۱ نفر
۶ دی ۱۴۰۰ - ۱۱:۳۰
هنرمندان برای نظام چه می‌کنند؟

در نظام اجتماعی همه بخش‌ها و نهادها باید کارکرد موثر و قابل شناسایی داشته باشند.

اخیرا یکی از شخصیت‌های مذهبی سیاسی خراسان در دیدار با وزیر ارشاد سخنی را بر زبان آوردند که پیش‌تر از او یکی از بازماندگان عرصه سیاست آن را در باره برخی از بزرگان بر زبان آورده بود، ‌اما هر دو گفتار در نگاهی پیش‌داورانه به نقد و حمله گرفته شد، ‌بی‌انکه جنبه‌مثبت آن مورد توجه قرار گیرد.

پیش از پرداختن به آن سخن‌ها، ‌توجه به این نکته لازم است که درنظام اجتماعی و رویکرد تمدنی‌، هیچ بخش، بنیاد، نهاد و سازمانی در جامعه بدون نگاه به کارآمدی آن، ارزش و توان بودن ندارد و اساسا ساختارهای اداری، اعم از سیاسی اجتماعی یا فرهنگی تابع نیازهای روزآمد و واقعی شکل گرفته و قطعا مأموریتی را به دوش می‌کشند، به گونه‌ای که با نبود آن خدشه‌ای در زندگی آدمی پدید می‌آید، ‌حتی مشاغل و فعالیت‌های خصوصی نیز چنین‌اند، یعنی برای رفع نیازی از نیازها یا گشودن گرهی از مشکلات ‌انسان‌ها پدید می آیند،‌چه آن نیاز و مشکل آسایشی باشد که بیشتر مشاغل ذیل آن قرار می‌گیرند،‌ چه ‌آرامشی که فعالیت‌های فرهنگی معنوی عهده‌دار آنند،‌در غیر این‌صورت دوام و بقای آنها با بحران مشروعیت روبرو خواهد شد و تنها با پشتوانه رانت و تبلیغات دروغین می‌تواند حضور خود را ادامه دهد که خود نشانی از انحطاط و فروپاشی است.

برگردیم به سخن آن دو نفر که وجه مشترک آنها، انتقاد از بخش یا فردی با سنجه کارآمدی بود. در یک سخن از هنرمندان انتقاد شده بود که شما برای نظام چه کرده اید و در سخن دیگر از افرادی پرسیده شده بود شما چه فایده‌ای برای مردم دارید و پرسش هر دو،‌ جدای از انگیزه‌ها و جایگاهی که دارند، جای تأمل دارد وباید به آن به دیده احترام نگریست. این پرسش، ‌یکی از اساسی‌ترین ملاک‌های منطق‌مندی ساختارها یا جایگاه‌های‌اداری است و دائما باید پرسید کارکرد و نقش این‌ها برای جامعه و مردم چیست؟

شاید هنرمندان گرامی از سخن آن فرد رنجیده باشند، چنان‌که رنجیدند و نقدها و گاه حمله‌هایی را متوجه ایشان کردند، اما اندکی منصفانه باید نگریست و طرح آن را میمون و ارزنده به شمار آورد. این سوال فقط در باره هنرمندان یا اشخاص ویژه نیست،‌ بلکه در خصوص همه نهادهای رسمی و غیررسمی باید مطرح شود تا در صورت ناکارآمدی هر یک،‌ نسبت به اصلاح و حتی حذف آنها اقدامی فوری کرد. واقعیت آن است که صرف بودجه‌های فراوان از جیب مردم برای بخش‌ها یا سازمان‌ها ونهادهایی که کارآمدی ندارند،‌ به چه دلیلی باید ادامه یابد و به بیان دیگرچرا مردم باید هزینه‌های سنگینی متحمل شده، ‌بی‌انکه نفعی عائد آنان گردد.

اهالی هنر از هر گروه و شاخه‌ای ‌باید از چنین پرسشی استقبال کرده و بی‌هیچ رنجشی در مقام پاسخ‌گویی برآیند و دیگران را نیزبه چالش پاسخ‌گویی-با ذکر دقیق هزینه کارکرد- فرا بخوانند. این پرسش بسیار گران‌بها و مهم است، هر چند با تأخیر بسیار مورد توجه واقع شده است. شاید یکی از معانی سخن رسول‌گرامی اسلام که فرمود:‌ حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا؛ ‌خویشتن را پیش از آن که به محاکمه گرفته شوید،‌ محاسبه کنید،‌ همین باشد که در قبال دریافت امتیازات و امکانات‌ و صرف‌هزینه‌های زیاد، چه بار و مسئولیتی بر دوش ما نهاده شده و اساسا چه کارکردی داریم؟ هر فرد و نهاد و سازمانی باید خود را در مقابل این ‌پرسش، پاسخگو بداند و این امری بدیهی و اولیه است و اگر تاکنون کسی یا سازمانی خود را با چنین پرسشی مواجه ندید، خطایی بزرگ بود و قطعا خسارت‌هایی به دنبال داشته است،‌چون تنها در مقابل این چالش، دستگاه‌های ناکارآمد شناخته شده و ناگزیر به بازتعریف یا توجیه خود خواهند شد.

البته از دو طریق می‌توان کارآمدی و کارکرد هر بخشی را نشان داد؛‌ یکی از طریق فلسفه‌تجربی  سازمان‌ها است، به این معنا که در نظام اجتماعی علی‌القاعده چه ساختاری ضرورت دارد و هر بخشی چه مأموریتی را باید بر دوش بکشد(کارآمدی) و دیگر آن که جامعه چه نوع نگاهی به آن بخش یا سازمان دارد(کارکردی) و به نظر می‌رسد همه سازمان‌ها و نهادها را باید با این دو ملاک سنجید و ارزش وجودی آنها را فراچشم مردم نهاد و بر پایه همان به حمایت و تقویت آنها پرداخت و اگر بخشی از کارآمدی و کارکرد قابل دفاعی بهره‌مند نبود، از ساختار جامعه حذف کرد، چه هنر و هنرمندان باشد،‌ چه حتی وزارتی چون ارشاد یا نهادی دیگر!

* عضو هیأت‌علمی پژوهشگاه‌ علوم و فرهنگ اسلامی

کد خبر 1586687

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 19
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • علي IR ۱۱:۵۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    19 5
    به نظر من اينكه هنرمند بايد در خدمت نظام باشد بايد آسيب شناسي شود . نويسنده و شاعر و فيلمساز يا تصوير گري ك بخواهند در خدمت نظام باشند ميشوند ابزار هاي دست نظام . وظيفه هنرمند در رابطه با زيبايي شناسي و نقد اجتماعي يا غيره دقيقا يك درك مستقل در چهارچوب هنر هست و رشد هنر در يك جامعه تقابل اين ديدگاه هاست . متاسفانه در نظام ما بودجه هايي هنگفت براي چاپ و نشر سفارشي براي مقاصد سياسي هزينه ميشود كه آدم هايي منسوب به هنرمند در خدمت همين انديشه ها به وفور در حال خدمتند
  • IR ۱۲:۰۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    22 8
    اون آقا یه اشتباهی کرد ، شما چرا میای و ماله می کشی؟ همه جای دنیا ، تو تمام فرهنگ ها و کشورها هنرمند حکومتی ، وابسته بودن و جیره بگیر بودن از حکومت برای هنرمند مذمومه..هنرمند کارکردش برای مردم ، فرهنگ و جامعه است..قرار نیست به حکومت خدمتی کنه
    • IRAN IR ۱۳:۲۸ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
      0 0
      اولا اینکه شما دقیقا داری برعکس میگی... اگر به صنعت فیلم سازی آمریکا ((هالیوود)) نگاه کنی می بینی که همشون به نحوی دارن سیاست ها و فرهنگ غرب رو در فیلم هاشون پیاده می کنن. ثانیا: بحث نظام نیست؛ بحث بی هویتی و بی فرهنگی هنرمندان ما هست که دارن اون رو به جمعه هم تزریق می کنند. ما نگفتیم همه بازیگرا بیان توی فیلم های ارزشی بازی کنن اما کمی حرمت جمهوری اسلامی رو نگهدارند و با بی حیایی های خودشون جامعه رو به فنا بدن.
  • IR ۱۲:۱۵ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    7 15
    موافقم. مثلاً این موسسه فرهنگی هنری اوج چه دردی از مردم را دوا می کند؟ همه جا هم اسمش هست
  • DE ۱۹:۵۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    8 8
    اولا" ، شما در این موضوع ذینفع و در جمع گروه اول هستید ، پس فاقد صلاحیت ! دوما" ؛ صنف هنرمندان در اوج بی انصافی ! در نهایت اگر کاری مثبت برای جامعه و مردمش یعنی اجتماع انجام نداده باشند که داده اند ، مفاخر بزرگ در هنرمندان وجود دارند که باعث مباهات هستند شعرا - موسیقی دانان - هنرپیشه ها و خوانندگان بزرگ کشور ، زیانی هم متوجه اجتماع و کشور نکرده اند . در مقابل گروه دوم که این سوال را مطرح کرده اند نه تنها تاثیر مثبتی در اجتماع نداشته اند بلکه اثرات مخرب و غیر اصلاحی و زیانبار به اجتماع وارد کرده اند ، که هزاران مورد آن در جامعه به وضوع قابل رویت است و نیاز به بازگویی ندارد ! شرایط فرهنگی و اجتماعی کشور از اثرات تخریبی همین افرادی مانند علم الهدی است ! باور نداری ، نظر سنجی کنید ببینید هنرمندان نزد مردم مقبولیت بیشتری دارند یا روحانیون ... !
  • IR ۲۰:۲۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    12 6
    اگر هیچ کاری نکنند حداقل برای کسی پاپوش و توهمت درست نمی کنند.
  • آرش IR ۲۳:۱۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۶
    5 0
    توی فقر هیچی چون هر بازیگر نماينده هر شهر و روستایی است
  • IR ۰۰:۰۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۷
    13 4
    نظام برای هنرمندان چه کرد؟هرچند کهدهنر مند حقیقی تابع هیچ نظام و جیره خوار هیچ حکومتی نیست و نیازی به انها ندارد.
  • ح IR ۰۶:۴۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۸
    10 2
    اولا وقتی صحبت کلی میکنید و میگویید هنرمند تمام گروههای هنری را زیر سوال میبرید اگر این آقایان عقل و بینش داشتند چنین سخنی نمی‌گفتند شما نگاه کن یک اثر دست ساز مربوط به صدها سال پیش چقدر قیمت دارد! در ضمن هنرمندان کاری نکرده اند شما مسولین که تا کمر در خزانه بیت الملل فرو رفته آید و اموال کشور را می‌خورید و به هدر میدهید چکار کرده اید؟ آن واعظی که فقط حرف میزند و عملی ندارد. چه سودی برای کشور دارد؟ اون آقایی که حرام و حلال اعلام میکند چرا در برابر ظلم و اختلاس و ... مقامات دم نمیزند؟ آیا این افراد برای جامعه مفید و هنرمند مضر است؟
  • سجاد کارگر IR ۰۷:۴۷ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۸
    11 3
    ظاهراً هنرمندا پراید ده میلیونی کردن ۲۰۰میلیون،،،،با این مباحث و افترا ها هرگز نمیشه آواز شجریان و تار علیزاده بازی مشایخی و انتظامی،،شعرسایه نوشته مرادی کرمانی و امثالهم را از روح مردم ایران پاک کرد اینا آمیخته به قلب ایران زمین هستند
  • IR ۰۸:۲۴ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۸
    9 4
    انسان آزاد است و هر شخصی در ایران هم باید آزادانه زیست خداوند وظیفه ای به اجبار بر عهده ما قرار نداد که نظام ایران بر عهده جامعه می گذارد چرا باید هنرمند در خدمت کومت نظام باشد باید در خدمت مردم باشد نظام خودش هم باید در خدمت مردم باشد نظامی که اجبار در آن باشد به زودی سقوط خواهد کرد
  • فاطمه IR ۱۰:۰۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۸
    6 5
    حالا اون یه چیزی گفت تو چرا سعی میکنی حرف اونو منطقی جلوه بدی هنرمند واقعی باعث افتخار فرهنگ یه ملته این سوال رو برو از مجلسی ها بپرس
  • بهلول IR ۲۰:۱۹ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۹
    0 0
    هنر مند باید برای نظام کار بکند. یا ملت؟ آیا این دو وجه در تقابل همدیگرند؟
  • IR ۲۲:۵۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۰۹
    0 0
    داداش من توچه کردی برای نظام
  • سامان IR ۰۰:۰۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
    0 0
    واقعا سوال بی مورد وبی جا مطرح کرد جناب علم الهدی واقعا بعضی مواقع به ادم بر میخوره چه کسانی بر ما حکمرانی میکنند باز به این ضرب المثل قدیمی از ماست که بر ماست می رسیم
  • خلیل IR ۰۲:۰۳ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
    0 0
    فیلم های مانند امام علی ،مختار نامه ،آژانس شیشه ای ،مریم مقدس و.......
  • IR ۰۳:۱۶ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
    0 0
    همون آقایی که گفته هنرمندان چه سودی دارند ببینید خودش از چه قشری هست و کارکردش برا جامعه چی هست. چه هنرمندان و گروههای دیگر ادعا دارند که به فرهنگ کمک میکنم ولی هیچ نتیجه‌ای حاصل نشده است
  • IR ۰۹:۱۰ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
    1 0
    آخوند چه سود برای کشور دارد بگو ما بدونیم
  • علی IR ۱۳:۲۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۱۰
    0 0
    نقد خوب است اما بهتر نیست همان اشخاصی که انتقاد داشته اند بفرمایند آنها چه کرده اند . فکر نمی کنیم بخش اعظم مشکلات اجتماعی امروز نتیجه عملکرد چه اشخاصی است ؟ لطفا آنالیز بودجه ها نگاه کنید و مقایسه فرمایید .