، در ۲۱ آبان ۱۳۲۱ برای مدت پنج سال به ریاست کل دارایی ایران منصوب شد. او مأموریت داشت تورم را مهار کند، خزانه دولت را سر و سامان دهد، هزینههای اضافی را کاهش دهد و نظام مالیاتی را اصلاح کند؛ اما سیاستهای سختگیرانه، مخالفت گروههای سیاسی و محدودیتهای ناشی از جنگ، مأموریت او را به تجربهای ناکام تبدیل کرد.
-
یادداشتهای علم، شنبه ۲۰ آبان ۱۳۵۱: از وقتی علیاحضرت نایبالسلطنه شدهاند، بین زن و شوهر رقابتکی به وجود آمده
تاریخ ایرانسر شام رفتم. موضوع مهمی نبود. صبحت مسافرت شاهنشاه به فارس و برنامه پنجساله پنجم و مسافرت شهبانو به رشت بود. بین زن و شوهر از وقتی که علیاحضرت نایبالسلطنه شدهاند، رقابتکی به وجود آمده است.
-
یادداشتهای علم، دوشنبه ۱۹ آبان ۱۳۴۸: شاه فرمودند جزایر مال ماست
تاریخ ایرانمطالب دیشب مذاکره با سفیر انگلیس را عرض کردم. راجع به جزایر خیلی برآشفتند. فرمودند: «مال ماست، چه گهی میخورد؟» عرض کردم: «صحیح میفرمایید ولی به هر صورت باید نتیجه عملی گرفت...»
-
یادداشتهای علم، یکشنبه ۱۸ آبان ۱۳۴۸: با سفیر انگلیس راجع به جزایر صحبت کردم
تاریخ ایراناسدالله علم: عصر سفیر انگلیس به دیدنم آمد، یعنی او را خواسته بودم در مورد اشکالات معامله موشکها صحبت کنم، تا اندازهای ممکن است رفع اشکال بکنم. معامله خیلی بزرگ در حدود پنجاه ملیون پوند است. شاهنشاه فرموده بودند، به او بگو به شما نگفتم این همه به لیبی پول ندهید، حالا تمام معاملات شما را به هم میزند (یک معامله صدوپنجاه میلیون پوندی اسلحه را میخواهد به هم بزند). به او گفتم، خندید. گفت: «پیشبینیهای شاهنشاه همیشه صحیح است.» ضمنا راجع به جزایر با او صحبت کردم (تنب و ابوموسی). گفت: «ما به قولی که دادهایم پایبند هستیم و شیخ شارجه و رأسالخیمه را تشویق میکنیم...»
-
ماجرای گران کردن بنزین در زمان قبل از انقلاب به روایت امینی/ افزایش قیمت بنزین پیش از انقلاب به تعطیلی تاکسیها و بخشهایی از شهر منجر شد + فیلم
احزاب و شخصیتهاپرویز امینی گفت: در سال ۱۳۵۰ هم با افزایش قیمت بلیت اتوبوس، اعتراضهایی شکل گرفت، اتوبوسها و دانشگاهها را آتش زدند. در ابتدا شاه دستور برخورد و سرکوب داد، اما با گسترش اعتراضها، موضوع در جلسهای مطرح شد و تصمیم تغییر کرد.
-
یادداشتهای علم چهارشنبه ۱۷ آبان ۱۳۵۱: اگر دموکراسی نداریم، به جهنم که نداریم مگر دموکراسیهای غربی چه میکنند
تاریخ ایراناسدالله علم: واقعاً کارهای بزرگ به دست این شاه برای این کشور شده است. به این جهت است که او را میپرستم، یعنی اگر یک قدرت مطلق میباشد، این قدرت مطلق، مطلقاً محو در ترقی و پیشرفت کشور است و اعتلای ایران. حال اگر دموکراسی نداریم، به جهنم که نداریم مگر دموکراسیهای غربی چه میکنند و چه گلی به سر مردم خود زدهاند؟ جز آنکه یک عده معتاد و بلاتکلیف و بیعلاقه و بیتفاوت دارد در کشورهای غربی بار میآید...
-
پرویز ثابتی، از ریاست اداره سوم ساواک تا حضور در دادگاه آمریکا
تاریخ ایرانشکایتی که سه زندانی سیاسی سابق علیه پرویز ثابتی، رئیس پیشین اداره سوم ساواک، در دادگاهی در آمریکا مطرح کردهاند، بار دیگر نام او را به صدر اخبار آورده است؛ پروندهای که با وجود درخواست ثابتی برای مختومه شدن به دلیل مرور زمان، همچنان در جریان است و به اتهام شکنجه زندانیان سیاسی در دوران پهلوی میپردازد.
-
جایزه به رضا پهلوی در فرانکفورت را حتی تجزیهطلبان و منافقین محکوم کردند
احزاب و شخصیتهابه تازگی یک بنیاد آلمانی به نام فریدریش نائومان تصمیم گرفت که جایزهای تحت عنوان جعلی آزادی را به پهلوی، آن هم به طور امانی، اعطا کند.
-
رمضان شریف: در دوران پهلوی بیش از ۲۳ هزار مستشار آمریکایی سرنوشت کشور را در اختیار داشتند/ آمریکا صدام را به جنگ تحمیلی ۸ ساله تحریک کرد
نظامیرئیس مرکز اسناد دفاع مقدس گفت: تأسیس ساواک به عنوان شعبهای از سیا، تحمیل کاپیتولاسیون، حمایت از دیکتاتوری پهلوی، تحریک صدام به جنگ تحمیلی هشتساله، تأمین سلاحهای شیمیایی به رژیم بعث، سرنگونی هواپیمای مسافربری ایرباس و حمایت از گروههای تروریستی و تجزیهطلب، تنها بخشی از جنایات آمریکا علیه ملت ایران است . در دوران رژیم پهلوی بیش از ۲۳ هزار مستشار آمریکایی سرنوشت کشور را در اختیار داشتند و هرگونه تلاش برای استقلال سرکوب میشد .
-
نگاهی به خاطرات دیپلمات دوران پهلوی به مناسبت بیستمین سالمرگ او
فریدون هویدا: به برادرم گفتم شاه مدتهاست عوض شده، دیگر نظر کسی را نمیخواهد/ وزارت خارجه هیچکاره بود
تاریخ ایرانفریدون هویدا، دیپلمات پیشین و برادر نخستوزیر وقت، در خاطرات شفاهی خود از تغییر رفتار محمدرضا شاه در اواخر دهه ۴۰، نقش تشریفاتی وزارت امور خارجه و انحصار کامل تصمیمگیریهای کلان در دربار روایت میکند.
-
روایتی جامعهشناختی از تکوین، دگردیسی و بحران هویت ملی در تاریخ ایران
احمد اشرف پازل هویت ایرانی را چگونه بازخوانی کرد؟/ سه دیدار با هویت ایرانی/افسانهی باستان یا برساخت مدرن؛ نگاهی نو به ریشههای هزارتوی «هویت ایرانی»
اخبار اندیشهمتن پیشرو، مقالهای از دکتر احمد اشرف است که سیر تحول مفهومی «هویت ایرانی» را در قالب سه تجربهی فکری از دوران کودکی تا پژوهشهای کلان دانشگاهی روایت میکند. وی با تکیه بر روش جامعهشناسی تاریخی، استدلال میکند که هویت ملی مدرن امری ازلی نیست، بلکه برساختهای تاریخی و حاصل تعامل میان سنتهای مکتوب و دولتهای مدرن است و نباید آن را با مفاهیم باستانی خلط کرد.
-
یادداشتهای علم ۷ آبان ۱۳۵۱: به شاه گفتم رسم عجیبی است، هرکس میخواهد خود را در دل عامه جا کند، از ما دوری میکند
تاریخ ایرانعرض کردم: «به سخنرانی مذهبی از مسجد ترکها در رادیو گوش میکردم، [فخرالدین] حجازی واعظ حرف میزد. خوب هم حرف میزد، ولی در آخر مجلس به همه کس و همه چیز و حوزه علمیه قم دعا کرد و به شما دعا نکرد. جای تعجب شد.» فرمودند: «تحقیق کن برای چه؟» عرض کردم: «رسم عجیبی است، هرکس میخواهد خود را در دل عامه جا کند، از ما دوری میکند...»
-
برنامه هستهای ایران در واپسین ماههای پهلوی
تاریخ ایرانتلگرافهای سفارت آمریکا در ماههای پایانی سلطنت پهلوی، از چالشهای برنامه هستهای ایران پیش از انقلاب حکایت دارند؛ از نگرانی درباره تناسب ذخایر اورانیوم با نیازهای آینده تا احتمال کنارهگیری مدیران ارشد و ابهام در تداوم همکاریهای خارجی.
-
صدایی که شنیده نشده
امینی نخستوزیر پیشین شاه، سه ماه پیش از پیروزی انقلاب: متاسفانه رابطه بین مردم و رژیم بریده شده / همه میدانیم مجلس کنونی، مجلس ملی نیست
تاریخ ایرانعلی امینی، نخستوزیر ایران از اردیبهشت ۱۳۴۰ تا تیر ۱۳۴۱، در آبان ۱۳۵۷ در گفتوگو با کیهان هشدار داد که «رابطه بین مردم و رژیم بریده شده» و نسبت به شکلگیری بحرانی غیرقابلکنترل هشدار داد. او راهحل بحران را در اعتمادسازی، مبارزه جدی با فساد و جلب پشتیبانی مراجع دانست و تأکید کرد که «خفه کردن مردم با روی کار آوردن دولت نظامی» بهجای حل مشکلات، به از همپاشیدن کشور منتهی خواهد شد.
-
هنرنمایی شعبان جعفری برای تولد شاه در امجدیه / عکس
تاریخ ایرانروزنامه اطلاعات طی گزارشی به این رویداد در تهران پرداخته که عکس آن بر حضور شعبان جعفری و ۵۵۰ باستانیکار در این مراسم تاکید شده است.
-
روایت نیویورکتایمز از تاجگذاری شاه در ۵۹ سال پیش؛ از اشکهای شهناز تا کالسکه ۷۸ هزار دلاری در کاخ گلستان
تاریخ ایراننیویورکتایمز در شماره پنجم آبان ۱۳۴۶، در گزارشی تفصیلی از تاجگذاری محمدرضا پهلوی در کاخ گلستان، به ثبت حواشی این مراسم پرتجمل ازجمله تاجهای بیقیمت، اشکهای شاهزاده شهناز و استقبال دهها هزار نفری مردم در تهران پرداخت.
-
فوزیه ملکه مصری ایران در دوران نوجوانی؛ اوایل دهه ۱۳۱۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از فوزیه بنت فواد، ملکه مصری ایران را در دوران نوجوانی و در اوایل دهه ۱۳۱۰ مشاهده میکنید.
-
درسآموزی از خاطرات فردوست، کلیدیترین فرد امنیتی نظام شاهنشاهی
اخبار اندیشهخاطرات ارتشبد حسین فردوست به عنوان روایتگر درون ساختار قدرت، تصویری افشاگرانه از کانون آسیبهای حکمرانی در دوران پهلوی دوم ارائه میدهد. بر اساس این روایت، فروپاشی نظام شاهنشاهی نه محصول ناآرامیهای مقطعی، بلکه نتیجهٔ ۱۵ سال فساد سیستمی، تمرکز افراطی قدرت در شخص شاه، بیاثری نهادهای نظارتی، عدم شایستهسالاری و وابستگی به بیگانگان بود. این آسیبهای ساختاری در نهایت مشروعیت رژیم را نابود کرد و سقوط آن را از درون رقم زد.
-
بازخوانی یک نطق تاریخی
پیام رادیویی فضلالله زاهدی به مردم دو ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد/ «کشتی طوفانی مملکت به ساحل نجات نزدیک شد»
تاریخ ایراندو ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، فضلالله زاهدی در پیام رادیویی خود به ملت که در روزنامه «کیهان» انعکاس یافت، وضعیت پیش از کودتا را «پرتگاه زوال» خواند و از استقرار امنیت و آغاز طرحهای عمرانی خبر داد.
-
روایت نهاوندی از خشم شاه در نیاوران؛ وقتی گزارش تورم بوی خیانت داد
تاریخ ایرانیک سال پیش در چنین روزهایی هوشنگ نهاوندی، از چهرههای کلیدی دانشگاهی و سیاسی عصر پهلوی، در ۹۳ سالگی درگذشت؛ مردی که روایت دیدارش با شاه در بهار ۱۳۵۶، یکی از گویاترین تصویرها از انسداد سیاسی و انکار بحران اقتصادی پیش از سقوط نظام پهلوی را رقم زد.
-
مطهری: علیاف منتظر سرنوشت شاه باشد/ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی حیدر علیاف، پدر الهام علیاف درخواست کرد که سرزمینش به «مادرش ایران» بپیوندد
احزاب و شخصیتهاعلی مطهری با انتقاد از ممنوعیت حجاب دختران دانشآموز در جمهوری آذربایجان و زیر سؤال بردن صلاحیت باکو برای میزبانی سازمان همکاری اسلامی، هشدار داد الهام علیاف با سیاستهای ضداسلامی و رابطه نزدیک با اسرائیل باید منتظر سرنوشتی مشابه شاه باشد.
-
ساختمان مجلس سنای ایران در دوره پهلوی دوم؛ دهه ۴۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از ساختمان مجلس سنای ایران را در دهه ۴۰ شمسی و در دوره پهلوی دوم خواهید دید.
-
یادداشتهای علم ۲۵ تا ۲۷ مهر ۱۳۴۹: یک هواپیمای ما ربوده شد و تحت هدایت سه دانشجوی ایرانی به بغداد برده شده؛ خاک بر سر این جوانها
تاریخ ایراناسدالله علم در یادداشتهای روزانه ۲۵ تاا ۲۷ مهر ۱۳۴۹ از خرسندی شاه پس از شنیدن خبر مرگ جمال عبدالناصر و گره خوردن مذاکرات نفتی لندن تا خطر سقوط هواپیمای سلطنتی و ریختوپاشهای مهمانی پرهزینه بیرجند روایت کرده است.
-
هویدا: در ورودی باشگاه انگلیسها در اهواز نوشته بودند: ورود برای ایرانی و سگ قدغن + فیلم
فیلمامیرعباس هویدا، نخست وزیر ایران در دوران محمدرضا پهلوی گفت: فراموش نمیکنم، در ورودی باشگاه انگلیسها در اهواز نوشته بودند: ورود برای ایرانی و سگ قدغن! ما با سگ همردیف بودیم./صابرین نیوز
-
به مناسبت سیوششمین سالمرگ
ناگفتههایی از زندگی عباسقلی گلشائیان؛ مردی که نامش با جنجالیترین قرارداد نفتی پیش از ملیشدن گره خورد
تاریخ ایرانقرارداد الحاقی نفت که در ۲۶ تیر ۱۳۲۸ میان عباسقلی گلشائیان و نویل گس امضا شد، هرگز از تصویب مجلس نگذشت. با این حال نام گلشائیان را بیش از هر سمت دولتی دیگری که داشت به یادها سپرد و بحثهای مربوط به آن به یکی از حلقههای مسیر ملی شدن صنعت نفت تبدیل شد. او ۱۹ مهر ۱۳۶۹ در تهران درگذشت.
-
پنجاهوپنجمین سالروز فرارسید
درباره جشنهای ۲۵۰۰ ساله / غیبت سه رهبر بزرگ جهان / بازخورد منفی ضیافت باشکوه تختجمشید در فقرا
تاریخ ایرانجشنهای ۲۵۰۰ ساله تختجمشید در مهر ۱۳۵۰، فراتر از روایتهای رایج درباره یک «ریختوپاش پرزرقوبرق» یا «مقدمه سقوط پهلوی»، پروژهای ۱۳ ساله بود که در تلاقی باستانگرایی، درآمدهای نفتی و بلندپروازیهای دیپلماتیک شاه شکل گرفت؛ رویدادی پرهزینه که بازخوانی اسناد نشان میدهد میان اهداف فرهنگی و توسعهای آن با واقعیت زیسته جامعه شکافی عمیق وجود داشت.
-
ثریا در سفر هند و در حال بازدید از یک دانشکده پرستاری؛ دهه ۳۰ / عکس
تاریخ ایرانتصویری از ثریا اسفندیاری را در جریان سفر به هند و در حال بازدید از دانشکده پرستاری دهلی نو در دهه ۳۰ شمسی مشاهده میکنید.
-
فوزیه، ملکه مصری ایران، در کنار خواهرش فائزه و در سال ۱۳۲۶ / عکس
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از فوزیه بنت فواد، ملکه مصری ایران را در کنار خواهرش فائزه و در سال ۱۳۲۶ مشاهده میکنید. (فوزیه فواد در سمت چپ تصویر)
-
«فوزیه فواد» در پیست اسکی دیزین و در اوایل دهه ۲۰ + عکس
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از فوزیه بنت فواد را در پیست اسکی دیزین و در اوایل دهه ۲۰ مشاهده میکنید.
-
جنگ ۸ ساله به روایت سردار بلالی؛ عراق موشک «اسکاد بی» با برد ۳۰۰ کیلومتر داشت، شوروی داده بود/ شاه اصلا موشک برد بلند نداشت، فقط یک کاتیوشا داشت
نظامیمشاور عالی فرمانده نیروی هوافضای سپاه تصریح کرد: در حالی که عراق به موشک «اسکاد بی» با برد ۳۰۰ کیلومتر دسترسی داشت و شوروی این امکانات را به کشورهای عراق، یمن، سوریه، لیبی و کشورهای بلوک شرق داده بود، اما شاه که اصلا موشک برد بلند نداشت و تنها یک کاتیوشا داشت که مثلا ۱۷ تا ۱۸ کیلومتر میزد. حداکثر برد ما در توپخانه حدود ۲۷ کیلومتر بود.