اخلاق پژوهشی
-
انسان، معمار بهشت و جهنم؛ استعارهای برای زیست اخلاقی
اخبار دینبهشت و جهنم، نه قلمروهای دوردست، بلکه تجلی رفتار و انتخابهای اخلاقی ما در همین جهاناند؛ هر انسان با کردار خویش، معمار زندگی بهشتی یا دوزخیاش میشود.
-
چگونه انسان با «اشاره» به گناه آلوده میشود
اخبار دینحضرت آیت الله جوادی آملی تصریح کردند: گاهی انسان بی آنکه سخنی بگوید و تنها با اشاره و رمز به گناه آلوده می شود.
-
در بررسی بیانات اخلاقی از امام شهید:
چهل توشه اخلاقی در راه پرپیچ و خم رسیدن به خدا
اخبار دیناین محتوا تلاش دارد با بیان نکتههای کوتاه اما عمیق، مخاطب را به تأمل در رفتار و زندگی روزمره دعوت کند و نشان دهد که رسیدن به کمال معنوی، در گرو مراقبت دائمی از نفس و حفظ ارتباط با خداوند است.
-
اختصاصی/ بازخوانی جایگاه حضرت اسحاق نبی در قرآن و کتاب مقدس؛ پیامبری که از نسل او پیامبران بزرگی چون یعقوب، یوسف، موسی و عیسی(ع) برخاستند
پیامبری از تبار ابراهیم و حلقهای مهم در تداوم نسل انبیا
اخبار دیندر تاریخ ادیان ابراهیمی، حضرت اسحاق(ع) جایگاهی ویژه دارد؛ پیامبری که فرزند حضرت ابراهیم(ع) و حضرت ساره بود و از نسل او پیامبران بزرگی در تاریخ بنیاسرائیل پدید آمدند. قرآن کریم از او به عنوان یکی از پیامبران صالح یاد میکند و در کتاب مقدس نیز نقش مهمی در تداوم عهد الهی با خاندان ابراهیم دارد. به مناسبت سالروز ولادت این پیامبر الهی، نگاهی به زندگی، جایگاه دینی و میراث تاریخی حضرت اسحاق(ع) میاندازیم.
-
گفت و گو با نظریه پرداز اخلاق در باره کتاب «ستیز قدرت»
مصطفی ملکیان: با نسبیگرایی اخلاقی مخالفم / نسبیگرایان همه چیز را صادق میدانند / باید هزینه اخلاقیبودن را پرداخت
اخبار اندیشهسوال: حالا اگر کنشگر سیاسی طبق تفسیر خودش از قانون، که بعضیها با آن موافق و بعضیها با آن مخالف هستند اقداماتی کند، مثلاً مثل چیزی که در کتاب ذکر شده مجلس را منحل کند، این هم در شمول تقابل اخلاق و قانون قرار میگیرد؟ ملکیان: نه، گفتیم وقتی قانون با اخلاق ناسازگار است. سوال: پس اگر بحث از تفسیر باشد چه میشود؟ ملکیان: اصلا و ابدا، باید به محکمه رجوع کرد که محکمه قانون اساسی است تا بگویند این تفسیر یا آن تفسیر درست است. آنجا یک محکمه وجود دارد که دادگاه قانون اساسی است. آنجا بحث از دو تا تفسیر از قانون است، اینجا بحث دیگری است.
-
اختصاصی
آیتالله محمدحسین کاشفالغطاء؛ فقیهی که تشیع را با زبان استدلال به جهان معرفی کرد
اخبار دیندر تاریخ معاصر تشیع، برخی شخصیتها نهتنها به عنوان فقیه و متکلم شناخته میشوند، بلکه نقش آنان در شکلدهی به گفتوگوهای فکری و اجتماعی جهان اسلام نیز برجسته است. آیتالله شیخ محمدحسین کاشفالغطاء از جمله این چهرههاست؛ عالمی که در نیمه نخست قرن چهاردهم هجری، در کنار فعالیتهای علمی در حوزه نجف، به عرصههای اجتماعی، سیاسی و گفتوگوی بینمذهبی نیز وارد شد. سالگرد درگذشت او فرصتی است برای بازخوانی میراث فکری و اجتماعی این اندیشمند شیعی که کوشید تصویری استدلالی و عقلانی از مکتب اهلبیت(ع) ارائه دهد.
-
مکتب عاشورا؛ جایی که انسان از بهشت هم فراتر میرود
اخبار دینقرآن برای مؤمنان با ایمان متوسط، وعده معامله پرسود میدهد: جان بدهند و بهشت بینهایت ببرند. اما شهدا انگیزهای فراتر از بهشت داشتند؛ عاشق خود معشوق بودند. امام حسین(ع) برای بهشت به کربلا نرفت، بلکه فقط برای خدا رفت. شهدای دفاع مقدس نیز برای «لتکون کلمة الله هی العلیا» به جبهه رفتند.
-
محبت فرزند را حفظ کنید، حتی اگر چند روزی در احکام سستی کند
اخبار دینهمانگونه که خدا گناهان تو را میبخشد و میگوید عیب ندارد، تو هم برای خطاهای دیگران بگو عیب ندارد و آنان را از خودت نران. پدر و مادر محبت را فدای اجبار در عبادت نکنند؛ اگر فرزند نمازخوان را دوست داشته باشد، خودش نمازخوان میشود. با اخلاق نیک و استغفار برای مؤمنان، خیر خود را به همه موجودات برسانید.
-
اختصاصی
آینده خانواده در دستان مادران امروز؛ دختران امروز، مادران فردا
اخبار دینتربیت دختران، فراتر از پرورش یک فرد، به معنای پیریزی شاکله یک جامعه در دهههای آینده است. دختران امروز که قرار است نقش محوری مادری و مدیریت عاطفی خانواده را بر عهده بگیرند، نیازمند تجهیز به مهارتها، باورها و توانمندیهایی هستند که آنها را برای این مسئولیت بزرگ آماده سازد. در این مطلب، به بررسی ضرورتهای تربیتی دختران با نگاهی به نقش آینده آنها به عنوان ستون خیمه خانواده میپردازیم.
-
اختصاصی/ نگاهی نو به جایگاه احسان در اخلاق اسلامی و نقش آن در پویایی و سلامت جامعه
احسان؛ فراتر از احسان/ بازخوانی جلوههای اخلاق اجتماعی در جامعه دینی
اخبار دیندر عصری که روابط انسانی بیش از هر زمان دیگر نیازمند دگرگونی اخلاقی و معنوی است، «احسان» بهعنوان یکی از والاترین ارزشهای اخلاق اجتماعی دینی، نقش بنیادینی در ساختار و پیشبرد جامعه ایفا میکند. این مقاله، ضمن بررسی معنای احسان و ریشههای قرآنی و روایی آن، به تأثیرات گسترده و کارکردهای اجتماعی این فضیلت الهی میپردازد و شیوههای نهادینهسازی آن را در جامعه دینی بازخوانی میکند.
-
اختصاصی
محبت از نگاه شیخ رجبعلی خیاط؛ سخنی که دلها را نرم میکند!
اخبار دینمحبت در نگاه شیخ رجبعلی خیاط، صرفاً یک احساس لطیف یا یک لبخند ساده نیست. او محبت را نیرویی واقعی، اثرگذار و دگرگونکننده در نفس انسان میدانست.
-
کدام چشمها در روز قیامت گریان نیستند؟
اخبار دیندر حدیث آمده است تمامی چشم ها روز قیامت گریان است، به جز سه چشم: چشمی که نا محرم را ندیده باشد، چشمی که در راه اطاعت خدا شب زنده دار است و چشمی که در دل شب، از ترس خدا گریه کند.
-
سرآمد همه گناهان از دیدگاه استاد اخلاق و عرفان
اخبار دینیکی از مهمترین نکاتی که انسان مؤمن باید به خودش یادآوری کند، این است که چرا قلبش دیگر برای یاد خدا نرم نمیشود.
-
پاداش شادی رفیق و برادر مؤمن در چیست؟
اخبار دیندر قیامت، آن صورت خوشسیما به مؤمن میگوید: «تو نترس، من با توام» و دستش را میگیرد تا از میان ازدحام و هراس، او را تا در بهشت همراهی کند. مؤمن میپرسد تو کیستی؟ میگوید: من همان شادی هستم که تو به دل برادر مؤمنت وارد کردی. پس راه شادی را برای دیگران بگشا.
-
توصیف سبک تدریس رهبر معظم انقلاب از زبان یکی از شاگردانش/ عجین شدن شکوهِ عمیقِ علم با کیمیای تواضع
اخبار دینسبک تدریس حضرت آیت الله سیدمجتبی خامنه ای، با روشهای سنتیِ «القایی» و متکلموحده بودن، فاصلهای مبنایی داشت. ایشان کلاس درس را نه میدانی برای خطابه و بیان یکسویه، بلکه معرکهی تضاربِ آرا و تلاقیِ اندیشهها میدانستند.
-
عاقبت مسخره کردن دیگران در حدیثی از پیامبر اکرم(ص)
اخبار دینپیامبر(ص) فرمود: در قیامت، در بهشت به روی مسخرهکننده باز میشود، اما هنگام ورود بسته میگردد. این تکرار میشود تا او بفهمد دارد مسخره میشود و دیگر حرکت نمیکند. این تجسم همان تمسخری است که در دنیا نسبت به آیات الهی و مؤمنان داشت. مسخرهکنندگان در آخرت خودشان مسخره خواهند شد.
-
تأملی بر بهشت نهانبینان خیالباف
اخبار اندیشهکانت این پرسش را مطرح میکند که چرا داستانهای عامهپسندی که اینگونه مقبولیت عام مییابند یا دستکم، چندان در آنها چونوچرا نمیشود، با چنان پوچی و مصونیتی رواج مییابند که حتی به نظریههای دانشورانه نیز نفوذ میکنند، آنهم بهرغم اینکه حتی از حمایت قانعکنندهترین برهانها، یعنی برهان سودمندی نیز برخوردار نیستند؟
-
آیتالله خوشوقت میگفتند که حضرت آقا بسیار متواضع است
اخبار دینآیتالله خوشوقت در بیان توصیف رهبر شهید انقلاب میگفتند: حضرت آقا بسیار متواضع است.
-
درس اخلاق | اگر حرمت الهی را حفظ کنیم، برکاتش را در همین دنیا خواهیم دید
اخبار دیندین، انسان را از بهرهمندیهای مشروع منع نکرده است؛ خوردن، نوشیدن، دیدن و حرکت در چارچوب حلال آزاد است. تنها یک قید اساسی وجود دارد و آن، پرهیز از حرام است: لقمه حرام نخوردن، نگاه حرام نکردن، قدم نگذاشتن در مسیر حرام و دست بلند نکردن بر مظلوم. همین یک قید، محور همه تکالیف است. اگر انسان به این اصل پایبند باشد و حرمت الهی را حفظ کند، برکات آن را در همین دنیا خواهد دید؛ و افزون بر آن، عزت در عالم برزخ و نتایج شگفتانگیز در روز قیامت در انتظار او خواهد بود.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- روایتهایی واقعی از رنج، رهایی و بازپسگیری زندگی
بخشیدن هدیه به خود ماست / موهبتهای بخشودن
اخبار اندیشه«موهبتهای بخشودن» روایتی از ۲۰ داستان واقعی که نشان میدهد بخشش، بیش از آن که یک شعار اخلاقی باشد، مسیری دشوار، پرپیچوخم و در عین حال رهاییبخش است.
-
الله اکبر، یعنی جز خدا همه چیز در مقابل انسان حقیر است
اخبار دینبندگی خدا همیشه مساوی است با آزادشدن از غیر خدا؛ چون ادراک عظمت الهی همیشه ملازم است با ادراک حقارت غیر خدا، و وقتی انسان غیر خدا را هرچه بود حقیر و کوچک دید، محال است حقیر را از آن جهت که حقیر است بندگی کند.حقیر را انسان به غلط عظیم میبیند که بندگی میکند.
-
پیوستن چهرههای جدید به جریان انقلاب اسلامی در جنگ تحمیلی رمضان
اخبار دینحجتالاسلام قرائتی گفت: بمبارانهای اخیر کشور سخت بود، اما در این اتفاقات رشدهایی هم وجود داشت و چهرههایی به انقلاب پیوستند که پیش از این انقلابی نبودند.
-
درس اخلاق | عمل صالح نعمت فراوان و عمل ناصالح نعمت بیثمر میآورد
اخبار دینعطا و سلب الهی بر اساس ملاک، انجام میشود؛ خداوند به ملاک میدهد و به همان ملاک نیز میگیرد. اگر ملاک باقی بماند، برکات نیز باقی خواهد ماند، اما اگر ملاک تغییر کند، برکات نیز گرفته میشود.اعمال، اثر واقعی دارند. اگر انسان درست عمل کند، نعمتها افزوده میشود و اگر بد عمل کند، نعمتها گرفته میشود.
-
درس اخلاق | امتحانات الهی، میدان نبرد ایمان و نفاق است
اخبار دین امتحانات، ضعفهای انسان را به او نشان میدهد و مشکلات پنهان را آشکار میسازد. همانند ساختمانی که در تابستان، ایراد سقف آن مشخص نیست، اما با نخستین بارندگی، آب از نقاط ضعف آن چکه میکند و معلوم میشود کجا نیاز به ترمیم دارد.
-
انسان زمانی عزیز میشود که اعمال نیکش، عزتآفرین باشد
اخبار دینملاک، خودِ فرد و عملکرد شخصی اوست، نه نسبتها و انتسابها. بر همین اساس، انسان زمانی عزیز میشود که اعمال او عزتآفرین باشد و زمانی دچار ذلت میگردد که اعمال او ذلتآور باشد. پس دنیا، هم جای عمل است و هم جای عزت و ذلت؛ و این عزت یا ذلت، مستقیماً از عملکرد خود انسان نشأت میگیرد.
-
درس اخلاق | هرچه بکاری، همان را درو میکنی
اخبار دینخداوند این جهان را «دارِ عمل» قرار داده است؛ انسان میکارد و به ثمر میرسد. ثمره اعمال به خود انسان بازمیگردد، زیرا خداوند بینیاز است. دنیا جای عمل است و آخرت جای حساب. این جهان کشتزار آخرت است؛ هرچه بکاری، همان را درو میکنی.
-
آیا نفرین کردن بد است؟
اخبار دیندر فرهنگ اسلام عفو و بخشش و رحمت بر خشم و غضب و انتقام خصوصا نسبت به مؤمنین و نزدیکان ترجیح داده شده است. در عفو لذتی است که در انتقام نیست، همان گونه که رحمت الهی بر غضبش سبقت دارد (سبقت رحمتی غضبی).
-
درس رهبر شهید: وحشت نکردن از غربت در مسیر هدایت
اخبار دینتشخیص حق، اولین گام و پیمودن آن با تمام وجود، گام دوم و حیاتی است، حتی اگر هزینهاش انزوا باشد.
-
مقربترین عمل در ماه مبارک رمضان از نظر علامه طباطبایی
اخبار دینماه رمضان فرصتی است برای مراقبه و حضور قلب در تمام اعمال. روزهدار باید جوع و عطش را به یاد روز قیامت نگه دارد و اعضا و جوارح خود را در روزهداری کنترل کند. در قرآن و دعا نیز توجه داشته باشد که با خداوند سخن میگوید و از او میشنود، و تمام اعمال را با حضور قلب انجام دهد.
-
توصیههای آرامبخش در زمان جنگ
اخبار دینآموزههای دینی راهکارهای مهمی برای مدیریت ترس ارائه میدهند. توکل بر خداوند، دیدن سختیها بهعنوان امتحان الهی و تمرکز بر ثمرات صبر،دعا وتوسل ترس را کاهش میدهد.