زینب کاظمخواه: رضا گوران عضو هیئت مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر دلیل برگزاری این نشست را اتفاقات اخیر که برای تئاتر رخ داده و رفتارهای ضد و نقیض شورای حمایت عنوان کرد و گفت: «ما دو جلسه با آقای قادر آشنا (مدیر مرکز هنرهای نمایشی) داشتیم که یک جلسه آن تشکیل و جلسه بعدی لغو شد. ایشان در یک جلسه قولهای مساعد دادند که مشکلات حل شود و درجلسه دوم قرار بود درباره قراردادهای تیپ و افزایش قیمت این قراردادها با توجه به تورم حرف بزنیم که این جلسه لغو شد.»
حسین کیانی رئیس کانون کارگردانان خانه تئاتر نیز در این نشست تاکید کرد: «با توجه به اینکه بعد از جلساتی که با آقای شاهآبادی و آشنا داشتیم و قرار بود اتفاقاتی بیفتد، اما هیچ اتفاقی نیفتاد. ما در شرایط فعلی دو راه داریم. یک راه این است که کارگردانان کار نکنند و راه دیگر این است که کارگردانها بگویند در شرایط موجود به خودمان که هیچ به تئاتر جفا نمیکنیم.»
البته او گفت کانون کارگردانان خانه تئاتر به کارگردانها توصیهای نمیکند و هر کارگردانی مخیر است که راه خود را انتخاب کند.
این کارگردان تئاتر مسیر موجود تئاتر را مسیر قههقرایی ذکر کرد و یادآور شد: «اگر کارگردانی کار امسال را با سالهای گذشته خودش مقایسه کند، نزول کارش را خواهد دید.»
او اشاره کرد که تئاتر در جامعه ما آسیبپذیر است و سند این حرف خود را این موضوع دانست که تماشاچیان تئاتر به راحتی تئاتر را از سبد خود خارج میکنند.
کیانی به تقلیل یافتن سی درصدی بودجه تئاتر در سال جاری اشاره کرد و گفت: «امسال یک سوم از بودجه کل تئاتر کم شده و اینکه گفته میشود بودجه نداریم تا حدی درست است. مسئولان میدانند بودجه کم شده است، اما چرا صادقانه با هنرمندان تئاتر این موضوع در میان گذاشته نشده است. اگر صادقانه عمل میشد میتوانست همکاری هنرمندان را برانگیزد.»
او همچنین به این موضوع اشاره کرد که شورای حمایت فراقانونی و خارج از چارچوب مرکز هنرهای نمایشی تبدیل به شورای تصمیمگیری تئاتر شده که هم تصمیمگیری میکند هم تصویب و هم برآورد بودجه میکند و خیلی از کارهایی که ادارات دیگر میتوانست انجام دهد خود به تنهایی انجام میدهد و این موضوع باعث میشود که ادارات دیگر از حیض انتفاع خارج شوند.
«خشکسالی و دروغ» به کارگردانی محمد یعقوبی که پیش از این در تهران اجرا شده بود چندی پیش برای اجرا به شیراز رفت، اما این نمایش اجازه اجرا در این شهر نیافت.
کیانی به این موضوع اشاره کرد و گفت: «شورای حمایت هیچ حمایتی از این گروه نکرد. به نظر میرسد این شورا تنها اسما شورای حمایت است.»
نمایش «روایت ناتمام یک فصل معلق» به کارگردانی هومن سیدی نیز که در کافه تریای تئاتر شهر اجرا میشد، در نیمه راه از اجرا بازماند و دلیل آن هم مشکلات حراستی یکی از بازیگران زن عنوان شد.
کیانی به توقف اجرای این نمایش و عدم حمایت شورای حمایت درباره این نمایش هم اشاره کرد.
کیانی همچنین به مشکلاتی که برای نمایشهای «ددالوس و ایکاروس» همایون غنیزاده و «قصههای از نظر سیاسی بیضرر» رضا حامدیخواه پیش آمده اشاره کرد و بر عدم حمایت شورای حمایت از این نمایشها صحه گذاشت.
شکرخدا گودرزی نیز در این نشست گفت: «به نظرم بهتر است که اسم حمایت را از این شورا بردارند و نامش را بگذارند شورای «ان قلت». حمایت در اذهان عمومی به معنای کسی است حامی باشد و راه را هموار کند.»
او تاکید کرد: «کارگردانانی که در این کشور کار میکنند برای عزت این کشور کار میکنند، اما مدام جلویشان موانع میگذارند و میگویند که شما چهتان شده که اعتراض دارید؟ به نظرم این شورا، شورای حمایت نیست؛ شورای بهانهگیری است که روند تولید را مختل کرده است.»
گودرزی با اشاره به قرارداد تیپ مرکز هنرهای نمایشی متذکر شد:«با ما قرارداد ترکمانچای نوشته میشود که آن هم داده نمیشود.»
افسانه ماهیان عضو دیگر کانون کارگردانان خانه تئاتر نیز در این نشست به جلسهای که با حمید شاهآبادی معاون هنری وزیر ارشاد داشتند اشاره کرد و گفت:«آقای شاهآبادی تاکید کردند که ما میخواهیم در تئاتر عدالت را برقرار کنیم و میگفت که تئاتر شهر برای همه است، ولی یک تئاتر شهر است یک تئاتر ایران. اگر به این موضوع اعتقاد دارند چرا سالنهای دیگر تئاتر را احیا نمیکنند. الان در جشنواره تئاتر فجر نویسنده حرفهای دیگر نمیبینید، به نظر میرسد که دارند همه را میتارانند.»
کیانی نیز در تایید این حرف ماهیان گفت که اگر قرار است تئاتر برای همه باشد باید در مناطق 22 گانه تهران یک مجموعه تئاتری داشته باشیم.
او متذکر شد: «شورای حمایت از بدو تشکیلاش دیواری بین هنرمندان و خودش درست کرده است. هنرمندان پیش از این داشتند مسیر خود را میرفتند اما آمدن شورای حمایت قوز بالا قوز شد و دیواری ایجاد کرد که من کارگردان رغبتام نسبت به اجرای کار از بین رفته است.»
او یادآور شد: «ما فرزندان این کشور هستیم و در این کشور درس خواندهایم، وظیفه داریم که کار خوب انجام دهیم. این برخورد شورای حمایت نوعی سرمایهسوزی است. ما هنرمندان تنها میخواهیم که سهم و وظیفه خود را ادا کنیم و در عین حال اندک ممری هم داشته باشیم.»
کیانی پیشنهاد کرد مسئولان تئاتر یک یا دو ترم توجیهی فلسفه تئاتر داشته باشند، چرا که مسئولیتهای تئاتری برای آنها تبدیل به یک دوره طرح کاد شده که بعد از گذراندن آن وارد دوره دیگری میشوند.
گوران نیز یادآور شد: «اگر گفته میشود از تئاتر شهرستان حمایت میکنیم، چرا شهرستانیها به تهران مهاجرت میکنند؟ الان 90 درصد کارگردانهای تهران از شهرستان آمدهاند.»
کیانی راهکار عاجل وضعیت پیش آمده را این موضوع دانست که اولا مسئولان تئاتر مسایل و مشکلات تئاتر را صادقانه بیان کنند و دیگر اینکه شورای حمایت منحل شود.
رضا حامدیخواه کارگردان تئاتر که قرار بود نمایش «قصههای از نظر سیاسی بیضرر» را این هفته به روی صحنه ببرد، به دلیل مشخص نبودن قرارداد تیپ، تمرینات این نمایش را لغو و در نامهای اعتراضی اعلام کرد تا زمانی که تکلیفاش مشخص نشود این نمایش را به روی صحنه نخواهد برد.
او در این نشست گفت: «سه روز به اجرای کار ما مانده و تکلیف ما هنوز مشخص نیست. بودجه تصویب شده برای کار ما از 10 میلیون شروع شد که با نامهنگاریهای به 20 میلیون و در نهایت 30 میلیون رسید. ما صدقه نمیخواهیم اگر پول نیست بگویند ما با این جمله آشنا هستیم.»
او یادآور شد: «چطور میشود کاری که هنوز اجرا نشده ارزشیابی ج شود. متاسفانه شما اولویت را با ارزشیابی اشتباه گرفتهاند. نمایشنامه را خواندهاند و تصمیم گرفتهاند که درجه جیم به آن بدهند. الان 30 نفر را علاف کردهاند. ما حتی سالن قشقایی را تحویل گرفتهایم، اما هنوز هیچ بودجهای به ما ندادهاند.»
حامدیخواه ادامه داد: «به من گفتهاند که بازیگرانت را عوض کن، رقم بازیگرانت بالا است، حرف من این است که چطور سه روز مانده به اجرا بازیگرانم را عوض کنم؟»
هیئت مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر بیانیهای منتشر کرده که به این شرح است:
«شورای حمایت از آثار مرکز هنرهای نمایشی از بدو تشکیل و شروع به کار تاکنون که بیش از دو سال میگذرد نه تنها نتوانسته با هنرمندان تئاتر به تعاملی سازنده در راستای توسعه و تولید پررونق تئاتر حرفهای و هنری برسد بلکه با هر تصمیم خود در مورد هر یک از نمایشهای این دو ساله چالشهای ناخوشایندی را برانگیخته که جز کدورت قلبی هنرمندان تئاتر، کم رشدی اجراها ، دوری بیش از پیش گزیدن هنرمندان تئاتر از این عرصه و زوال روز به روز هنر تئاتر کشور، حاصلی به بار نداشته است.
کانون کارگردانان خانه تئاتر که همواره کوشیده مسائل و مشکلات موجود تئاتر را با گفتگوی مستقیم با معاونت هنری، و روسای مرکز هنرهای نمایشی و مدیران زیر مجموعه آن مطرح و حل و فصل کند مدتی است که سخت از بدست آوردن حاصلی درخور و قابل پاسخ به اعضای شریف و بیادعای خود ناامید شده و با توجه به ناهنجاری روز افزون وضعیت موجود تئاتر چارهای جز نگارش این بیانیه و درمیان نهادن آن با اعضای خود، اهالی مطبوعات و مدیران و مسئولان ندیده است. به نظر هیات مدیره کانون کارگردانان شورای حمایت بهجای حمایت و تولید آثار ارزنده نمایش بیشتر تولید بحران و نارضایتی در میان اهالی تئاتر کرده است و نتوانسته حتی به کوچکترین اهداف خود در شیوهنامههای منتشر شده دست یابد.
کانون کارگردانان خانه تئاتر ضمن مخالفت با پایه و اساس شکل گیری این شورا و غیر قانونی و غیر عادلانه دانستن آن مواردی چند را در هفت بند به اطلاع اعضا کانون و اهالی مطبوعات میرساند.
اول - نادیده انگاشتن قرارداد تیپ خانه تئاتر در موارد متعدد و نقض حقوق صنفی کارگردانان حرفهای تئاتر به بهانههای واهی کیفی یا محتوایی که حاصلی جز تخریب روحیه هنرمندان تئاتر و دوری گزیدن آنها از این حرفه نداشته و ندارد.
دوم- مخدوش بودن معیار ارزشیابی نمایشها و عدم وضوح ملاک درجهبندی آثار نمایشی. شورای حمایت بر چه اساس و پایهای به نمایشها رتبه الف، ب و ج میدهد و با چه معیاری ارزشهای هنری حرفهای نمایشها را تشخیص میدهد. تناقص و ابهام در تصمیم گیریهای شورای حمایت تا آن جا پیش میرود که مصوبات شورای نظارت و ارزشیابی را نمیپذیرد و تعاملی با مدیران مجموعههای تئاتری ندارد.
سوم- جلوگیری از تولید با کیفیت و روزافزون تئاتر به بهانه کم شدن 30% بودجه تئاتر در سال 91. این در حالی است که به برخی نمایشها و افراد خاص بودجه کامل تعلق میگیرد و جشنوارههای غیر ضروری همچنان در حال برنامهریزی و انجاماند.
چهارم- علاوه بر نادیده انگاشتن قرارداد تیپ خانه تئاتر که طبق توافقنامه با مرکز هنرهای نمایشی، هر مدیری موظف به اجرای آن میباشد، این قرارداد طبقهبندی از همان توافق، هیچ سنخیتی با تورم اقتصادی و وضع معیشتی هنرمندان تئاتر نداشته و ندارد.
پنجم - عدم پرداخت اقساط باقیمانده برخی از نمایشها علیرغم مندرجات قراردادهای رسمی و قانونی گروهها و قولهای مساعد بینتیجه مسئولان. در حالی که بیشتر نمایشها به سوی گیشه سوق داده میشوند و شورای حمایت، حمایت خود را از آنها دریغ میکند، مستقیما در میزان قراردادها و نحوه و شیوه پرداخت آنها نیز دخالت میکند.
ششم- جلوگیری از ادامه اجرای برخی نمایشهای روی صحنه و توقف آنها بنا بر دلایل غیر کارشناسی و غیرحرفهای با وجود دارا بودن مجوز. شورای حمایت در چنین مواردی هرگز به دفاع و حمایت از ادامه اجرای این نمایشها و حفظ حقوق هنرمندان که تنها ممر درآمدشان از آن نمایش گیشه آن است. برنخاسته و واکنشی صورت نداده است.
هفتم- عدم پاسخگو بودن به مجامع صنفی همچون کانون کارگردانان خانه تئاتر و کارگردانان خانه تئاتر در مورد تصمیمات مغایر با شرایط حرفهای تئاتر و عدم شفاف سازی عملکرد مغایر با روح هنر تئاتر علیرغم بیانیهها، مصاحبهها و اعتراضات صادقانه به این شورا از بدو تشکیل تاکنون.
این هفت بند که آمد اهم ایرادات وارده به شورای حمایت از سوی هیئت مدیره کانون کارگردانان خانه تئاتر است. بیشک عملکرد این شورا بسی بیشتر از این هفت بند و با جزئیات دقیقتری قابل انتقاد و بررسی است که در این مجال کوتاه نمیگنجد. امید که این مکتوب واکنش مثبت و سازنده مسئولان فرهنگی تئاتر را در شرایط موجود برانگیزد و باعث تعامل سازنده ایشان با هنرمندان تئاتر در جهت رفع کدورتها و نقصها و موانع موجود بر سر راه تولید به سامان هنر شریف تئاتر گردد.»
58244
نظر شما