انسان زمانی عزیز می‌شود که اعمال نیکش، عزت‌آفرین باشد

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ماه میهمانی خدا فرصتی بی‌نظیر برای بازسازی درونی و تمرین اخلاق است. در پرونده «درس اخلاق در ماه مبارک رمضان» با محوریت خودسازی، کنترل نفس و درس‌های عملی اخلاق را با بیان آیت الله سیدرحیم توکل، استاد اخلاق حوزه علمیه و کارشناس اخلاق، میهمان سفرهای افطار شما روزه‌داران خواهیم بود.

نکته‌ای که بسیار حائز اهمیت است این است که وقتی عملکرد انسان حرف اول و آخر را می‌زند، معیار سنجش نیز همان عملکرد خواهد بود.

انسان بر اساس اعمال خود مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و حق تعالی نیز با توجه به عملکرد انسان به او نظر می‌کنند و متناسب با همان عملکرد با او برخورد می‌شود.

برای روشن شدن این معنا، به یک مثال توجه کنید. در میان پیامبران الهی، پنج پیامبر در رأس قرار دارند که به عنوان پیامبران اولوالعزم شناخته می‌شوند.

نخستین آنان حضرت نوح علیه‌السلام است؛ پیامبری اولوالعزم که نزد خداوند از آبرو و شرافت والایی برخوردار است. با این حال، فرزندی دارد که به دلیل همنشینی با دوستان ناصالح، از مسیر حق منحرف می‌شود و در راه پدر گام برنمی‌دارد و حرمت و ملاحظه جایگاه پدر را رعایت نمی‌کند.

مشاهده می‌شود که در جریان طوفان نوح، با او برخورد قاطع می‌شود و غرق می‌گردد و نجات نمی‌یابد.

این برخورد به روشنی نشان می‌دهد که نسبت خانوادگی و شرافت پدر، جایگزین عملکرد فرد نمی‌شود. به تعبیر مشهور، «گیرم پدر تو بود فاضل، از فضل پدر تو را چه حاصل».

پدر، پیامبری بزرگ و عزیز است، اما چون فرزند راه نادرست را انتخاب کرده و در پیشگاه الهی ادب و مراعات لازم را به جا نیاورده، با او بر اساس عملکرد خودش برخورد شده است؛ زیرا این، سنت الهی است.

در روایتی زیبا از امام صادق علیه‌السلام، راوی سؤالی مطرح می‌کند و می‌گوید: یابن رسول‌الله، شما ائمه همگی صادق هستید، پس چرا تنها شما به لقب جعفر صادق مشهور شده‌اید؟»

حضرت در پاسخ می‌فرمایند: در نسل من فردی به نام جعفر به دنیا می‌آید که جعفر کذّاب است. به همین دلیل به من لقب جعفر صادق داده شد تا از آن جعفر، اظهار برائت و بیزاری شود.

این جعفر کی بود؟، فرزند امام هادی علیه‌السلام و برادر امام حسن عسکری علیه‌السلام است. با این حال، با وجود آن‌که سه حجت الهی در کنار او قرار دارند، معیار الهی نسبت و جایگاه خانوادگی نیست!

حتی پیش از آن‌که برخی از این ائمه بزرگوار به دنیا آمده باشند، اعلام شد که این جعفر از ما نیست، به او نزدیک نشوید و از او تبعیت نکنید. سه حجت عظمای خداوند در کنار این فرد است اما ملاک، خودِ فرد و عملکرد شخصی اوست، نه نسبت‌ها و انتساب‌ها.

بر همین اساس، انسان زمانی عزیز می‌شود که اعمال او عزت‌آفرین باشد و زمانی دچار ذلت می‌گردد که اعمال او ذلت‌آور باشد.

پس دنیا، هم جای عمل است و هم جای عزت و ذلت؛ و این عزت یا ذلت، مستقیماً از عملکرد خود انسان نشأت می‌گیرد.

منبع:حوزه