قدرتنمایی یکی از پیچیده‌ترین جنگنده‌های جهان فقط در ایران/ عکس

اف ۱۴ تام‌کت یکی از مجهزترین و پیچیده‌ترین جنگنده‌های تاریخ دست است که اکنون فقط در نیروی هوایی ایران پرواز می‌کند.

غزال زیاری: اگر اطلاعات چندانی درباره جنگنده تام‌کت F۱۴ ندارید، این مقاله مخصوص شماست تا با هم به بررسی تاریخچه، ویژگی‌ها و قابلیت‌های این جنگنده باارزش که فقط در اختیار ایران و آمریکا بوده و یکی از قوی‌ترین جنگنده‌های تاریخ به شمار می‌رود آشنا شوید.

تام‌کت F۱۴، یک جنگنده مافوق صوت و دوموتوره با دو سرنشین ساخت شرکت نورتروپ گرومن است. برترین ویژگی آن، طراحی ایرودینامیک، سرعت بالا و موشک دوربرد فینیکس آن است و این هواپیما، به خاطر قابلیت‌هایش، به‌عنوان تاپ‌گان یا سلاح برتر شناخته می‌شد.

تاریخچه ساخت

طرح ساخت این هواپیما زمانی مطرح شد که برنامه تولید F۱۱۱B به خاطر مشکلاتی با شکست روبرو شده بود و از همین رو، به فکر طراحی و ساخت جنگنده جدیدی افتادند که توانایی محافظت از ناوگان جنگی در برابر موشک‌های ضدکشتی شلیک شده توسط بمب‌افکن‌ها و زیردریایی‌های شوروی را داشته باشد و رادار قدرتمندتری نسبت به اف ۴ داشته باشد و از موشک های دوربردتری بهره ببرد. این جنگنده جدید تام کت F۱۴ نام گرفت. این جنگنده اولین پروازش را در سال ۱۹۷۰ انجام داد و از سال ۱۹۷۴ در نیروی دریایی آمریکا به کار گرفته شد و پس از سه دهه خدمت، بازنشسته شد.

F14-tomcat-1970.jpg

این هواپیما، به‌عنوان جنگنده برتر هوایی، هواپیمای رهگیر دفاعی و هواپیمای شناسایی تاکتیکی نیروی دریایی آمریکا مورد استفاده قرار می‌گرفت و پس از تجهیز به سامانه هدف‌گیری فروسرخ در شب و سیستم پرواز سطح پائین، حملات موشکی هوا به زمین را نیز با دقت بالایی انجام می‌داد

بی تردید می‌توان از تام کتF۱۴ به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین و گران‌ترین جنگنده‌های تاریخ جهان نام برد و همین پیشرفته بودنش، باعث شد تا کنگره آمریکا محدودیت‌هایی را برای فروش آن به دیگر کشورها ایجاد کند و تنها ایران توانست هشتاد فروند از این جنگنده را خریداری کند.

تغییرات و به روزرسانی تام کت

کمپانی گرومن در ابتدا از موتورهای به کاررفته در هواپیمای F۱۱۱ برای هواپیماهای F۱۴ خود بهره برد ولی تدریجا به سراغ موتورهای جدیدتری رفت و نیروی دریایی آمریکا نیز موتورهای جدیدتری را سفارش داد.در دهه ۷۰ میلادی، سامانه اکتشافی تاکتیکی هوابرد (TARPS)برای تام کت F۱۴، در زیر بدنه هواپیما مورد استفاده قرار گرفت و این سامانه‌ها در دهه‌های بعدی بهسازی شدند و در سال ۱۹۹۶، این سامانه به دوربین‌های دیجیتالی نیز مجهز شد.

با گذر زمان، موشک‌های پیشرفته‌تری جایگزین موشک‌های ابتدایی این هواپیما شده و در دهه ۱۹۸۰، موشک‌های هوا به هوا با رادار فعال فینیکس، موشک هوا به هوای آشیانه‌یاب راداری نیمه فعال و ایم ۷ اسپارو به این هواپیما اضافه شد.

در زمان جنگ ایران و عراق، عباس بابایی پیشنهاد افزودن قابلیت تهاجم زمینی به این جنگنده را ارائه کرد که چند سال بعد اورهال سنگینی به نام خود او روی F۱۴ها نصب شد که باعث گردید تا بمب به تام‌کت‌ها اضافه شود.

ویژگی‌های ظاهری و قابلیت‌های تام‌کت F۱۴

جنگنده F۱۴ تام‌کت دماغه بزرگی دارد. این هواپیما دو سرنشینه است و از تعداد زیادی از سامانه‌های هوانوردی از جمله سامانه سیگنال الکترونیکی مقابله، سامانه اخطارگر رادار، سامانه دقیق ناوبری اینرسی و... بهره می‌برد. این هواپیما در عین حال سامانه‌ای به نام دیتالینک دارد که با بهره‌گیری از آن، با رادار هواپیمای آواکس لینک شده و اطلاعات این رادار را برروی صفحه اسکوپ ذخیره کرده و با دیتالینک F۱۴ از اطلاعات منطقه حتی مناطق پشت سر هواپیما نیز مطلع خواهد شد.

این هواپیما ECM و قسمت جستجوگر بزرگی دارد و در کنار آن چندین دستگاه ردگیری و تعقیب از جمله (PDSTT و JAT)نیز داراست.

طول این هواپیما حدود ۱۹.۱ متر است و دو سرنشینه است. وزن این جنگنده نزدیک ۲۰ هزار کیلوگرم است. حداکثر سرعت آن در ارتفاع بالا به ۲۴۸۵ کیلومتر برساعت می‌رسد و شعاع عملیاتی آن ۹۲۶ کیلومتر است.

بیشتر بخوانید:

درعین حال جنگ افزارهای متعددی برروی آن نصب می شود؛ از انواع موشک‌ها ( موشک هوا به هوای ایم۱۲۰ آمرام، ایم ۹ سایدوایندر، ایم ۵۴ فینیکس) گرفته تا انواع بمب‌ها (بمب هدایت لیزری پیووی، بمب‌های سری ام کی ۸۰ هدایت ناپذیر و سی بی یو ۱۰۰) و توپها .

این هواپیما قادر است تا همزمان ۲۴ هدف هوایی را رهگیری کرده و به طور هم‌زمان به ۶ هدف درحالت ردگیری به هنگام جستجو تا ۱۰۰ کیلومتر موشک شلیک کند. دیش آنتن رادار در این جنگنده در دماغه هواپیما جاسازی شده و بیشتر سامانه‌های هوانوردی رادار در پشت دماغه و نزدیک جایگاه خلبان قرار گرفته‌اند.

جنگنده‌ بی‌نظیری که فقط در آسمان ایران پرواز می‌کند/ عکس

ایران تنها کاربر F۱۴ تام‌کت در دنیا

در حال حاضر ایران تنها کشور دنیاست که جنگنده‌های تام‌کت F۱۴ را در اختیار دارد و بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این جنگنده‌ها یکی از نقاط قوت ایران در دفاع مقدس بودند. در جریان این جنگ هشت ساله، ایران مجموعا ۲۰۰ پیروزی هوایی با این هواپیماها به دست آورد.

طبق گزارش‌های منتشره، سیاستمداران آمریکایی بلافاصله بعد از فروش جنگنده تام‌کت F۱۴به ایران پشیمان شدند و در اوایل قرن بیست و یکم آمریکا اعلام کرد که دیگر قطعات یدکی این جنگنده را به فروش نخواهد رساند تا مبادا به دست ایران برسد و درعین حال تصمیم به نابود کردن هواپیماهای F۱۴ تامکت و ناقص کردن آنها گرفت تا مانع از دسترسی ایران به آنها شود.

بر اساس برخی آمارها جنگنده‌های F۱۴، در طول جنگ، دست کم ۱۶۰ هواپیما و بالگرد عراقی را سرنگون کرده‌اند.

بهسازی و ارتقای جنگنده‌های F۱۴ در ایران

حدود ۴۰ سال است که ساخت قطعات یدکی و تعمیر قطعات معیوب جنگنده F۱۴ تام‌کت در داخل ایران انجام شده و واحد مهندسی و اورهال نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی، مسئولیت سرویس، نگهداری و تعمیرات این جنگنده را عهده دار است.

مهندسان ایرانی در سال‌های اخیر تغییرات متعددی در جهت پیشرفت و بهبود این جنگنده انجام داده اند که از جمله آنها می‌توان به اضافه کردن محفظه بمب برای تبدیل آن‌ها از جنگنده‌های برتر هوایی به جنگنده‌هایی با قابلیت تهاجم به اهداف زمینی، اشاره کرد.

۵۸۵۸

برای دسترسی سریع به تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌ رویدادهای ایران و جهان اپلیکیشن خبرآنلاین را نصب کنید.
کد خبر 1769500

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 13 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 29
  • نظرات در صف انتشار: 3
  • نظرات غیرقابل انتشار: 132
  • محسن IR ۰۶:۳۰ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    53 13
    نیاز به طراحی هواپیما جدید نیست با کلی هزینه و احتمال خطا رفتن سقوط. همین هواپیما را باز تولید کنید و بروزسانی کنید
  • افشین IR ۰۶:۳۵ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    31 3
    چه شرح ناقصی از ارتقا و بروز رسانیهای این جنگنده.‌اف ۱۴ سیصد تغییر ریز و درشت داشته که کم اهمیتی ترینش همین بمب بر بودن هستکه نیروی هوایی بخاطر اهمیت رهگیری این جنگنده از خیرش گذشت.
  • IR ۰۷:۴۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    25 98
    این هواپیماهای اوراقی کجاش پیچیده هست .اینا فقط سیبل متحرک هستند لااقل سوخو۳۵ و جی۲۰بخرید
  • علی IR ۰۸:۱۱ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    61 25
    تکنولوژی این هواپیما مربوط به ۵۰ سال پیش است و در ضمن این جنگنده ای که در ایران هست هیچکدام از بروزسانی ها را دریافت نکرده
  • IR ۰۸:۱۱ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    66 14
    همان اهن قراضه هارا که پس می دادن !!!اگر الان نبود به چه فخر می کردیم..‌.اگر اف ۱۶ را می گرفتیم چی می شد ؟
  • شهرام IR ۰۸:۴۴ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    خدا رحمتش کنه!!!
  • IR ۰۸:۴۵ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    46 26
    ظاهرا تام کت های ایرانی از سری اول هستند که موتورهای ضعیفی دارند .F14 های ایرانی قابلیت جنگیدن با هواپیماهای جدید جنگی را ندارد و به نوعی نمیتوان در جنگهای نوین از انها استفاده کرد چون به سرعت بعنوان بک هدف اسان تلقی میشود.F14 مساوی است با موزه فانتوم F4 و F5 که دیگه خدا بیامرزشون.دیدیم که موتور پژو قدیمی رو پیکان میگذاشتن و موتور پیکان را روی پژو میگذاشتن حتما تغییرات F14 هم تویه همین مایه هاس.خوبه ولی جنگ پچه بازی نیست.
  • IR ۰۸:۵۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    96 13
    ایکاش میشدبا این جنگنده‌های پیشرفته حق‌آبه سیستان و بلوچستان را از طالبان گرفت 😅😄🤣
  • IR ۰۹:۱۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    83 15
    سوخو چه خبر؟ :))) مث اس سیصد شده؟ نمیدن؟ :))
  • Ali IR ۰۹:۴۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    17 49
    هرچقدر هم خوب باشه و پیشرفته به سوخو 35 نمیرسه
  • وطن IR ۱۰:۲۶ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    57 11
    آیا این جنگنده آماده شده که سد هیرمند خراب کند
  • IR ۱۱:۲۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    86 12
    خب بشما چه اینم که آمریکائیه
  • IR ۱۲:۰۸ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    95 17
    تکنولوژی ‌برتر‌دنیا‌بی‌تعارف، امریکا
  • IR ۱۲:۱۱ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    46 9
    وجود این جنگنده دیگه مایه فخر نیست و باید با جنگنده های جدید تر تعویض شود قبل از اینکه در یک جنگ واقعی اسمان کشور را را به رقیبان واگزار کنیم
  • IR ۱۲:۳۰ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    83 6
    دستش درد نکنه فقط به ایران داده
  • IR ۱۲:۳۶ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    48 5
    مثل تعریف از بی ام و ۵۱۸ مدل ۱۹۷۵ میلادی بود . الان دیگه نه توجیه اقتصادی ونه توجیه دیگری در استفاده از این خودرو وجود ندارد .
  • محمد بختیاری CA ۱۲:۳۶ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    48 13
    بزرگوار هرچی ازاین جنگنده تعریف بشود قدیمی وبروز نیست. این جنگنده رو با f35قیاس بفرمایید
  • ناشناس IR ۱۴:۱۶ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    18 20
    ههههه آمریکا هم داره همچین تنها کاربر نیستین هههههههههه
  • حسین IR ۱۴:۴۵ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    54 3
    متاسفانه ناوگان هوایی ایران بسیار قدیمی و فرسوده شده و نیاز به نوسازی عظیمی با هواپیماهای مدرن را دارد. تام کت در جوانیش تام کت بود و امروز پیرمردی است که در جوانی قدرت زیادی داشته و نیاز به استراحت دارد
  • محمد 4M IR ۱۴:۵۷ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    هنوز حروف نوشته مخفف نیروی هوایی آمریکا در زیر اف ۱۴ مشخص است. درود بر مرد میهن پرست که این هواپیما را خرید...خدا رحمتش کند.
  • فرزاد IR ۱۵:۰۲ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    70 5
    برای سلامتی همه اونایی که به پیشرفت کشورشون فکر میکنند صلواه...
  • یوسف IR ۱۵:۵۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    از کارهای انجام گرفته در زمان شاه ملعون و خائن بوده
  • محتشمی IR ۱۶:۳۷ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    38 35
    ای کاش کشور ما توانایی تولید جنگنده های پیشرفته تر را داشته باشد و نیازی به کشورهای دیگری مثل آمریکا و انگلیس .....نباشد
  • حسین IR ۱۶:۵۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    58 7
    تو رو قرآن جم کنید بله اف۱۴ عالی بود ولی نه اینکه با پنجاه سال سن هنوز قدرت داشته باشه و اگر واقعا قدرت داشت که داشت زمان خود ایران هیچ تلاشی نکرد تا بتواند جنگنده ای را کپی کند که اگر میتوانست دونبال خرید سخو از روسیه نبود اگر واقعا تامکت ها نو العان با همان تجهیزات تولید بودن سخو ۳۵ اصلا ارزش خرید نداشت ولی متاسفانه کشور تنها توانست با قطعات زیادی از جنگنده اف۵ محدود رضاه شاه خریداری کرده بود چند تا جنگنده اف۵ ضعیف تر را منتاژ کند ؟ متاسفانه خودم ناراحت میشوم میگم ولی واقعیت همین هست تام کت ها چند عدد در حد سه چهار تا فقط اون هم العان در حد پرواز خیلی کم برای تبلیغات استفاده میشوند نه مسلح فقط اف۴ هست که در ایران بعد ۶۰ سال هنوز مسلح پرواز میکند جنگنده نسل سوم اون هم برای اینکه رژیم قبلی واقعا خرید خوبی کرد تعداد بالا و قطعات بسیار زیاد که هنوز اف۴ نیروی هوای ارتش را سر پا نگه داشته و تعدادی جنگندهای اف۵ خیلی قدیمی نسل اول و تعداد خیلی کم مثل اف ۱۴ هلیکوپتر کبرا که اون هم در حد مانور تبلیغاتی هست نه عملیاتی شاید یه راکت قدیمی پرتاب کرده در مانور روز ارتش ولی کارآمد نیستند
  • نیما.م IR ۱۷:۲۰ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    67 7
    سلام.چند اشتباه در مطلبتون بود.اول اینکه مهمترین خصوصیتهای اف14 رادارawg9 و موشک فونیکس و بالهای متغیر بود نه سرعت بالا..دوم اینکه اف14 هرگز حملات موشکی هوا به زمین انجام نداد.اصلا برای حمل موشک هوابه زمین ساخته نشده بود.سوم اینکه اف14 های ایرانی در زمان ساخت برای پرتاب بمبهای سقوط آزاد سیم کشی شده بودن و این ارتقاء در ایران انجام نشد..سوم کنگره آمریکا پس از فروش این جنگنده به ایران پشیمان نشد چون قبل از موافقت کنگره،ایران اف14 رو صاحب شده بود چون محمدرضاشاه پهلوی به شرگت نورثروپ گرومن برای توسعه اف14 وام داده بود و ایران در این پروژه شریک بود و امریکا بعداز انقلاب سعی کرد از طریق کشور ثالث اونها رو دوباره از ایران بخره که آقای ابراهیم یزدی هم داشت میفروخت که خلبانها زیر چرخهای اف14 خوابیدن و اجازه فروش ندادن.زمان خرید اف14 قرار بود طی دوبار ارتقاء،هم موتورهای tf30 با موتور های جنرال الکتریک تعویض بشه هم قطعات آنالوگ رادار تا قطعات دیجیتال تعویض بشه که با انقلابی که در ایران اتفاق افتاد این ارتقاء برای ما انجام نشد اما در امریکا افA14 رو تبدیل به اف 14 D سوپرتامکت کرد.
  • IR ۱۷:۴۴ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    23 13
    صنایع دفاع باید سعی در ساخت کامل آن با قابلیت های روز داشته باشد.
  • Sobhan.brahman IR ۱۷:۵۰ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    61 2
    روح شهیدان والامقام قهرمان نیروی هوایی به خصوص اسکادران تامکت شاد بخصوص شهید والامقام عباس بابایی شادروان جلیل زندی تکخال نیروی هوایی ایران عزیزمان. سایه خلبانان پر افتخار نیروی هوایی ایران عزیزمان به همراه خانواده های محترم گرانقدر شون مستدام انشاءالله 🌹 🌹 🌹 🌹 🌹
  • ممد IR ۲۱:۲۳ - ۱۴۰۲/۰۳/۰۵
    78 7
    زمانی که ۲۰۶ با لندکروز یکی شد اینم پیشرفته ترین جنگنده جهان میشه
  • امید ایزدی IR ۱۳:۰۹ - ۱۴۰۲/۰۳/۱۱
    12 6
    زنده باد نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران