ما به آخر بازی رسیده‌ایم... می‌توانیم تنش میان ایران و عربستان را پایان دهیم؛اگر...

دو کارشناس ارشد ایرانی و سعودی در مقاله ای مشترک خطاب به دو کشور ایران و عربستان نوشتند: عربستان و ایران قبلا اقداماتی کرده اند که نشان دهند بازی با جمع صفرقابل اجتناب است. دو ملت ما میتوانند و باید آینده را از طریق همکاری درجهت کاهش تنشهای منطقه ای بسازند، منطقه ای که میتواند با یک جرقه منفجر شود.

به گزارش خبرآنلاین، عبدالعزیزالصقروحسین موسویان در مقاله ای مشترک برای گاردین نوشتند:

دوسال پیش دریک مقاله مشترک درنیویورک تایمز، ما( یک دیپلمات سابق ایران و رئیس مرکز تحقیقات عربستان) به رهبران کشورهای متبوع خود پیشنهاد گفتگوی مستقیم داده و هشدار دادیم که عدم گفتگوموجب افزایش تنش ها شده و ادامه آن میتواند به جنگ خانمانسوز منتهی شود.

بعد از این مقاله، ما شاهد بوده ایم که تانکرهای سعودی و ایرانی درآبهای بین المللی مورد حمله قرار گرفتند، حمله عظیم علیه تاسیسات نفتی آرامکو صورت گرفت، ژنرال قاسم سلیمانی توسط پهپادهای آمریکا به قتل(شهادت) رسید و دانشمند برجسته هسته ای ایران به قتل رسید. درحالیکه فضا مقداری آرامترشده، ما همچنان درشرایطی هستیم که یک اشتباه محاسباتی، میتواند جنگ سرد طولانی موجود بین دولتهای ما رابه سمت یک فاجعه درمنطقه سوق دهد.

 با روی کار آمدن دولت جدید درواشینگتن، زمان چرخش ازوضعیت "تقابل" به "گفتگو"، فرارسیده است. درچهاردهه گذشته، روابط ایران و عربستان پستی ها و بلندیهایی شامل تقابل و رقابت و گاهی هم همکاری را طی کرده است اما امروز ما به آخر بازی رسیده ایم.درحالیکه دولتهای ما درموضوعات متعدد منطقه ای مواضع متضاد دارند، اما این دشمنی ها نه "اجتناب ناپذیر" و نه "محکوم به ابد" هستند.

اولین قدم به سمت بهبود شرایط این است که دو طرف "احساس تهدیدات" ازسوی طرف مقابل رادرک کنند، خواه این تصور واقعی یا تخیلی باشد. قدم بعد توافق روی "اصول پایه" است که بتوان آینده روابط را برآن اساس ساخت.

ایران و عربستان هردو معتقدند که دیگری دنبال سلطه برمنطقه است.ریاض معتقد است که ایران بدنبال محاصره سعودی از طریق بازیگران متحد غیردولتی اش درمنطقه میباشد وتهران معتقد است که ریاض عامل کلیدی فشارهای آمریکا برای مهار وتضعیف ایران است.هردو طرف معتقدند که طرف مقابل دنبال صدور و گسترش دیدگاه دینی خود میباشد. ریاض موشکهای ایران را تهدید امنیت ملی و تاسیسات حیاتی خود میداند و تهران هم خرید حجم عظیم تسلیحات پیشرفته غربی توسط عربستان را عامل گسترش عدم توازن و تقارن قدرت درمنطقه تلقی میکند. تهران وریاض هریک معتقدند که دیگری درامور یمن، سوریه، لبنان، بحرین و عراق دخالت میکند.

برای شکستن این سیکل نادرست وعبور ازوضعیت "سرزش متقابل"، رهبران ما باید وارد گفتگوی مستقیم جهت توافق روی این اصول شوند:

1- شکل دادن روابط برمبنای "احترام متقابل"، "منافع متقابل" و"موقعیت برابر"،

2- حفظ واحترام به "حاکمیت"، "تمامیت ارضی" ، "استقلال سیاسی" و"خدشه ناپذیری مرزهای بین المللی موجود"  تمام کشورهای منطقه،

3- "عدم مداخله درامور داخلی کشورها" ،

4- "مخالفت با استفاده از زور" وتعهد به حل و فصل مسالمت آمیز همه بحران ها،

5- "مخالفت با سیاست فرقه گرایی" وبکارگیری آن جهت اهداف سیاسی، حمایت و مسلح کردن گروههای غیرقانونی شبه نظامی درکشورهای منطقه،

6- احترام به کنوانسیون وین درروابط دیپلماتیک بویژه مصونیت مراکز دیپلماتیک،

7- تقویت وحدت اسلامی وپرهیز از ستیزه جویی، خشونت،افراط گرایی و تنازعات فرقه ای،

8- همکاری کامل دراقدامات مبارزه با تروریسم،

9- رفتاربا اقلیت های مذهبی ساکن قانونی هرکشوربعنوان شهروند آن کشورو نه شریک دینی،

10- نفی هژمونی هرکشوری برمنطقه،

11- تضمین آزادی کشتیرانی، تجارت آزاد نفت ومنابع دیگر و حراست از تاسیسات حیاتی درمنطقه،

12- منع تولید و تدارک سلاح های کشتار جمعی.

با این وجود، اصول مورد قبول دوطرف تنها برای آغاز پروسه، حیاتی هست اما برای اعتماد سازی آنهم بعد از دهها سال بی اعتمادی، نیاز به اقدامات عملی است. دیپلماسی نیازمند گفتگوی مستقیم است. گفتگو درمورد موضوعات نیز نیازمند "نقشه راه"  است که باید شامل یک سری اقدامات متقابل اعتماد ساز و یک مسیر روشن و قابل قبول برای تحقق ترتیبات امنیت جمعی درمنطقه را پیگیری کند.

ممکن است درشرایط فعلی، رسیدن به چنین وضعیتی مقدورنباشد چون دوکشور عربستان و ایران در سیکل تشدید خصومت بسرمیبرند. اما دوکشوردرطول این دوران کانالهای گفتگو و همکاری را حفظ کرده اند. حتی دراوج تنش، دوکشور توانستند گفتگوی مفیدی درمورد تسهیل انجام مراسم حج ایرانی ها داشتنه باشند.

عربستان و ایران قبلا اقداماتی کرده اند که نشان دهند بازی با جمع صفرقابل اجتناب است. دو ملت ما میتوانند و باید آینده را از طریق همکاری درجهت کاهش تنشهای منطقه ای بسازند، منطقه ای که میتواند با یک جرقه منفجر شود. دوره ریاست جمهوری بایدن میتواند فرصتی باشد برای یک شروعی تازه برای گفتگوی ایران و عربستان. اما زمان، گوهرارزشمند و بی بدیلی است. تاخیر در کاهش تشنج یک خطای بزرگ خواهد بود همانطور که منطقه بارها ثابت کرده درمواقع استثنایی که فرصت هایی برای گفتگوی سازنده بوجود میایند، باید سریع آن را به چنگ زد قبل از اینکه فرصت از دست بروند.

*عبدالعزیرالصقررئیس مرکز تحقیقات عربستان سعودی و حسین موسویان دیپلمات پیشین ایران و متخصص امورخاورمیانه و هسته ای دانشگاه پرینستون آمریکا

310 310

کد خبر 1481940

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 13 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 17
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۱۱:۰۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    قطعا" جریاناتی حکومتی در هر دو کشور، از تشنج و تنش میان دو کشور سود میبرند شبیه همان جریانی که صدام را برای حمله به کویت ترغیب نمود و طناب دار را بر گردنش نهاد. قدم اول ترک متخاصمه و مصالحه است. همکاری و دوستی فعلا" پیش کشتان باد. در ایران فشار اقتصادی کمر مردم را شکسته سزاوار نیست منابع مالی اندک آنها صرف ادامه کینه توزیها و ژاژخواهی مکرر گردد.
  • IR ۱۱:۴۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    حرفهای زیبای میزنید ولی بنیان غلط بر نمی ایستد ، فراموش نکنید که رسم بوده در همان عربستان که فرزندانی که میخواستند بدانند حلال زاده هستند در زمان حضرت علی علیه السلام به پیش ایشان میبردند ، اگر بچه جذب امام میشد حلال زاده واگر مشکل داشت احتمالاتی میدادند و این راست است و نص صریح است هر کس از حضرت علی علیه السلام و خانداتش بدش بیاید مشکل دارد و در عربستان الا ما شالله وهابی و ناصبی حالا بگو اتحاد
  • IR ۱۲:۰۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    ایران هر کاری بکنه عربستان باهاش مذاکره نمیکنه همینطور که امریکا هر کاری بکنه ایران باهاش مذاکره نمیکنه.
  • محمد IR ۱۲:۴۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    عربستان رو باید موشک باران کرد و با خاک یکسان کرد
  • امیر IR ۱۳:۰۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    خواسته ما فقط موشک باران کل عربستان است. خلاص
  • IR ۱۴:۰۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    موافقم و ضرورت دارد
  • یه ممد IR ۱۷:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    حفظ تمامیت ارضی تمام کشور های منطقه شامل اسرائیل قراره بشه؟ و مسلح نکردن گروه های غیر قانونی... میدونید حماس رو گروه تروریستی میدونن؟ لازم نکرده ما با اینا دوست شیم اینا رفتنین...
  • یول آشان IR ۱۹:۰۲ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    یکی نیست به این عربستان حالی کنه حاجی دوستی همسایه بهتر از از امریکایی ها هستش امریکا یک فشنگ بهت بده مطمن باش باهات داره برات یک جعبه فاکتور میکنه ایران که مشکلی با عربستان نداره این عربستان هستش که داره تو یمن میجنگه و زور میگه دوستی عربستان و ایران مطمن باشید خیلی بهتر از این روسیه هستش
  • US ۱۹:۲۷ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    فقط نابودی حکومت خبیث وهابی سعودي
  • IR ۱۹:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    آشتی ایران و عربستان یعنی آشتی تمام دنیا
  • IR ۲۲:۳۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    جالبه ، کارشناسی که نماینده ما است ، حقوق بگیر ایالات متحده امریکا است . ایران یک رهبر عاقل و اگاه به مسائل داخلی و سیاست های جهانی، دارد تا ملت اگاه امروز ما ، در مسیر رهبر خود حرکت کند . نیازی به گوشزد و تذکر کارشناس ایرانی امریکایی نیست . در ضمن ال سعود هم سطح ما نیست . انها با افکار وحشیانه و کشتارهای فجیع ، فجایع انسانی بزرگی رو بر مردم منطقه تحمیل کرده و ازثروت خود در راه ویرانی استفاده میکنند . یک سوال از اقای کارشناس ؛ ایران بجز حمایت از مردم منطقه که زیر باران موشک و گلوله های یک مشت حیوان ، بی دفاع و مظلومانه ، در حال سلاخی بودن ، چه کرده ؟ مثلا ملت لبنان و فلسطین که گروه های حماس یا حزب الله چتر دفاعی ملت انها هستن ، ایا زیر پوتین های صهیونیسم درحال کشتار نبودن ؟ انصارالله یمن ، ایا مدافع و نماینده مردم یمن نیست که زیر شدیدترین حملات هوایی و کورکارنه همین ال سعود روزهای سیاهی رو سپری میکنند ، ایا بجز ایران ، حتی یک مدافع دارد؟حشدالشعبی در عراق مدافع ملت عراق مقابل داعش نبود ؟چگونه ال سعود را با ایران همسطح میدانید.امریکا و تمام نوکرانش زانو باید بزنند جلوی خون مردم خاورم
  • IR ۲۳:۵۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۳
    0 0
    رژیم عربستان قابل اعتمادنیست.چون متکی به زورگویان است باج میدهدتاخودش راحفظ کند.عربستان بایددست ازحماقت برداردوالااین دشمنی همیشه هست
  • محمدرضا IR ۰۱:۱۱ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۴
    0 0
    انشا... حرم بقیع را خواهیم ساخت و گاو شیرده را تحویل کشتار گاه خواهیم داد.این نا مردها ی عربستانی به هیچ وجه قابل اعتماد نیستند.
  • احسان IR ۰۱:۲۴ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۴
    0 0
    چه جنگ خانمان سوزی؟ عربستان با حمایت کلی کشور دیگه از پس یمن بر نمیاد چطور میتونه در برابر ایران خانمان سوز باشه اخه، عربستان مثله سگیه که به سمت حمله کنی فرار میکنه اما اگه ترس از خودت نشون بدی میاد جلو، پس از این الفاظ مسخره که جنگ با عربستان خانمان سوز خاهر بود استفاده نکنید چون عربستان در اون حد نیست
  • IR ۰۲:۱۶ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۴
    0 0
    عربستان با کنار کشیدن از جنگ یمن وحمایت نکردن از تروریست‌ها. ودادن حق وحقوق ملت ایران به خاطر تحریم‌های ظالمانه وهمکاری دراین رابطه با آمریکا باید جبران کند
  • ali IR ۰۷:۳۳ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۴
    0 0
    اینکارهائی که فرمودید باید انجام شود برای یک جمعیت با فکر و متحد است نه برای امت اسلامی که منتظر فرصت هستند تا همدیگر را تکه و پاره کنند. چهره واقعی همان طالبان و داعش هست انتظار دیگری نداشته باشید. مطمئن باشید اگر ایران یا کشورهای عربی بمب اتم داشتند برای استفاده از آن درنگ نمیکردند
  • ایرانیم IR ۰۸:۲۸ - ۱۳۹۹/۱۱/۱۴
    0 0
    این ما نبودیم که به عربستان خیانت و ظلم کردیم این ما نبودیم که در هشت سال جنگ با تمام توان مالی و نظامی از عراق حمایت کردیم در تمام این چهل سال هر کجا تحت فشار قرار گرفتیم یک پای قضیه عربستان بود هر بار به جایی آویزان شد تا ایران رو از پا در بیاره به لطف ادا امروز د موضع قدرت و اقتدار هستیم با همه نامردیها و خیانتهای کشورهای مسلمان منطقه و این با خون شهدا و ایستادگی ملا بزرگ ایران بدست آمده ترسی از هیچ قدرتی نداریم و عربستان کثیف باید تاوان جنایتهای تاریخی خودشو در قبال ایران عراق سوریه یمن و دیگر مردم بی گناه منطقه پس بده که به زودی این اتفاق خواهد افتادانشالاه