به گزارش خبرآنلاین، ۴ روز پیش بود که ارتش اسرائیل اعلام کرد عملیات خود را در جنوب لبنان به شکل بیسابقهای گسترش میدهد. این اقدام همزمان با اعلام پیشرفت مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال رسیدن به توافق میان تهران و واشنگتن مطرح شد که در آن آتشبس در همه جبهههای منطقه به شمول لبنان، یکی از پایههای توافق پایان جنگ است.
به نظر میرسد که گسترش عملیات اسرائیل در لبنان با نزدیک شدن ایران و آمریکا به یک توافق ارتباط مستقیم داشتهباشد. بنیامین نتانیاهو قصد دارد تا جلوی هرگونه توافق میان ایران و آمریکا را بگیرد، چرا که ایران به توافقی که شامل توقف اشغال و جنایت در لبنان نشود، رضایت نخواهد داد.
توسعه عملیات در جنوب لبنان
نیروهای اسرائیلی با پیشروی در روستاهایی مانند «زوطر الشرقیه» و «شقیف ارنون»، کنترل قلعه تاریخی و باستانی «شقیف» (بوفور) را به دست گرفتهاند؛ موقعیت استراتژیکی که بر بخشهای وسیعی از جنوب لبنان اشراف کامل دارد.
این پیشروی با دستور تخلیه اجباری بیش از ۱۰ روستا و شهر نبطیه همزمان شده است. حملات توپخانهای و هوایی سنگینی نیز به حومه نبطیه صورت گرفته که منجر به خروج کامل ساکنان باقیمانده و تخلیه مواضع ارتش لبنان برای حفظ جان سربازانش شده است.
دلیل این تهاجم ناگهانی و گسترده چیست؟
به تحلیل روزنامه هاآرتص، ارتش اسرائیل در یک بنبست فرساینده در جنوب لبنان گیر افتاده است. نیروهای اسرائیلی در عمق ۱۰ کیلومتری مرز، هدف زنجیرهای از حملات پهپادهای انتحاری جدید حزبالله قرار گرفتهاند که از طریق «فیبر نوری» هدایت میشوند و رادارها قادر به شناسایی آنها نیستند.
دولت بنیامین نتانیاهو که با انتخابات زودهنگام و فشارهای شدید سیاسی داخلی روبهروست، تلاش میکند پیش از برقراری هرگونه آتشبس قطعی، با پیشروی زمینی فراتر از منطقه حائل اعلام شده پیشین (موسوم به خط زرد)، دست بالاتر را در مذاکرات داشته باشد و شکستهای نظامی خود در برابر پهپادها را پنهان کند.
واشنگتن که پیش از این اسرائیل را از حمله به بیروت منع کرده بود، در روزهای اخیر و پس از موافقت تلآویو با برخی شروط منطقهای، چراغ سبز محدودی برای پیشروی در جنوب و عبور از خطوط قبلی به ارتش اسرائیل داده است.
آیا این اقدامات به مذاکرات ایران و آمریکا ربطی دارد؟
بله، ارتباط مستقیمی میان این دو رویداد وجود دارد. گزارشها حاکی از آن است که ایالات متحده و ایران تحت نظارت دولت دونالد ترامپ به یک توافق بزرگ و پایدار بسیار نزدیک شدهاند؛ توافقی که گام اول آن، پایان دادن به درگیریهای خلیج فارس و بازگشایی دوطرفه تنگه هرمز است.
نزدیک شدن به توافق ایران و آمریکا، تنشها را در لبنان به اوج رسانده است. هر دو طرف (اسرائیل و حزبالله) میدانند که آتشبس در خلیج فارس، فشارها را برای پایان جنگ در لبنان به شدت افزایش خواهد داد، بنابراین پیش از بسته شدن پنجره جنگ، برای بهبود موقعیت میدانی خود میجنگند.
از سوی دیگر، ترامپ به دنبال توافقی طولانیمدت با تهران است که حتی شامل تفاهماتی درباره غنیسازی اورانیوم و آزادسازی میلیاردها دلار دارایی بلوکهشده ایران میشود؛ موضوعی که به شدت مایه نگرانی نتانیاهو است و او تلاش میکند با تداوم و تشدید جنگ در لبنان، این امتیازات را تلافی کند.
عبور از رودخانه لیتانی و نزدیک شدن به نبطیه چه معنایی دارد؟
رودخانه لیتانی از زمان آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ به عنوان کانون تفاهم اسرائیل و لبنان برای آتشبس به شمار میرفت. بر اساس تفاهم آتشبس مقرر شدهبود که حزبالله لبنان به شمال رودخانه لیتانی تغییر موضع دهد و اسرائیل حملات خود را به لبنان متوقف کند. هر چند حزبالله تمام تعهدات خود را بر اساس آتشبس رعایت کرد و تا زمان آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران حتی یک گلوله هم به سمت نیروهای اسرائیلی شلیک نشد. اما اسرائیل در تمام این مدت حتی یک روز هم آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ را رعایت نکرد.
عبور اسرائیل از این رودخانه برای نخستین بار از سال ۲۰۰۶، به معنای نقض آشکار تمام خطوط قرمز میدانی و فروپاشی کامل توافقات پیشین است.
این اقدام نشان میدهد که اسرائیل به دنبال ایجاد یک منطقه حائل جدید و وسیعتر در شمال لیتانی است تا بتواند خطوط دفاعی دوم و سوم حزبالله را بشکند و ارتباط دره بقاع غربی را با جنوب لبنان بهطور کامل قطع کند.
حزبالله نیز در واکنش به این اقدام، با پهپادهای انتحاری به نیروهای متوغّل در زوطر الشرقیه حمله کرده و راکتهای خود را پس از هفتهها به سمت شهرهای صفد، نهاریا و کرمئیل شلیک کرده است که نشاندهنده وارد شدن جنگ به یک فاز بیسابقه و خطرناک است.
چرا شهر نبطیه برای دو طرف تا این حد بااهمیت است؟
نبطیه صرفاً یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه قلب اداری، اقتصادی و نمادین جنوب لبنان به شمار میرود. این شهر با جمعیتی عمدتاً شیعهنشین، موتور محرک اقتصاد منطقه و پایگاه اصلی حمایتهای مردمی و لوجستیکی از حزبالله است.
هدف استراتژیک اسرائیل از محاصره و تلاش برای نابودی زیرساختهای نبطیه، فلج کردن توان اقتصادی جامعه شیعه لبنان است تا از این طریق، فشار اجتماعی سنگینی بر حزبالله وارد کند و بازگشت آوارگان به این منطقه را در آینده غیرممکن سازد.
اسرائیل ویرانسازی جنوب لبنان را به شکل گستردهای از زمان آغاز جنگ در پیش گرفتهاست، راهبردی که به خانهکُشی مشهور شدهاست و تعداد زیادی از روستاهای جنوب را کاملا با خاک یکسان کردهاست تا امکان بازگشت آوارگان به شهرها و روستاهایشان وجود نداشتهباشد. ادامه این راهبرد در نبطیه میتواند جنایتی بسیار فراتر از اقدامهای پیشین اسرائیل در پاکسازی قومی منطقه باشد.
علاوه بر این، نبطیه در تاریخ لبنان نماد تاریخی مقاومت است؛ جایی که جرقه ایستادگی مدنی و مسلحانه در برابر اشغالگری سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ اسرائیل از آنجا زده شد و سقوط آن، یک ضربه حیثیتی و استراتژیک بزرگ به ساختار مقاومت محسوب میشود.
۴۲/۴۲
نظر شما