به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و براساس گزارش زومان، صبح ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، چند نقطه کوچک روی صفحههای رادار ظاهر شد. آنها نه جنگنده بودند، نه موشکهای چندمیلیوندلاری. پهپادهایی سبک و ساده بودند که تازه وارد میدان شده بودند. نامشان LUCAS بود؛ جدیدترین سلاح بدون سرنشین ارتش آمریکا. اما داستان این پهپادها یک پیچ غیرمنتظره داشت. طرح آنها، در اصل، از جایی دیگر آمده بود، از ایران.
جایی که یک تناقض شروع شد
به گزارش فارنافرز، وقتی ایالات متحده حملات هوایی به ایران را آغاز کرد، LUCAS نخستین حضور رزمی خود را تجربه میکرد. ارتش آمریکا اعلام کرد تعداد بیشتری از این پهپادها در راه است.
اما ناظران نظامی خیلی زود شباهت آشکاری دیدند. شکل بالها، بدنه باریک و موتور عقب، همه یادآور پهپاد شاهد‑۱۳۶ بود، همان پهپاد ایرانی که در سالهای اخیر نامش در اخبار جنگها زیاد شنیده شده است.
چند ماه پیش از آن، در مه ۲۰۲۵، دونالد ترامپ حتی علناً از این پهپادها تعریف کرده بود. آنها را «ارزان، سریع و مرگبار» خوانده بود. این جمله در آن زمان بیشتر شبیه یک اظهار نظر سیاسی به نظر میرسید.
اما چند ماه بعد، وقتی پنتاگون LUCAS را معرفی کرد، بسیاری فهمیدند ماجرا جدیتر است.
پهپادهای ارزان که جنگ را تغییر دادند
چیزی که شاهد‑۱۳۶ را خاص میکند پیچیدگی نیست. برعکس، سادگی است.
برد آن حدود ۹۴۰ تا ۱۲۴۰ مایل است، فاصلهای برابر چند کشور؛ میتواند ۱۱۰ تا ۳۳۰ پوند مواد منفجره حمل کند. و قیمت هرکدام حدود ۳۵ هزار دلار است.
برای مقایسه، پهپاد آمریکایی Switchblade 600 که در سال ۲۰۲۲ به اوکراین داده شد، بردی کمتر از ۶۰ مایل دارد و قیمتش میتواند به ۱۲۰ هزار دلار برسد. این اختلاف قیمت در جنگ اهمیت بزرگی دارد.
زیرا جنگ فقط درباره قدرت نیست؛ درباره تعداد هم هست.
روسیه حالا هدف تولید روزانه ۱۰۰۰ پهپاد «گران‑۲» را دنبال میکند؛ نسخهای که از شاهد‑۱۳۶ الهام گرفته است. در سال ۲۰۲۴ این کشور هفتهای بیش از ۱۱۰۰ پهپاد به سمت اوکراین پرتاب میکرد.
این همان چیزی است که کارشناسان آن را «انبوه دقیق» مینامند؛ سلاحهای نسبتاً دقیق که به تعداد بسیار زیاد ساخته میشوند. یعنی تعداد بالا به جای قیمت بالا.
وقتی سلاح گران با هدف ارزان روبهرو میشود
مشکل از جایی شروع میشود که یک سلاح بسیار گران باید هدفی بسیار ارزان را نابود کند.
در جنگ اخیر با ایران، گزارشها میگویند آمریکا حدود ۴۰۰ موشک تاماهاوک شلیک کرده است. این موشکهای کروز، موشکهای دوربرد هدایتشونده، برای رهگیری پهپادها و پرتابههای ایرانی استفاده شدهاند. هزینه این کار نزدیک ۸۰۰ میلیون دلار بوده است.
اما با همین پول میتوان حدود ۲۳ هزار پهپاد LUCAS خرید. این تفاوت، همان شکاف اقتصادی جنگ مدرن است. وقتی دفاع از خود چندین برابر گرانتر از حمله میشود.
نمونه مشابه در سال ۲۰۲۵ هم دیده شد. عملیات Rough Rider علیه حوثیها نزدیک یک میلیارد دلار هزینه داشت، چون موشکهای کروز ۱.۵ میلیون دلاری برای نابودی پهپادهای ارزان استفاده شدند.
حتی متحدان آمریکا با این مشکل روبهرو هستند. وقتی پهپادهای روسی وارد حریم هوایی لهستان شدند، جنگندههای F‑35 هلندی مجبور شدند موشکهای Sidewinder شلیک کنند، موشکهای پیشرفته هوا به هوا.
شلیک چنین موشکی برای هدفی کوچک، مثل استفاده از یک پتک برای شکستن یک مهره است.
کارخانههای جنگ آینده
پنتاگون حالا میداند مشکل فقط فناوری نیست. سرعت تولید هم مسئله است.
پروژه LUCAS تنها ۱۸ ماه طول کشید تا از ایده به میدان جنگ برسد. برای ارتش آمریکا این زمان بسیار کوتاه است؛ چرخه معمول خرید تسلیحات حدود شش سال است.
با این حال مشکل بزرگتر باقی مانده: تولید انبوه.
برای نمونه، آمریکا در حال حاضر فقط حدود ۱۰۰ موشک تاماهاوک در سال تولید میکند. در یک جنگ طولانی، چنین سرعتی کافی نیست.
به همین دلیل برخی در واشینگتن به گذشته نگاه میکنند، به دوران جنگ جهانی دوم. آن زمان آمریکا با مدل کشتیهای لیبرتی کار میکرد: ۱۸ کارخانه یک کشتی مشابه میساختند و در نهایت بیش از ۵۰۰ کشتی تولید شد. ایده ساده بود: یک طراحی ساده، تولید در چند کارخانه، و تعداد بسیار زیاد. چیزی شبیه همان چیزی که امروز برای پهپادها لازم است.
ناشناختههای جنگ مدرن
جنگ مدرن شاید هنوز با جنگندههای پنهانکار و موشکهای فوقدقیق تعریف شود. اما در آسمان بسیاری از میدانهای نبرد، تصویر دیگری دیده میشود. دستههایی از پهپادهای کوچک. ارزان، ساده و بیوقفه. گاهی تاریخ جنگ با یک اختراع بزرگ تغییر میکند. گاهی هم با وسیلهای که آنقدر ساده است که همه میتوانند بسازند.
۲۲۷۲۲۷
نظر شما