به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی صداوسیما، این مجموعه که به نویسندگی و کارگردانی حسن وارسته ساخته شده است، با انتخاب شهر شیراز بهعنوان بستر روایت و تمرکز بر یک خانواده چندنسلی، میکوشد دوباره به همان فرمول کلاسیکی پرمخاطب بازگردد: خانواده، زندگی روزمره و طنزی مبتنیبر موقعیت.
در همین راستا روابط عمومی صداوسیما با دستاندرکاران تولید این مجموعه تلویزیونی گفتوگو کرده است.
ادای دین «بهار شیراز» به معلمها
طراح و تهیهکننده سریال «بهار شیراز» درباره ساخت این قصه بیان کرد: ایده اولیه این کار، قصهای با عنوان «پیشخوان» و در گونه سیتکام بود، اما به نظرم رسید که نمیشود روی آن مانور داد و لوکیشن آن - یک دفتر پیشخوان- فضای مناسبی نداشت.
ابوالفضل صفری افزود: بر این اساس من قصه را به شیراز بردم تا فضا پیدا کند و امکان شوخی داشته باشد، چون زیست مردم فارس زیستی خوشحال است. اساساً هر شهر و مختصاتی فضای خودش را دارد و همانگونه که در جنوب، مردم خونگرمتر هستند، فضای طنز هم مساعدتر است. اصل مسئله این بود که فضای کار امکان شوخی بدهد و اینگونه شد که «بهار شیراز» از سیتکام فاصله گرفت. درنهایت طرح اولیه را نوشتیم و در حین نگارش شخصیتهایی چون شاهرخ به کار اضافه شدند. وی یادآور شد: اسم «بهار شیراز» برای این قصه کاملاً اتفاقی بود. یک روز برای کاری به خیابان بهارشیراز رفته بودیم و همانجا به نظرم رسید که این اسم با فضای قصه همخوان است.
صفری در پاسخ به هدف «بهار شیراز» گفت: کارکرد اصلی این قصه سرگرمی است و درعینحال تصویر یک خانواده با دوام و قوام را نشان میدهد. حفظ کیان خانواده نیز که خانواده معدل در اینجا محور آن است، از دیگر اهداف این سریال بود. از سوی دیگر اهالی سایر خانوادههای ایران هم در «بهار شیراز» دیده میشوند. ضمن اینکه دو شخصیت اصلی داستان معلم هستند و این موضوع هدفمند است، چراکه پرداختن به زندگی معلمها در تمام این سالها مغفول مانده است.
این تهیهکننده با تأکید بر تعمد محوریت شغل معلمی در این قصه گفت: این قصه طراحی شد تا ادای دینی باشد به فرهنگیان و کارمندان آموزشوپرورش. این کار حال خوبی داشت و تولید با بچههای خوبی رقم خورد. از سوی دیگر پروداکشن پیچیدگی تولید نداشت و قصه لاغرتر از سایر کارهای خودم بود و گرچه کار در حد ممتاز است، اما مشکل خاصی نداشت. بازیگران از روز نخست در قالب خانواده بازی کردند، چون همدیگر را پذیرفتند و با نقشهایشان همراه شدند.
وی با اشاره به مخاطب هدف «بهار شیراز» عنوان کرد: مخاطب این کار توده مردم است. مخاطب عام از کودک پنجساله تا افراد مسن میتوانند آن را تماشا کنند، چون همه ردههای سنی از کودک و نوجوان گرفته تا جوان و میانسال و کهنسال در این سریال نماینده تصویری دارند.
سریال «بهار شیراز»؛ آیینهای از جامعه امروز
بازیگر سریال «بهار شیراز» با تاکید بر پیامهای سریال گفت: این سریال یک پیام واحد ندارد و آیینهای از جامعه ماست، مشکلات جامعه را نشان میدهد و در قالب یک طنز اجتماعی مصائب را بررسی میکند و پیشنهادهایی را ارائه داده و لحظات خوبی برای مردم رقم میزند.
قربان نجفی، بازیگر سریال «بهار شیراز» درباره مختصات شخصیت خود در این قصه اظهار داشت: «نادر معدل» پدر یک خانواده شیرازی و معلمیبازنشسته است؛ او فردی جدی، مصمم، خانوادهدوست و محترم است. همسرش هم یک معلم بازنشسته است و هر دو آنان چهرههایی شناخته شده و محبوب در جامعه خودشان هستند. او بعد از بازنشستگی برای گذران زندگی، دفتر پیشخوانی را راه میاندازد تا بچههایش مشغول کار شوند و برای خانوادهاش تلاش میکند. کلیت قصه این است و اتفاقاتی که در طول این داستان برای آدمها میافتد.
وی ادامه داد: حضور من در این قصه به دلیل دوستی با تهیهکننده و کارگردان این سریال یعنی ابوالفضل صفری و حسن وارسته بود. او را از قبل میشناختم و وقتی من را برای این کار دعوت کردند، چون نقش طنز بازی نکرده بودم دوست داشتم این کار را انجام دهم. البته مشکلاتی هم داشتم، چون برای ایفای نقش طنز، شخصیت باید این اجازه را به شما بدهد. وقتی شخصیت، معلم بازنشسته است به دلایلی به تو اجازه این کار را نمیدهد و محدودیتهایی را رقم میزند، چون نوع بیان این معلم، خاص و کلاسیک است و اینجا با لهجه شیرازی و تفکری برخوردار شده که کارهای تو نمیتواند با آشفتگیهای نقض طنز همراه باشد و این دست و پای شما را میبندد. البته من تلاش خودم را کردم که تا حد ممکن این کار را انجام دهم.
قرار نبود فقط یک نفر گل بزند!
نجفی افزود: با دوستان قرار گذاشتیم که مانند بازی فوتبال به شکل گروهی به همدیگر کمک کنیم؛ همچنانکه در بازی فوتبال قرار نیست همه گل بزنند و میشود پاسور خوبی بود و پاس گل داد. این راهبرد کار ما شد که شخصیتها زمینه را برای طنز دیگران آماده کنند؛ یعنی بهعنوان مجموعهای واحد که هر کس مسئولیتی دارد و قطعهای را سر جایش میگذارد، قرار شد یک شخصیت خاص نباشد و همه کار کنند تا یک یا دو مهاجم گل بزنند. بر این اساس بار کمدی بین بچهها تقسیم شد.
سریال «بهار شیراز»؛ آیینهای از جامعه امروز
نجفی در پاسخ به این سؤال که مگر بازیگران فارغ از فیلمنامه میتوانند در نقش، دخل و تصرفی کنند، اظهار کرد: فیلمنامه زمینه کار ماست، اما لزوماً مهیاکننده طنز نیست و این طنز توسط بازیگران به فعلیت درمیآید. بر این اساس کتابهای کمیک در سکوت خوانده میشوند و خنده خاصی ندارند، ولی در بازی کسی باید باشد که متن این کتاب کمیک را به فعلیت برساند. برای شفاف شدن این موضوع یک مثال میزنم و آن اینکه تعریف کردن یک لطیفه - بهخصوص اینکه چه کسی آن را تعریف کند- با خواندن آن بسیار تفاوت دارد. گاهی در اجرای نقش بازیگران به اتفاقی خاص بهصورت شخصی میرسند و دخل و تصرف میکنند و خروجی کار صرف متن نیست و گاهی جلوتر از آن است.
نجفی با تأکید بر پیامهای «بهار شیراز» تصریح کرد: این سریال یک پیام واحد ندارد و آیینهای از جامعه ماست که مشکلات جامعه را نشان میدهد و یک طنز اجتماعی است که مصائب را بررسی میکند و پیشنهادهایی را ارائه میدهد و لحظات خوبی برای مردم رقم میزند.
چالشهای طنازی در نقش معلم
وی با اشاره به مشکل بازی در نقش نادر معدل بیان کرد: یکی از مشکلات بزرگ من این بود که این کار را بپذیرم یا نه، چون سابقه کار در نقش طنز را نداشتم و این نوعی خطر کردن بود. پیشنهاد کردم که شغل این آدم عوض شود - مثلاً عطار یا بقال-، چون سایر مشاغل قابلیت بازی طنز داشت که نشد.
گفتنی است، داستان «بهار شیراز» در شهر شیراز و در بستر زندگی خانوادهای ریشهدار جریان دارد؛ خانواده «نادر معدل» و همسرش «پوران نظافت» که با فرزندان و اطرافیانشان، درگیر موقعیتهایی ساده، روزمره و در عین حال شیرین و طنزآمیز میشوند.
برجسته کردن ملیگرایی در «بهار شیراز»
نویسنده و کارگردان سریال «بهار شیراز» درباره این قصه و چگونگی نگارش آن بیان کرد: طرح اصلی این سریال چند سال پیش مطرح شد؛ زمانی که کارم به یک دفتر پیشخوان افتاد. همان زمان یک طرح سیتکام برای شبکه نسیم از من درخواست شده بود.
حسن وارسته افزود: ایده کار اینگونه شکل گرفت و زمانی که دو سال پیش ناظمی، دبیر کارگروه سبکهای زندگی ستاد تحول سازمان صداوسیما خواست تا طرحی سیتکامیبرای مهارتهای زندگی ارائه بدهم، این کار را تحویل دادم که به تصویب رسید، اما ماند تا زمانی که ابوالفضل صفری، تهیهکننده کار شد.
وی ادامه داد: از سوی سازمان صداوسیما گفتند که این کار بسیار تهرانی است و بهتر است که از تهران دور شود. در همین مرحله بودیم که من برای داوری استانی فجر به استان مرکزی رفته بودم و لهجه ساوهایها به ذهنم خطور کرد، اما آقای صفری راهکارهایی داشت و معتقد بود که بازیگر ساوهای کم داریم و بهتر است به سمت استانی برویم که دستمان باز باشد و اینگونه شد که او ساخت فیلم در شیراز را مطرح کرد. وارسته گفت: بههرحال تاریخ، ادبیات، فرهنگ، هنر و معماری در شیراز برجسته است. لهجهاش شیرین است و میشود با آنان شوخی کرد و در ادبیات شفاهی هم حرف دارند. اینگونه بود که شیراز فضای بستر روایت شد و چون کار را خودم نوشته بودم، آقای صفری خواست که کارگردانیاش هم با من باشد.
کارگردان سریال «بهار شیراز» در پاسخ به این سؤال که مهمترین مشکل ساخت این اثر را چه میداند، بیان کرد: در سیتکام و کمدی محدودیتهایی هست. ضمن اینکه در رسانه و عرف هم نمیشود شوخیهای متعددی کرد. سیاست، قدرت، دین و… قابل شوخی کردن نیستند و این دست و پای کارگردان را میبندد. از دیگر سو شناخت گستردهای روی بازیگران شیرازی نداشتم و اینکه چطور آنان را انتخاب کنم ازجمله مشکلاتم در ساخت «بهار شیراز» بود. همچنین باید ظرف و مظروف تولید و تهیه را همسو میکردم. تمام تلاشم این بود که از آدمهای آشنا در ذهنم با ویژگیهای پرتکرار استفاده کنم. آدمیکه شبیه بستگان ماست و من ویژگی و وجه اشتراکی را برای شخصیتی میگذارم که او را شبیه کسی میکند که میشناسد. نزدیک شدن مخاطب به او آسانتر میشود. اینکه فردی شبیه دایی و مادر و خاله ما باشد، آسانتر پذیرفته میشود.
وی یادآور شد: باید تأکید کنم که انتخاب بازیگر و خواننده با تهیهکننده کار بود و او برای این کار سنگ تمام گذاشت.
وارسته در توضیح چرایی انتخاب بازیگران غیرکمدی برای نقشهای کمدی گفت: بیضایی و نجفی و دیگران تجربه کمدی نداشتند، اما در گفتوگوها متوجه شدم که این توانمندی را دارند. مثلاً در گفتوگو با سودابه بیضایی دریافتم که بازیگری خوب و باانگیزه است. سودابه بیضایی بسیار خوب شیرازی صحبت میکند و گاهی به اصلاح اطلاعات سایر دوستان در سر برنامه میپرداخت. بازیگران بومیشیراز که برای این کار انتخاب شدند بسیار در کارشان توانمند بودند. درباره انتخاب علی زندوکیلی هم داستان این بود که آقای صفری از ابتدا او را در ذهن داشت.
نویسنده و کارگردان سریال «بهار شیراز» باتوجه به هدف این قصه گفت: شخصیت نادر معدل و همسرش و دغدغههایشان اساساً بر کیان و حرمت خانواده تأکید میکند. از سوی دیگر بازگشت به اصل یعنی حافظ و سعدی و... و سخن گفتن از ادبیات بهنوعی بحث ملیت و ملیگرایی را در این قصه برجسته میسازد.
برای نخستین بار نقش کمدی بازی کردم
سودابه بیضایی، بازیگر سریال «بهار شیراز» درباره نقش خود در این قصه بیان کرد: نقش مادر خانواده معدل را بازی میکنم؛ «پوران نظافت» معلم بازنشسته است و هر بار و در هر قسمت که جلو میرویم اتفاقاتی رقم میخورد که این خانواده درگیر آن میشوند. اصالتاً شیرازی هستم و همیشه دوست داشتم که در قالب یک شخصیت شیرازی بازی کنم و وقتی این فرصت برای من پیش آمد، انتخابم انجام دادن این کار بود، چراکه در کوچهپسکوچههای این سریال زندگی کردهام؛ بر این اساس تلاش کردم تا زیستی را که از مردم شهر دیده بودم در این نقش بازتاب بدهم؛ مادری که در مواجهه با همه مشکلات و نابسامانیها تلاش میکند تا کمی راحتتر از آنان عبور کنند.
وی با تأکید بر مهمترین ویژگی این شخصیت تصریح کرد: لبخند زدن در تمام فرازونشیبهای زندگی مهمترین ویژگی پوران نظافت است.
بیضایی در پاسخ به این سؤال که مهمترین چالش بازی در این نقش را چه میداند، گفت: مهمترین چالش این نقش این بود که برای نخستینبار نقش کمدی بازی کردم. قبل از این کاراکتر خودم را آدمی تلخ تلقی میکردم و بازی در این قصه بهمثابه دریافت درک تازهای از خودم بود. شب قبل از نخستینبار فیلمبرداری این سریال خوابم نمیبرد، چراکه نگران این بودم آیا میتوانم کمدی بازی کنم و مخاطب را بخندانم یا نه، و این کار سختی بود.
وی اظهار کرد: در خلال قصه و از همان آغاز، خانواده معدل برایم باورپذیر شده بود. خانوادهای که هشت ماه کنار هم زندگی کردیم و انگار هنوز هم در یک جهان موازی با آن خانواده زندگی میکنم. این سریال تلاش کرد تا از زاویهای دیگر به مشکلاتی که در زندگی همه هست، نگاه کند و پوران نظافت چنین شخصیتی دارد؛ کسی که میکوشد تا با شیوهای متفاوت به مشکلات زندگی واکنش نشان دهد.
بیضایی با اشاره به لهجه شیرازی «بهار شیراز» گفت: متنی که داشتیم شیرازی نوشته نشده بود و بازیگران چون همگی شیرازی بودند، آوردهای از منظر زبانی و ادبیاتی داشتند و این باعث میشد که تازگی و شادابی کار و لهجه افزایش پیدا کند. لحن لهجهها درست است، چون همه شیرازی هستند و اشکالی بیرون نزده است.
۲۴۲۲۴۳
نظر شما