بازیگران پشت‌پرده قزاقستان؛پای ترکیه با پروژه دوم جنگ قراباغ در میان است؟

یک کارشناس حوزه اوراسیا در تحلیل حوادث اخیر قزاقستان گفت: آمریکا و برخی از متحدان آن از جمله ترکیه که هم اکنون نقش نیابتی را در قفقاز و آسیای مرکزی دارند، تغییر نظم سیاسی را در این منطقه دنبال می کنند. نظم سیاسی که فضایی از همکاری ها بین ایران، روسیه و چین را نشان می دهد که هدف از تغییر این فضا استفاده از پتانسیلی برای ایجاد کانون ناامنی در این حوزه است.

ابوالفضل خدائی: تحولات در آسیای مرکزی، در پی جنگ دوم و ۴۴ روزه قراباغ در حالی در جریان بود که قزاقستان به عنوان پازل دیگری از این مجموعه شاهد یک اتفاق غیرقابل پیش بینی بود؛ افزایش قیمت گاز مایع، خوردن جرقه اعتراضات و شدت گرفتن خشونت ها بود که گفته می شود تاکنون ۵۰ تن کشته و حدود ۴هزار نفر نیز بازداشت شده اند. توکایف که روز دوشنبه را عزای عمومی اعلام کرده است در گفتگوی اخیر تلفنی خود با پوتین وعده به ثبات رسیدن قزاقستان را داده و از رهبران کشورانی که نیرو به قزاقستان فرستادند تشکر کرده است. شاید مهمترین پرسش در بررسی تحولات قزاقستان و عوامل زمینه ساز تظاهرات، نفوذ بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای در ایجاد وضعیت کنونی باشد. دکتر احمد کاظمی کارشناس حوزه اوراسیا در گفتگویی با خبرآنلاین تحولات این کشور را انقلاب رنگی و نوع خشونت آمیز دانست و آن را با تحولات مرتبط با جنگ ۴۴روزه قراباغ، خروج آمریکا از افغانستان و تقابل غرب و روسیه بر سر اوکراین مرتبط دانست. مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید:

ارزیابی شما نسبت به تحولات قزاقستان چیست چه عواملی زمینه ساز اعتراضات گسترده در این کشور شد و چه کشورهایی بازیگران اصلی در این حوادث هستند؟

تحولات اخیر در قزاقستان از چند منظر قابل ارزیابی است: در نگاه اول همانطور که می دانیم جرقه اعتراضات به دلیل افزایش قیمت گاز مایع صورت گرفت؛ گاز مایعی که در غرب این کشور مصرف بالایی دارد و افزایش ناگهانی آن در ایجاد اعتراضات نقش داشته است. اما وقتی دامنه، ابعاد و مصادیق خشونت در اعتراضات مورد توجه قرار می گیرد، به نظر می رسد که از همان روز اول در اعتراضات یک سازماندهی بسیار گسترده وجود داشته و این نکته ای است که هم مقامات قزاقستان از جمله توکایف رئیس جمهور این کشور، هم روسای جمهور روسیه و چین روی این بر روی این موضوع تاکید کردند که به نوعی دست بیگانگان در اعتراضات وجود دارد. واقعیت این است که وقتی به قیام ها در آسیای مرکزی و قفقاز در دو دهه نگاه می کنیم، متوجه آن خواهیم شد که جریان وابسته بیگانه ای وجود دارد که تلاش می کند از بستر اعتراضات مشروع مردمی، ایجاد شورش های گسترده، نافرمانی های مدنی و در نهایت ساقط کردن دولت های مرکزی را سازماندهی کند.

بازیگران پشت‌پرده در قزاقستان؛پای ترکیه با پروژه دوم جنگ قره‌باغ در میان است؟

اگر به یاد داشته باشید در سال ۲۰۰۳ اولین جرقه انقلاب رنگی در گرجستان صورت گرفت و همانطور که  ادوارد شواردنادزه اعلام کرد که برای جلوگیری از حمام خونین ناچار شد استعفا دهد. اعتراضات آن برهه در گرجستان علیه فساد و مسائلی از این قبیل در این کشور بود که مشروعیت نیز داشت اما از این اعتراضات بنیاد سوروس و جریان های آمریکایی، صهیونیستی و ترکیه ای استفاده کردند تا دولت وقت گرجستان را ساقط کنند. همین سناریو در سالهای بعد در اوکراین و قرقیزستان موجب به برکناری روسای جمهور این دو کشور شد. از همین رو به نظر می رسد هدف اصلی در قزاقستان وقوع یک انقلاب رنگی از طریق یک فضای خشونت آمیز است. به همین دلیل می توان گفت که تحولات قزاقستان بسیار مهم به شمار می رود چرا که بزرگترین کشور در آسیای مرکزی به شمار می رود و از طرفی دیگر تأثیرگذارترین کشور بین چین و روسیه در منطقه محسوب می شود. کشورهای غربی و ناتو نیز معتقدند که هر گونه تغییر در قزاقستان می تواند به تغییرات در کل آسیای مرکزی منجر شود. قزاقستان طی سالهای اخیر یکی از ستون ها و پایه های نهادهای منطقه ای از جمله نهادهای روسیه گرا مانند سازمان پیمان امنیت دسته جمعی و همچنین اتحادیه کشورهای مستقل مشترک المنافع، اتحادیه گمرکی آسیا و سازمان سیکا و همچنین سازمان شانگهای بود. به همین جهت می توان گفت که آمریکا و برخی از متحدان آن از جمله ترکیه که هم اکنون نقش نیابتی را در قفقاز و آسیای مرکزی دارند، تغییر نظم سیاسی را در این منطقه دنبال می کنند. نظم سیاسی که فضایی از همکاری ها بین ایران، روسیه و چین را نشان می دهد که هدف از تغییر این فضا استفاده از پتانسیلی برای ایجاد کانون ناامنی در این حوزه است. ضمن اینکه نباید فراموش کرد که تحولات قزاقستان در آن واحد با تحولات اوکراین، خروج آمریکا از افغانستان و مهمتر از همه با تحولات قفقاز و قراباغ و جنگ ۴۴ روزه رخ داد مرتبط است.

>>> بیشتر بخوانید:

روسیه در قزاقستان؛صلح‌بانی یا حضور نظامی؟

متحد نزدیک نظربایف به اتهام خیانت بازداشت شد/تعداد بازداشتی‌ها به ۴۰۰۰ تن رسید

چین:سازمان همکاری شانگهای به قزاقستان کمک می‌کند/پکن تمام قد از آلماتی حمایت خواهد کرد
 

در حال حاضر مستنداتی از سوی دولت قزاقستان منتشر شده که نشان می دهد دسته ای از نیروهای تکفیری و تروریستی که در گذشته از طریق ترکیه در جنگ سوریه و علیه دولت قانونی این کشور فعالیت می کردند مانند گروه های ترکیه ای از جمله احرارالشام، حراس الدین و یا ارتش آزادی سوریه در همین شورش های قزاقستان حضور و نقش داشتند. این گروه های آموزش دیده از سوی ترکیه در اشغال برخی مراکز نظامی قزاقستان، مسلح کردن گروه ها در روزهای اخیر و انجام اقدامات خشونت آمیز ایفای نقش کردند.

نکته مهم دیگر اینکه تحولات قزاقستان را نمی توان غیرمرتبط با دالان موهوم تورانی(کریدور جعلی زنگزور) دانست. دالانی که ترکیه اردوغانی به شدت به دنبال تحقق آن است. آنکارا در تلاش است تا از طریق این کریدور جعلی از جنوب ارمنستان خود را به دریای کاسپین و آسیای مرکزی برساند و به اصطلاح یک جهان موهوم ترکی را که به شدت در خدمت اهداف آمریکا، انگلیس و ناتو است ایجاد کند. هدفی که هم از منظر حضور ناتو در منطقه، تسلط بر انرژی، مباحث قوم گرایی و مباحث ترانزیتی علیه منافع ایران، روسیه و چین در منطقه است. ناگفته نماند که یکی از مخالفین دالان موهوم تورانی و تشکیل ناتوی ترکی در آسیای مرکزی قزاقستان است. در سالهای اخیر دولت قزاقستان به رهبری نظربایف و پس از آن توکایف شراکت راهبردی خود را با روسیه نشان داده است. بنابراین جای تعجب نیست که آن دسته از گروه هایی که در قزاقستان و در شورش های اخیر نقش داشتند هم به لحاظ اقتصادی، امنیتی و هم از لحاظ حضور در گروه های تکفیری در سوریه، ارتباطات تنگاتنگی با ترکیه داشته اند. به نظر می رسد ترکیه به موازات اقداماتی که برای فشار به دولت ناتوان ارمنستان برای موافقت با دالان موهوم تورانی و عادی سازی مناسبات با این کشور انجام می دهد، به دنبال آن است تا در قزاقستان نیز دولت فعلی ساقط شود تا در این راستا دولتی روی کار بیاید که همسو با امیال تورانی ترکیه باشد که در خدمت منافع آمریکا و انگلستان در منطقه است. از این منظر می توان شدت واکنش چین و روسیه را مورد ارزیابی قرار داد.

روسیه و چین در ماه های گذشته در خصوص هشدارها و تهدیدهای دالان موهوم تورانی حداقل در ظاهر چندان حساسیت نشان نمی دادند اما تحولات قزاقستان یک زنگ خطر جدی برای چین و روسیه است که بدانند پروژه دوم جنگ قراباغ، یک پازل کوچک از یک پازل بزرگ از مجموعه ای بزرگ در منطقه بوده که قرار است در قالب دالان موهوم تورانی به آسیای مرکزی تسری پیدا کند و با حضور مستقیم ناتو در این منطقه یک کانون جدید بحران افزایی و بحران زایی علیه ایران، روسیه و چین شکل بگیرد. به همین دلیل است که سازمان پیمان امنیت دسته جمعی هم با گستردگی و هم با سرعت وارد این موضوع شده و رئیس جمهور چین نسبت به این تحولات هشدار داده است. تحولات قزاقستان نشان می دهد که چگونه پروژه ها در بستر خواسته های مشروع مردم کشور انجام می گیرند و در نهایت با انحراف این جریان موضوع به طور کامل در راستای منافع اهداف بیگانه قرار می گیرد. به همین جهت تحولات قزاقستان را می توان به انقلابی رنگی از نوع خشونت آمیز و خونین تعبیر کرد.

به نقش کریدور جعلی زنگزور در تحولات قزاقستان و تهدیدات ناشی از آن برای ایران و روسیه و چین اشاره کردید که شاید بیشترین تهدید این کریدور متوجه ایران باشد.اخیرا خبری در روزنامه دیلی صباح مبنی بر موافقت ایران و روسیه با این کریدور اشاره شد که طی سفر رئیس جمهور کشورمان به ترکمنستان برای شرکت در اجلاس اکو صورت گرفت. آیا چنین اخباری صحت دارد؟

انتشار خبرهایی مبنی بر پذیرش دالان جعلی زنگزور از سوی ایران اخباری دروغ و فیک محسوب بوده که به منظور تأثیرگذاری روی افکار عمومی در ایران مطرح می شود. آنچه که مشخص است ایران در موضوع خطوط ریلی و مواصلاتی بین جمهوری آذربایجان و نخجوان که حاکمیت آن بر عهده دولت ارمنستان باشد هیچ مخالفتی ندارد اما هر طرحی فارغ از این که عنوان دالان داشته باشد و یا نداشته باشد و اینکه دنبال امیال تاریخی، امنیتی و سیاسی و ضربه زدن به حاکمیت ملی ارمنستان در جنوب این کشور باشد مورد مخالفت ایران هست و در این راستا ایران خطوط قرمز را در این باره مشخص کرده است و این خطوط قرمز چه از منظر سیاسی، امنیتی و نظامی تغییرناپذیر هستند و طرفین بازیگر در این موضوع به خوبی از این موضوع آگاه هستند. اما با این وجود می بینیم که با انتشار اخبار دروغ و کذب به شکست خود در میدان سرپوش بگذارند و ادعا کنند که طرفین با ایجاد این دالان موافقت کرده اند. دالان تورانی نه در خدمت صلح، ثبات و توسعه منطقه بلکه در خدمت اهداف تنش زای آمریکا، انگلیس و رژیم صهیونیستی در منطقه محسوب می شود که ترکیه به نیابت از آنها آن را دنبال می کند و به طور طبیعی هیچ مابه ازایی برای ارائه به ایران برای موافقت با چنین طرح خطرناکی وجود ندارد چرا که این طرح تمام ظرفیت های ژئوپلتیکی، ژئواکونومیکی و ژئوکالچرال ایران را در منطقه دچار سستی و ضعف خواهد کرد.

با وجود این تحولات به نظر شما روسیه برای دفع تهدیدات و محافظت از منافع مهم خود در قزاقستان به چه سناریوهایی متوسل شود؟ با توجه به اینکه بخشی از انرژی این کشور معطوف به تقابل با ایالات متحده بر سر موضوع اوکراین است...

روسیه کم و بیش تجربه مواجه شدن با این تحولات را داشته است؛ در روسیه سفید یا بلاروس، در قرقیزستان، در تاجیکستان و غیره را داشته است. آن چه که برای روس ها حیاتی به شمار می رود عدم تکرار سناریوی گرجستان در سال ۲۰۰۳ و به نوعی در سال ۲۰۰۸ است. البته روس ها دچار خطاهای استراتژیک نیز شده اند؛ ایجاد خطوط هوایی برای ناتو از افغانستان به قزاقستان و از آنجا به سمت اروپا یکی از این اشتباهات بود که در جا پای آمریکا و ناتو را در سالهای گذشته در قزاقستان را تقویت کرد. طبق گفته مقامات روسیه، آنها با تاکید بر اینکه جریان کنونی در قزاقستان یک جریان وابسته به بیگانه و با حضور گروه های شورشی آموزش دیده از سوریه است، اقدامات تدافعی و کنترلی را در مواجهه با این شورش را هم در قالب قوانین حقوق بین الملل و هم در چارچوب موافقتنامه های امنیتی که کشورهای عضو سازمان پیمان امنیتی دسته جمعی دارند، مشروع، معتبر و حقوقی تلقی می کنند.

سوال اصلی این است که آیا سیاست های روسیه جواب خواهند داد و دولت توکایف را حفظ خواهد کرد؟ اساسا تا چه میزان احتمال دارد که دولت قزاقستان سقطوط کند؟

با توجه به شدت و گستردگی اعتراضات و اینکه به نظر می رسد این اعتراضات از ماه ها و سالها قبل پیش بینی شده است و برخی چهره ها مانند مختار ابلیازوف رئیس سابق بانک توران عالم در قزاقستان که هم اکنون فراری و تحت تعقیب اینترپل است و خود را به عنوان رهبر اعتراضات معرفی می کند، به نظر می رسد وقوع هر گونه اتفاق غیرقابل پیش بینی در قزاقستان محتمل است. از روز دوم و سوم اعتراضات و با توجه به سرعت عمل سازمان پیمان امنیت دسته جمعی و انتقال نیرو و تجهیزات از کشورهای عضو این سازمان، حتی از کشوری کوچک مثل ارمنستان که در قالب این سازمان نیرو به قزاقستان اعزام کرده است، به نظر می رسد عزم روسیه و حمایت های چین برای خاتمه دادن به این شورش ها و اعتراضات جدی است و در روزهای پیش رو احتمال دارد که به این هدف دست یابند.

با توجه تهدید مشترک در تحولات قزاقستان برای ایران، چین و روسیه می توان شاید همگرایی و همکاری بیشتر سه کشور برای پایان ماجرا بود؟

به طور طبیعی ایران، روسیه و چین در هر گونه توطئه ای که به دنبال ایجاد کانون های ناامنی در منطقه هستند همکاری خواهند کرد به ویژه آنکه این توطئه ها به منظور جلوگیری از همگرایی ها، همکاری های منطقه ای، تضعیف سازمان های منطقه ای مثل سازمان همکاری شانگهای باشد که در این صورت همکاری ها حول منافع مشترک شکل خواهد گرفت.

۳۱۰۳۱۱

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1590630

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 11 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 48
  • نظرات در صف انتشار: 1
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • IR ۰۸:۱۵ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    از ایران یاد بگیرن که تورم ساعتی داره
    • بحران سازان فزاقستان IR ۰۹:۵۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      77 54
      تعجب میکنم چرا اینقدر دیر فهمیدید ترکیه در این آشوبها نقش داشته ، ضمنا ترکیه هرجا پا میزاره اونجا نابود میشه و فاتحه اش خونده میشه، مثل سوریه ، لیبی ، و .... امیدواریم کشور آباد و پیشرفته قزاقستان هم با دسیسه ترکیه به این سرنوشت شوم دچار نشود .... ایلان ماسک بخاطر مسائل بیت کوین ، چون قزاقستان از عمده ترین استخراج کنندگلن ارز دیجیتال در دنیاست ....
    • IR ۱۹:۵۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      34 3
      چه ربطی به موضوع این خبر داشت؟تو چرا اینطور در این قسمت اونطور بی ربط پریدی وسط؟
    • ناامید IR ۲۰:۰۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      31 9
      بر دبکتاتور چکمه روس لعنت
    • آرین IR ۰۰:۲۵ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
      15 6
      اصلا این شورش ها ربطی به گرونی بنزین نداره'همون روز اول ۱۸ افسر پلیس رو کشتند و به بچه هم رحم نکردن و کشتن'حتما آمریکا پشت این جریان بوده'متاسفانه چچن و قزاقزستان و داغستان یه سری تروریست داعشی توش پروش داده میشه که تو سوریه هم بودن'آتش زدن ساختمان و با بولدوزر ساختمان تخریب کردن و ماشین آتش زدن فقط میتونه کار عناصر از بیرون سازماندهی شده باشه'اینکه نیروهای روسی کمک کردن به خنثی سازی شورش طبیعی و همه جای دنیا متداوله'جزو قراردادهای بین دولت هاست'همونجوری که فرانسه به کمک عربستان اومده بود سی سال پیش یا عربستان به کمک بحرین و .......
  • IR ۰۸:۲۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    یعنی ترکیه اینقدر قدرتمند شده که در اینجاها دخالت موثر داره؟! دمش گرم
    • IR ۰۹:۵۵ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      58 30
      ویران کردن کشورهای آباد ، با دسیسه و نیرنگ و ایجاد آشوب ، یعنی قدرت ؟!!!!!...
    • ایرانی IR ۱۰:۰۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      55 37
      خیر امریکا دخالت موثر داره ترکیه فقط یه مهره تو خالی
    • gg RO ۱۰:۴۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      55 45
      ترکیه قدرتمند نشده فقط داره با استفاده از احساسات ملی گرایانه در کشورهای آسیای میانه دخالت میکه تا را آمریکا و اسرائیل رو به آسیای میانه باز کنه و حوزه نفوذ ایران و چین و روسیه در آسیای میانه کاهش پیدا کنه و این اتفاق هرگز نباید بیوفته
    • امير IR ۱۲:۳۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      60 44
      تركيه قدرتمند نشده اربابش دستور داده عمل نكنه اردوغان را بركنار ميكنند
    • IR ۱۸:۰۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      88 81
      ترکیه ۶۰۰ سال امپراطوری بزرگی داشته، وقتی در مهمترین منطقه حکومت میکرده آمریکا هنوز کشف نشده بوده، احترام داره
    • IR ۲۰:۳۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      34 23
      بی نام ۱۸۰۲ترکیه چهارصد سال و خورده ای امپراطوری داشتند نه ۶۰۰سال،بعدش زمانی که امپراطوری رم وجود داشت اقوامی که عثمانی را به وجود آوردند در منطقه نرودند
    • IR ۲۰:۳۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      26 22
      اسم ایران بد در رفته که منطقه را به هم زده این ترکیه هست که همه جا را به هم می‌ریزد مثلا در لیبی
    • IR ۲۳:۴۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      25 38
      ترکیه شده مثل پدرش چنگیز، فقط نابودگری می کنه، این کشورگشایی ها پشیزی ارزش نداره.
    • IR ۰۸:۰۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
      16 25
      کلا توی ترکیه خیلی رسم هست که هم به دروغ تاریخ سازی کنند و هم بزرگ نمایی کنند و هم آثار و دست آوردهای سایر اقوام رو به نام خودشون ثبت کنند و همه چیز رو هم از دریچه نژاد پرستی می بینند.
  • IR ۰۸:۵۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    چه ربطی به ترکیه داره در ضمن اگر حکومت قزاقستان مردمی بود همون نیرو های کشور برای مقابله با معترضین کافی بود ولی الان حتی نیرو های داخلی قزاقستان برای سرکوب شورش ها همراهی نمیکنند و رییس جمهور کشور داره از قوای بیگانه که بیشترشان هم روس هستند استفاده میکنه یعنی به بیگانگان اجازه داده که مردمش را بکشه
    • ایرانی IR ۲۰:۵۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      13 20
      موضوع دموکراتیک یا مردمی بودن حکومت نیست بحث بر سر دخالت امریکا و کشوراای همسوی با اوست(مانند ترکیه) که برای تغییرهای مورد نظرشان دخالت می‌کنند.وگرنه اگر امریکا نگران بحث حقوق بشر و اقلیت‌ها و... بود باید در بسیاری از جاها دخالک می‌کرد.این‌که یک خواسته مدنی و مشروع ر برخی کشورها بسرعت تبدیل به تصرف ساختمان‌های دولتی و آتش زدن پمپ‌ بنزین‌ها سینماها و... وکلا شورش هگگانی می‌شود جای حرف و حدیث فراوان دارد.
    • IR ۲۱:۰۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      20 7
      یعنی توی هر کشوری اگر مردم به مساله ای اعتراض داشته باشند حکومت باید با نیروای داخلی اش بی اینکه حرف مردم را بشنود باید با نیروهایش بزنه آنها را تار و مار کنه؟ اون حکومت اصلا مردمی نیست چه برسه وقتی از نیروهای بیگانه ر لباس نیروهای خودیش هم استفاده کنه!
  • علی IR ۰۸:۵۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    114 7
    زور تا یه جای جواب میده باید فکر اساسی برای مردم قزاقستان بشه
  • سعید IR ۰۹:۴۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    36 56
    در دالان جعلی تورانی نقش قزاقستان مهم است چون اگر این کشورنفت و گاز اش را از این دالان منتقل نکند باکو نفت و گاز کافی برای این دالان ندارد بنابراین ترکیه انگیزه دخالت دارد
  • حسین IR ۰۹:۴۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    38 46
    ترکیه اگه میتونست اعتراضات چندسال قبل خودش رو کنترل میکرد که هنوز ریشه های اعتراض همچنان وجود داره ترکیه هر ده سال یکبار دران کشور کوتاه صورت میگیره الان هم چند سالی گذشته که احتمال کودتا در آن بالاست در چنین شرایطی که خودش ناکارامد هست چطور در مساله قزاقستان مداخله کرده یک تحلیل درستی نیست.
    • آرین IR ۰۱:۲۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
      6 40
      من خودم تبریزی هستم اما اینقد احمق نیستم که با هر کی جنایتکار باشه فقط بخاطر همزبان بودن برادری کنم'بله ما با ترکیه ای ها خیلی چیزهای مشترک داریم اما با درست حسابی هاش' با مردمش'تعصبشون رو هم میکشم'اما با امثال اردوغان فقط بخاطر تورک بودن بیعت نمیکنم'یه عده فکر میکنن ضدیت با اردوغان یعنی انکار کل ترکیه'خیر'نمیزارم تورک بودن من رو ابزار سواستفاده قرار بدن'مثل اینکه یکی داره از خونه ی خودت یا همسایه دزدی میکنه بعد بگه سلام همشهری ما همزبانیم تو دزدیمونو ندید بگیر'حمایت از تکفیری ها تو لیبی و سوریه تو کت من نمیره'من قره باغ رو حق آذربایجان میدونستم اما به شدت با ترانفر کردن تروریست ها از سوریه به قره باغ مخالف بودم'با حمایت طالبان توسط ترکیه مخالف هستم و .......
    • IR ۱۵:۴۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
      13 40
      من تبریزی هستم و ترک نیستم و ایرانی هستم با گرگهای عثمانی هم احساس همدلی نمیکنم،کردها ارمنی ها آسوریها هموطنان ایرانی تبار من در ترکیه هستند که اسیر توهمات نوعثمانی ها هستند ما ارتباطی به زردپوستان منگولویید آسیای شرقی که ترک واقعی هستند نداریم،آنها مهاجمان به آب و خاک ما بودند.
  • IR ۱۰:۰۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    34 36
    نقشه این اردغان معلومه میخواد همه کشورای ترک زبان تصرف کنه به همشون حکمرانی کنه درواقع داره سردمه ترکاشوند شیره می‌مالد نامنسجم
    • امیر IR ۲۳:۲۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      20 15
      ترکیه از لحاظ پهبادی جزو 3 کشور برتر دنیاست ترکیه الان ابر قدقد آسیاست
  • کمال IR ۱۰:۲۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    44 11
    تحمل تورم.گرانی یک ملت فقیرچه ربطی به دخالت یک کشور خارجی دارد.البته حتما دست موجودات فضایی برای تخریب پایگاه فضایی بایکنور قزاقستان وجود دارد.انها وقتی فرافکنی میکنند باید تقصیر راگردن موجودات فضایی بیندازند
  • بهمن IR ۱۰:۴۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    72 19
    یعنی ایران و کشورهای کمونیستی چین و روسیه در یک راستای منافع مشترک قرار گرفتند. خوب تکلیف ما را هم مشخص کنید کمونیست هستیم یا نه. لطفا واحد پولمان را هم عوض کنید به یوان دیگه از این همه تورم و گرانی خسته شدیم.
  • US ۱۱:۱۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    45 6
    همه دخالت کرده اند جز مردم قزاقستان که روحشان هم خبر ندارد تروریست و شبه نظامی هستند
  • IR ۱۱:۳۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    74 14
    عجب هر ملتی بخواد بر علیه حاکمان فاسد قیام کنه پای دیگری در وسط است در کشتار افزایش قیمت بنزین در ایران پای چه کسی در وسط بود کدام قره‌باغی!!!
  • بهروز GB ۱۲:۲۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    19 42
    بنظر نمی رسد که حداقل تا چندین سال ترکیه در مقابل قدرت های منطقه بتواند بصورت جدی به شرارت های خود ادامه دهد و بخصوص با ضعف روزافزون و رفتن آمریکا از منطقه ترکیه پشتیبان میدانی نخواهد داشت.
  • RO ۱۳:۱۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    20 51
    اردوغان هرجا وارد شد فساد کرد حتا اقتصاد کشور خودش رو هم داره به نابودی میکشونه
  • gg GB ۱۴:۰۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    31 47
    ترکیه به هیچ وجه قدرتمند نیست فقط داره با استفاده از احساسات ملی گرایانه در کشورهای آسیای میانه دخالت میکنه تا پای آمریکا و اسرائیل رو به اونجا باز کنه و نفوذ چین و روسیه کاهش پیدا کنه و چنین اتفاقی اصلا نباید بیوفته
  • IR ۱۵:۲۵ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    73 12
    همه چیز را بندازید گردن اردوغان. از یک طرف می گویید بی کفایت هست و از طرف دیگر او را مقصر همه چیز می دانید.
    • IR ۲۱:۳۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      34 5
      دقیقا گرانی ها و اختلاسها هم گردن اردوغان هست
    • ایرانی IR ۲۲:۰۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      14 33
      در این که اردوغان و حکومت ترکیه در فتنه‌های سوریه و قفقاز و لیبی و... نقش مخرب دارد شک می‌کنید؟ خودتان را به علی چپ نزنید.می‌دانیم اردوغانیسم و تورانیسم بر اثر تبلیغات گسترده دارای شبکه نفوذ است.
    • IR ۲۲:۴۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
      7 22
      از کی تا حالا فتنه گری و داروغه بازی شده کفایت؟؟ پاشو جمع کن خودتو.
  • IR ۱۹:۳۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    12 15
    قزاقستان اگر نفت و گاز نداشت تا حالا نابود شده بود یا باید زیر یوغ روسیه تزاری می موند کشور بی ثباتی داره
    • IR ۱۵:۴۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
      5 21
      آره زیر یوغ ترکیه نوعثمونی بره عالیه!!! پاشو بابا حال نداری
  • IR ۲۱:۰۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    5 0
    جالبه همه در دنیا دم از حقوق بشر میزنند اما خودشون بخاطر زیاده طلبی ها و منافعشون جنگ ها را راه می اندازن ویرانه ها به پا میکنند با انواع ادوات و سلاح های جنگی ، مردم بیگناه را به خاک و خون می کشند و بعد داعیه دلسوزی هم می کنند واقعا دنیا بااین بیرحمانی که دائم در حال منافع خودشون هستند و با جان مردم بیگناه بازی میککنند جای بدی شده است باید به اینها گفت از کدام حقوق بشر دم میزنید وقتی خودتان باعث نابودی مردم و خرابی ها هستین فقط برای منافع خودتان؟
  • غفور IR ۲۱:۲۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    48 16
    جناب دكتر احمد كاظمي، اگر نتواني مستندات و مدارك موجه براي إثبات حضور تكفيري ها (به ادعاي خودت طرفدار تركيه) در قزاقستان ارايه دهي، ديگه از اين به بعد نبايد با خبر آنلاين مصاحبه كني ها !
  • صلح IR ۲۱:۳۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۰
    34 19
    بازم هم افراطی ها از ترکیه حمایت می کنند بسه دیگه به خدا اون دنیا یقه تونو می گیرند. خبرآنلاین خواهشا نظرمو منتشر کن
  • IR ۰۴:۰۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
    16 2
    دیکتاتور باید از بین برود
  • mohsen IR ۰۷:۵۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
    13 36
    من نمی دانم به این افرادی که در تائید و طرفداری از اردغان پست می گذارند می شود گفت هم وطن ، اردغانی که نقشه تجزیه آذربایجان و کردستان و سیستان را در مغز گندیده اش دارد، به اینها چه بگوئیم.
  • علی 2 IR ۱۱:۱۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
    11 3
    تنها دلیل این اتفاقات سرگرم کردن روسیه است چون روسا بدجوری داشتن اوکراینو تهدید می کردن ، امریکا و اروپا میدونن که آسیای میانه حیات خلوت روسیه است و به اتفاقات این منطقه عکس العمل نشون میده ، پس به محض اینکه بهانه ای پیش اومد و مردم برای حقشون اعتراض کردن ، این اعتراضاتو تبدیل به آشوب کردن و روساهم مجبور شدن وارد بازی بشن ، تا اوکراین و آمریکا برا مدتی نفس راحت بکشن ....
  • ایران سنین تورپاقان قوربان IR ۱۳:۲۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
    12 22
    اردوغان ترکیه تبدیل به یک کشور دیکتاتور کرده.
  • علی IR ۲۲:۲۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۱
    27 1
    مردم قزاقستان از تسلط روسیه به کشورشون خسته شدن و انقلاب کردن رئیس جمهور خودفروخته ام دست به دامن روسیه شده روسیه هم چند تا شرط گذاشته شرطایی گذاشته که انگار داره استعمار میکنه،خلاصه ترکیه ام مخالفه چون آینده رو داره می بینه،
  • IR ۰۸:۴۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۳
    1 50
    اهداف توسعه طلبانه برخی کشورها درکشورهای دیگر موجب جنگ وآشوب و ناامنی در کشورهای دیگر می شود.پاسخ جانهای ازدست رفته از هردوطرف که فرزندان ملت قزاقستان هستند را چه کسی می دهد؟آیا حتی اگر دولت ومعترضین با هم آشتی هم بکنند کشته شدگان زنده می شوند وبه آغوش خانواده های خود برمی گردند.؟اردوغان خودشیفته با تفکرات نوعثمانی گری که دارد عامل آشوب وجنگ در خیلی از کشورهای جهان ازجمله سوریه،عراق،لیبی،اذربایجان،قزاقستان و....است
  • نویان اصلانی IR ۱۶:۱۲ - ۱۴۰۰/۱۰/۲۳
    22 1
    اردوغان سیاستمدار قهار است. آینده را پیش بینی می کند و از تمام سیاستمدارن منطقه با هوش تر است .دیر نباشد که همه سیاسیون ما در مقابل او تعظیم کنند!؟!