واقعا راه‌اندازی رشته تحصیلی امر به معروف و نهی از منکر در دانشگاهها لازم است؟

اعتماد نوشت: رییس قرارگاه احیای بینش امر به‌ معروف و نهی‌ از منکر اعلام کرده قرار است رشته‌ای در مقاطع ارشد و دکتری به‌ عنوان «رشته امر به‌ معروف و نهی‌ از منکر» راه‌اندازی و محتوای درسی در این زمینه تولید شود.

درباره این اقدام ذکر چند نکته را می‌توان ضروری دانست: 
1- در این مورد که امر به معروف و نهی از منکر، یکی از فروع مهم دین اسلام است تردیدی وجود ندارد. همچنین اشاعه این فرهنگ به شرط حصول شرایط آن امری لازم است. اما سوال این است که چه ارتباطی بین راه‌اندازی رشته تحصیلی «امر به معروف و نهی از منکر» با اشاعه آن در جامعه وجود دارد؟ آیا مشکل این فریضه دینی در دانش‌آفرینی است و به فرض با دانش‌آفرینی در این حوزه، مشکلات و مسائل آن حل خواهد شد؟

2- راه‌اندازی رشته دانشگاهی مساله‌ای پیچیده است و متغیرهای زیادی در آن موثر هستند و به صرف سفارش، دستور یا تصمیم نمی‌توان رشته دانشگاهی ایجاد کرد و اگر چنین امری محقق بشود در عمل و اجرا با شکست مواجه شده و به اهداف خود نخواهد رسید. عنصر مهم در تاسیس یک رشته، مساله دانش‌آفرینی است و دانش‌آفرینی فرآیندی مبتنی بر نوآوری، خلاقیت، تفسیر مجدد دانش قدیمی و ترکیب مجدد داده‌ها با در نظر گرفتن عنصر زمان و نیازسنجی است.


3- تاسیس این رشته در افکار عمومی تداعی‌گر دشواری و غامض بودن مساله امر به معروف و نهی از منکر است. در معنایی روشن، عامه مردم به مفاهیمی که در کرسی‌های نظریه‌پردازی طرح می‌شود به دیده مسائل دانشگاهی و بالاتر از سطح سواد خود نگاه می‌کنند و تمایل و توجه چندانی به آنها ندارند. به عبارت دیگر آکادمیک شدن مبحث امر به معروف و نهی از منکر و تخصصی شدن آن، موجب دوری افکار عمومی از مفاهیم آن خواهد شد. این کار با انتقال مبحث امر به معروف و نهی از منکر از گفتمان عامه به گفتمان دانشگاهی، دیواری بر نزدیکی عامه به مفاهیم آن خواهد بود. بر این اساس اشاعه امر به معروف و نهی از منکر به جای آکادمیک شدن با ساده‌سازی مفهومی امکان‌پذیر است و اصولا مفاهیم این حوزه در احادیث و کتب دینی، برای عامه مردم قابل فهم و درک است. 

4- تاسیس این رشته نوعی موازی‌سازی علمی است. با توجه به وجود رشته معارف اسلامی با گرایش‌های مختلف، مبحث امر به معروف و نهی از منکر می‌تواند در ذیل آنها مورد کنکاش نظری و علمی قرار گیرد و نیازی به رشته‌سازی جدید نیست. 


5- مشکل دیگر این‌گونه رشته‌ها درحوزه پایان‌نامه، رساله و مقالات علمی-پژوهشی ظاهر می‌شود؛به این معنا که دامنه و محدوده موضوعی در این‌گونه رشته‌ها به حدی تنگ است که دانشجویان درانتخاب موضوع به مشکل برمی‌خورند. در نتیجه برای آنکه «اصل نامشابه بودن» و عدم تکراری بودن موضوع را رعایت کنند مجبور به بازی با واژگان یا انتخاب موضوعات نامربوط می‌شوند که با نیازهای واقعی در حوزه نظریه یا کاربرد آنها تطابق ندارد. نتیجه آنکه، در بیشتر موارد رعایت اصل نوآوری در این‌گونه پژوهش‌ها صوری است و با تحلیل محتوا به راحتی می‌توان اثبات کرد که بسیاری از مطالب این‌گونه پژوهش‌ها تکراری است و فقط با ادبیاتی متفاوت بیان شده‌اند که نیازی به آن نبوده است.


6- با الهام از اندیشمندان ژاپنی نوناکا، تاکه ایچی و اوموتو (1995) چهار نوع دانش‌آفرینی قابل تصور است: جامعه‌پذیری، ترکیب، بیرونی‌سازی، درونی شدن. راه‌اندازی رشته جدید دانشگاهی در حوزه بیرونی‌سازی است. بر اساس این نوع دانش، افراد می‌توانند یافته‌های دانش خود را درباره موضوعات پیکره‌بندی کنند و با یک رویکرد نوآورانه بر اساس تجارب کسب شده، توسعه بدهند. اما موضوع امر به معروف و نهی از منکر ریشه‌ای عمیق در فرهنگ دینی ما دارد و این پیکره‌بندی موضوعی پیش از این توسط بزرگان دینی انجام شده است. آنچه در این باب می‌تواند مدنظر قرار گیرد، درونی‌سازی و جامعه‌پذیری است که بر اساس آن مفاهیم موجود این مبحث در جامعه پخش شود و افراد آن را درونی کنند و مهارت‌های ضمنی را از تقلید، مشاهده و عمل یاد بگیرند. این مهم از طریق نهادهای تربیتی و رسانه‌ای قابل تحقق است نه کرسی‌های نظریه‌پردازی دانشگاه.
بر این اساس راه‌اندازی رشته تحصیلی «امر به معروف و نهی از منکر» نه‌تنها با هدف اشاعه این فریضه مطابقت ندارد، بلکه با توجه به مشکلات قابل پیش‌بینی، دانشگاه‌های مربوطه نیز در حوزه اجرایی با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. 

23302

کد خبر 1565412

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 18
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 7
  • عبدالکریم IR ۰۸:۰۴ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    1 77
    صد البته که لازم است اتفاقا بایستی چنین رشته هایی در دانشگاه جای برخی دروس بیایند تا آموزش و پرورش شکل بگیرد امروز نیاز جامعه و جوانان ما به همین چیزهاست و اینهاست که اساس یک ملت را می سازد . ملتی که در آموزه های دینی و اخلاقی خود رو به انحطاط بگذارد وضعیتش معلوم است فلذا نیاز به طرح سئوال نیست . باید گفت که صد در صد لازم است چرا که اگر دانشجوی ما این مسائل را یاد بگیرد قطعا در جامعه رعایت ها را می کند و اصول و ارزشها و آرمان های نظام را حفظ می نماید ولی اکنون چون آگاهی ندارد گاهی اوقات از سر ندانستن دست به کارهایی می زند که ناهنجاری نتیجه آن است
    • IR ۱۲:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
      18 1
      سلام خسته نباشید
    • جهان IR ۲۱:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
      26 0
      احتمال به یقین شما یکی از استادهای هستی که مستقیما از حوض علمیه به مقام استاد اعظم در دانشگاه با حقوق نجومی مشغول به تدریس این رشته خواهی شد. مبارک باشد پرفسور
    • IR ۲۲:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
      9 0
      همون دو خط اول این نظر رو که خواندم بدون خوندن اسم بالای نظر ،حدس زدم این طرز تفکر فقط می‌تونه متعلق به عبدالکریم باشه ، خیلی دلم میخواد ببینم موجودی با این طرز فکر چه شکلیه !!
    • محسن IR ۰۱:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۹
      5 0
      الان ادا درآوردی یا واقعا عبدالکریمی؟!
    • عبدالکریم IR ۰۵:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۹
      4 0
      خخخخخخخخخخخخخ........
  • IR ۰۸:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    59 1
    رشته های اختلاسولوژی و احتکارولوژی هم لطفاً ایجاد شود. شدیداً بازار کار خوبی دارد.
    • عرفان IR ۰۰:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۹
      4 0
      امر به معرف ونهی از منکر نباید مختص حجاب و لباس باشد دزدی ، اختلاس ، احتکار ، گرانفروشی و.... بایستی جزء دروس باشد
    • عرفان IR ۰۰:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۹
      3 0
      از کارمندان یکی از ارگان ها میگفت یکی از اختلاسگران آن ارگان در رابطه با لباس آستین کوتاه مرا نهی از منکر کرده و موجب عدم شرکت من در یک جلسه مهم شد وخودش با دوستان اختلاس گرش درجلسه شرکت کردند به سو استفاده خودشان ادامه دادند
  • US ۰۹:۳۶ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    47 1
    ایشون خودشیرینی کرده. جدی نگیرید
  • ایلیا IR ۰۹:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    21 1
    امر به معروف و نهی از منکر به شکلی زیر مجموعه حوزه علمیه و روانشناسی هست
  • عدالت IR ۰۹:۴۷ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    43 1
    بالاخره باید یه منبع جدیدی برای ارتزاق اقایون باز بشه عزیزان با مدارج پوچ باید یه جایی هیت علمی استاد بشن ای وای که ارزش همه چیو از بین بردید ارزش علمو بیش از همه چی
  • س د IR ۰۹:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    6 4
    رشته ها و رشته های بین رشته ای کارآمدتری وجود دارد که می تواند با توجه به اوضاع کشور) اولویت داشته باشد. تولید علم داریم اما تولید ثروت نه. پس بهتر است در حوزه تولید ثروت و صنعتی شدن کار کرد . در حوزه علوم انسانی بهتر است بیشتر از نظریه پردازان واقع گرا برای کشور بهره گرفت تا حوزوی.
    • IR ۲۱:۴۱ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
      0 14
      منظور دقیق ایشون: در علوم انسانی از نظریات اومانیستی و الحادی غربی استفاده شود نه از نظریات اسلام..... یاد تقی‌زاده افتادم! اون خدا بیامرز هم میگفت ما تا زمانی که از بالای سر تا نوک انگشتان پا فرنگی نشویم پیشرفت نمی‌کنیم!
  • مسعود IR ۰۹:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    11 0
    خودت چی فکر میکنی ؟؟؟
  • IR ۱۱:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    11 8
    کاش امر به معروف و نهی از منکر در همه مسائل باشد و برای همه باشد نه فقط گیر دادن به دوتا تار مو
  • بهاره IR ۲۲:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    0 10
    این رشته البته درست. در همه مقاطع دانشگاه. و مدارس باید تدریس بشه استاد علی تقوی در این. زمینه مدرس عالی عالی هستند به لطف خدا این دو واجب باید درست و گسترده در همه مقاطع آموزش داده شوند
  • ناشناس IR ۲۲:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۷/۲۸
    1 0
    بااین قبیل حرکتهانمیتوان کسی رابه راه راست هدایت کرد،این کار،منبع درامدبرای گروهی خاص خواهدبود!!!